• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szlezwik

    Przeczytaj także...
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Szlezwik-Holsztyn (niem. Schleswig-Holstein, dolnoniem. Sleswig-Holsteen, fryz. Slaswik-Holstiinj, duń. Slesvig-Holsten) – najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec. Dawna nazwa w języku angielskim to Sleswick-Holsatia (obecnie używa się nazwy niemieckiej). Stolicą jest Kilonia (Kiel). Obecny premier Szlezwika-Holsztynu to Torsten Albig.
    Holsztyn (niem. Holstein) – historyczna kraina niemiecka położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od zachodu przez plemiona północnych Sasów (Nordalbingów), a od wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów.

    Szlezwik (niem. Schleswig, duń. Slesvig albo Sønderjylland) – region południowej Jutlandii, rozciągający się ok. 30 km na północ i 40 na południe od granicy duńsko-niemieckiej.

    Znaczenie regionu polega na umożliwieniu transportu towarów między Morzem Północnym a Bałtykiem oraz połączeniu szlaków handlowych prowadzących z Rosji ze szlakami wiodącymi wzdłuż Renu i wybrzeża Atlantyku.

    Historia[ | edytuj kod]

    Szlezwik (oznaczony brązowym oraz jasno czerwonym) na mapie Półwyspu Jutlandzkiego

    We wczesnym średniowieczu region zamieszkiwali Duńczycy. Wówczas wzniesiono tu pierwsze duńskie umocnienia zwane Danevirke. Znajdowało się tu także najstarsze miasto duńskie – Hedeby, położone na krańcu zatoki Schlei, wzmiankowane po raz pierwszy w 804. Miasto zostało zniszczone w XI wieku po najazdach Norwegów i Słowian, po czym rolę głównego centrum regionu przejęło powstałe na przeciwległym brzegu zatoki Schlei miasto Szlezwik jako stolica powstałego w 1058 Księstwa Szlezwiku.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Księstwo Szlezwiku (duń Hertugdømmet Slesvig, niem.Herzogtum Schleswigniem) - księstwo na południu Królestwa Danii. Początkowo rządził nią earl, od XII wieku (pierwszy Kanut Lavard) do 1375 roku tytułowany księciem Jutlandii (lub południowej Jutlandii). Od 1386 wieku połączony z Księstwem Holsztynu unią personalną, a następnie realną. W latach 1864-1866 pod okupacją Związku Niemieckiego.

    Księstwo Szlezwiku było do 1864 roku lennem duńskim, a od 1460 roku było w unii personalnej z królestwem Danii. Szlezwik, Holsztyn oraz Lauenberg były punktem zapalnym w stosunkach duńsko-niemieckich w XIX wieku. Duńczycy obronili region w I wojnie o Szlezwik w latach 1848–1852, jednakże po II wojnie o Szlezwik od 1864 Szlezwik był już częścią Prus, wraz z którymi w 1871 r. znalazł się w granicach Niemiec. Po referendum w roku 1920 północna część regionu została przyłączona do Danii (okręg Sønderjyllands Amt, potem Dania Południowa), a południowa została w Niemczech (dzisiejszy kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn).

    Wczesne średniowiecze – okres średniowiecza, trwający od końca V do połowy (lub końca) XI wieku. Powszechnie za początek okresu uważa się detronizację Romulusa Augustulusa w 476, ostatniego cesarza cesarstwa zachodniorzymskiego. Mniej zwolenników mają: klęska cesarza Walensa pod Adrianopolem w 378 roku lub początek rządów Teodozjusza Wielkiego na Zachodzie (394). Za koniec dość powszechnie obiera się rok 1000, ta data, nie związana z żadnym konkretnym wydarzeniem, symbolizuje proces przemian zapoczątkowany w czasach karolińskich (rozwój feudalizmu, odrodzenie Kościoła), a rozpoczynających nową epokę pełnego średniowiecza.Cesarstwo Niemieckie, (niem.) Deutsches Kaiserreich lub Rzesza Niemiecka (niem.) Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Po upadku określane także jako Druga Rzesza (Zweites Reich).

    Z regionem byli związani liczni królowie Danii. Lista władców duńskich urodzonych i zmarłych w Szlezwiku:

    Znajdują się tu także miejsca spoczynku duńskich władców: katedra św. Piotra i zamek Gottorp w mieście Szlezwik.

    Miasta[ | edytuj kod]

    Miasta regionu o populacji przekraczającej 20 tys. mieszkańców:

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Dla miast niemieckich dane na 31.12.2015, dla duńskich dane na 1.01.2016
    2. W późnym średniowieczu także część Holsztynu.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Władcy Szlezwika-Holsztynu
  • Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.Danevirke – wczesnośredniowieczny system fortyfikacji położony na Jutlandii. Składał się z długiego wału ziemnego wzmocnionego palisadą oraz kilku wałów pomocniczych zbudowanych w różnych okresach. Rozciągał się na długości około 30 km, od okolic Hedeby na wschodzie do rozległych mokradeł na zachodzie półwyspu Jutlandzkiego i miał za zadanie chronić południową granicę Danii. W późniejszych wiekach, zwłaszcza w epoce wikingów, był wielokrotnie rozbudowywany.




    Warto wiedzieć że... beta

    Unia personalna (łac. persona – osoba) – związek dwóch lub więcej państw posiadających wspólnego monarchę, prezydenta, lub inny organ władzy, przy zachowaniu przez te państwa odrębności prawnej, politycznej, a niekiedy także ustrojowej.
    Flensburg (dolnoniem. i duń. Flensborg) – miasto portowe na prawach powiatu w północnej części Niemiec, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn (trzecie co do wielkości miasto w tym kraju związkowym po Kilonii i Lubece), w pobliżu granicy z Danią, nad Zatoką Flensburską. Szkoła i baza marynarki wojennej.
    I wojna o Szlezwik, w Danii zwana "wojną trzyletnią" (duń. Treårskrigen), w Niemczech "wojna szlezwicko-holsztyńską" (niem. Schleswig-Holsteinischer Krieg) – konflikt w południowej Danii, którego przedmiotem była przynależność państwowa księstw Szlezwiku i Holsztynu położonych u nasady Jutlandii.
    Jutlandia Południowa (duń. Sønderjyllands Amt) to jeden z duńskich okręgów istniejących w latach 1970-2006. Okręg ten został utworzone 1 kwietnia 1970 na mocy reformy podziału administracyjnego Danii, zaś zlikwidowany podczas kolejnej reformy z 2007. Jego obszar został wówczas włączony do nowