Szopienice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szopienice (niem. Schoppinitz, do poł. XIX wieku Schopinitz) – historyczna część Katowic, położona we wschodniej części miasta, nad Rawą, około 8 km na wschód od centrum, na terenie jednostki pomocniczej Szopienice-Burowiec. W latach 1947–1959 samodzielne miasto.

Oświęcim – stacja kolejowa w Oświęcimiu, w województwie małopolskim, w Polsce. Jest to stacja węzłowa, linia kolejowa nr 138 z Katowic krzyżuje się tutaj z linią kolejową nr 94, łączącą stację Kraków Płaszów.Załęże (niem. Zalenze) – dawniej samodzielna gmina, od 1924 dzielnica Katowic, położona w północno-zachodniej części miasta, ciągnąca się wzdłuż ulicy Gliwickiej, od centrum Katowic, aż do granicy z Chorzowem. Zabudowania stanowią w przeważającej części kamienice i zaniedbane zabytkowe familoki. Jest to jedna z najstarszych dzielnic Katowic.

Historia Szopienic sięga XIV wieku, gdy była po raz pierwszy wzmiankowana jako wieś lenna mysłowickiego. Do I połowy XIX wieku pozostawała osadą rolniczą, po czym w 1834 roku spółka Georg von Giesches Erben oddała do użytku hutę cynku „Wilhelmina” (później Huta Metali Nieżelaznych „Szopienice”). W tym okresie powstają również pierwsze kopalnie węgla kamiennego. W 1846 roku do Szopienic dociera kolej. W 1930 roku połączono dwie wsie: Roździeń i Szopienice w jedną gminę, a w latach 1947–1959 Szopienice są osobnym miastem, po czym zostają włączone do Katowic jako jej dzielnica. Po likwidacji przemysłu ciężkiego w latach 90. XX wieku rozwijają się inne gałęzie gospodarki, a same Szopienice pozostają ośrodkiem mieszkaniowo-usługowym. W 2007 roku Szopienice liczą około 10,1 tysięcy mieszkańców.

Michał Smolorz (ur. 1955 w Szopienicach, zm. 10 stycznia 2013 w Katowicach) – polski dziennikarz, publicysta, reżyser, scenarzysta oraz producent telewizyjny i filmowy.I powstanie śląskie – wystąpienie zbrojne zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska mające na celu przyłączenie Górnego Śląska do Polski. Rozpoczęło się w nocy z 16 na 17 sierpnia, i trwało do 24 sierpnia 1919. Powstańcami niezadowolonymi z terroru i represji niemieckich, dowodził Alfons Zgrzebniok. Powstanie objęło powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, tarnogórski oraz część raciborskiego. Zaangażowanie militarne od 14 lutego 1919 w wojnę z Rosją sowiecką na wschodzie Polski, uniemożliwiło rządowi poparcie dla tego powstania. Zakończyło się przegraną i ucieczką powstańców przed represjami na teren Polski. W 1920 wybuchło II powstanie śląskie.

Geografia[ | edytuj kod]

Rawa na wysokości ul. Przelotowej

Szopienice pod względem administracyjnym położone są w województwie śląskim i stanowią część jednostki pomocniczej Katowic – Szopienice-Burowiec, zlokalizowanej w północno-wschodniej części miasta, w odległości około 8 km od centrum. Szopienice graniczą od zachodu z Roździeniem i Borkami, od północy z Sosnowcem, od wschodu (za Stawiskami i Drugimi Szopienicami) z Mysłowicami (i Janowem Miejskim oraz Szabelnią), natomiast od południa (za Wilhelminą) z Janowem.

Transport tramwajowy w Katowicach stanowi część systemu komunikacji tramwajowej konurbacji górnośląskiej, działający na terenie Katowic od 1896 r. Sieć tramwajowa znajduje się głównie w północnej części miasta i łączy dzielnice: Brynów-Osiedle Zgrzebnioka, Dąb, Koszutka, Osiedle Tysiąclecia, Piotrowice-Ochojec (pętla Brynów), Szopienice-Burowiec, Śródmieście, Wełnowiec-Józefowiec, Załęże i Zawodzie.Usłonecznienie – czas podany w godzinach, podczas którego na określone miejsce na powierzchni Ziemi padają bezpośrednio promienie słoneczne.

Według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego Szopienice znajdują się w mezoregionie Wyżyna Katowicka (341.13), natomiast pod względem historycznym znajdują się we wschodniej części Górnego Śląska.

Pod względem budowy geologicznej Szopienice położone są w zapadlisku górnośląskim, które wypełnia utwory pochodzące z karbonu (głównie zlepieńce, piaskowce i łupki ilaste zawierające pokłady węgla kamiennego). W Szopienicach utwory karbonu są prawie w całości przykryte przez warstwy pochodzące z czwartorzędu (plejstocenu i holocenu). Obszar Szopienic zbudowany jest na piaskach i żwirach glacjalnych i fluwioglacjalnych, natomiast rejon ul. Lwowskiej z eluwiów piaszczystych i pylastych glin zwałowych. Utwory te powstały pod wpływem trwających w plejstocenie zlodowaceń. Utwory holoceńskie w postaci osadów rzecznych wypełniają dolinę Rawy.

Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z różnych skał i minerałów o średnicy większej niż 2 mm, do nawet kilku centymetrów.Górnośląskie Tramwaje Parowe (niem. Oberschlesische Dampfstrassenbahnen AG, w skr. ODS) – berlińska spółka, która od 1894 budowała pierwszą sieć tramwajów parowych w GOP, elektryfikowaną od 1898. Spółka zbudowała także kolej lokalną Gliwice – Rudy – Racibórz.

Najwyższy punkt Szopienic wznosi się powyżej 270 m n.p.m. Obszar ten znajduje się w jednostce morfologicznej Wyżyna Siemianowicka. Centralna część osady położona jest w Obniżeniu Rawy, natomiast wschodnia część (Drugie Szopienice) oraz rejon zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Szopienice-Borki” położony jest w Kotlinie Mysłowickiej. Tam też, przy granicy z Sosnowcem, znajduje się najniżej położony punkt, wynoszący około 250 m n.p.m. Gleby Szopienic posiadają IV klasę bonitacyjną.

Topoklimat, klimat dużej aglomeracji miejskiej, miejscowy, lokalny - klimat kształtowany przez warunki miejscowe, takie jak: ukształtowanie terenu, roślinność, stosunki wodne i zagospodarowanie przestrzenne. Jest on miejscową modyfikacją mezoklimatu.Częstochowa, Częstochowa Osobowa – największa stacja kolejowa Częstochowy, znajduje się w śródmieściu. Jest jednym z najnowocześniejszych dworców kolejowych w Polsce. W klasyfikacji PKP należy do dworców kategorii A, czyli obsługujących ponad 2 miliony pasażerów rocznie.

Klimat Szopienic nie wyróżnia się zbytnio od klimatu dla całych Katowic, a jedynie jest modyfikowany przez lokalne czynniki (topoklimat). Występuje tu klimat umiarkowany przejściowy z przewagą prądów oceanicznych nad kontynentalnymi. Dominują wiatry zachodnie (około 60% udziału), a w mniejszym stopniu wschodnie i południowe. Średnia roczna temperatura w wieloleciu 1961–2005 dla stacji w Muchowcu wynosi 8,1 °C. Średnie roczne usłonecznienie w wieloleciu 1966–2005 wynosiło 1474 godziny. Średnia roczna suma opadów dla wielolecia 1951–2005 wynosiła 713,8 mm.

Wojny husyckie – wojny religijne toczone pomiędzy husytami a Luksemburgami w Królestwie Czech w latach 1419-1436. Były one prowadzone przez czeskich husytów (głównie taborytów i Sierotki) przeciwko krucjatom organizowanym przez cesarza Zygmunta Luksemburskiego przy poparciu papiestwa.Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

Przez Szopienice z zachodu na wschód przepływa Rawa, która jest położona w dorzeczu Wisły. W zlewni Rawy położona jest większa część Szopienic, natomiast rejon stawów przy granicy z Sosnowcem jest w strefie bezodpływowej zlewni Brynicy. Tam też znajduje się kompleks stawów Szopienice-Borki, z czego stawy Morawa, Hubertus III, II i IV to jednocześnie cztery największe stawy w całych Katowicach. Obszar ten obejmuje zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Szopienice-Borki” (stanowi one ostoję dla roślin i zwierząt wodnych, a także ważek), lecz znaczna część obszaru Szopienic jest silnie przekształcona przez człowieka, zwłaszcza w rejonie dawnej Huty Metali Nieżelaznych Szopienice”, gdzie występuje przeważnie roślinność ruderalna. W Szopienicach występuje szereg parków i obszarów urządzonych, w tym Park Antona Uthemanna, natomiast w sąsiedztwie z Roździeniem Park Olimpijczyków i Skwer Janusza Sidły.

Mieroszewscy (także jako Mieroszowscy) – ród przybyły na Górny Śląsk i do Małopolski z Miroszewic koło Łęczycy. Pieczętowali się herbem Ślepowron.Gmina Dąbrówka Mała – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1951 w woj. śląskim i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy była Dąbrówka Mała (obecnie dzielnica Katowic).

Nazwa[ | edytuj kod]

Zanim w wyniku procesów urbanizacyjnych miejscowość stała się obecną dzielnicą Katowic, była osobną wsią i notowana była w języku polskim oraz niemieckim. Pierwotnie Szopienice były wymienione w 1360 roku jako Szopieńce. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Schopieniec oraz niemiecką Schopinitz. Według słownika geograficznego Królestwa Polskiego z 1892 roku używana była również nazwa Szopieniec, a na początku XVI wieku Szopiniec.

Tarnowskie Góry (śl. Tarnowský Góry, niem. Tarnowitz, czes.: Tarnovské Hory, Tarnovice, łac. Montes Tarnovicenses) – miasto i gmina w południowo-zachodniej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu tarnogórskiego, na północnym krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), historycznie na Górnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.Czwartorzęd (Q) – najmłodszy okres ery kenozoicznej, który zaczął się 2,588 mln lat temu z końcem neogenu i trwa do dziś. Dzieli się na:


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




Warto wiedzieć że... beta

Kluczbork – stacja kolejowa w Kluczborku, w województwie opolskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego.
Ulica księdza biskupa Herberta Bednorza w Katowicach − jedna z historycznych ulic w katowickiej dzielnicy Szopienice-Burowiec. Jest to jeden z najważniejszych szlaków komunikacyjnych w Szopienicach.
Ulica Obrońców Westerplatte w Katowicach − jedna z ważniejszych ulic, łącząca dzielnicę Szopienice-Burowiec i Roździeń z Zawodziem oraz jedna z głównych ulic w Szopienicach.
Kościół Świętej Jadwigi Śląskiej w Katowicach-Szopienicach – jeden z zabytkowych kościołów w Katowicach, w województwie śląskim. Należy do dekanatu Katowice-Bogucice archidiecezji katowickiej. Mieści się w dzielnicy Szopienice.
Andrzej Szewczyk (ur. 16 marca 1950 Szopienicach koło Katowic, zm. 29 września 2001 w Cieszynie) − polski artysta współczesny, uprawiający malarstwo, rzeźbę, rysunek i tworzący environments.
Wyżyna Katowicka (341.13) - wyżyna zajmująca centralną część Wyżyny Śląskiej. Od północy i północnego wschodu graniczy z Garbem Tarnogórskim, od południowego wschodu z Pagórami Jaworznickimi, od południowego zachodu z Płaskowyżem Rybnickim i od zachodu z Kotliną Raciborską.
Teren ruderalny – obszar poddany bardzo intensywnej działalności człowieka, zlokalizowany zwykle na terenie zurbanizowanym. Do terenów ruderalnych należą np. wysypiska śmieci i gruzu, hałdy przemysłowe, rowy, nasypy kolejowe, parkingi, pobocza dróg, obszary budowlane i hodowlane.

Reklama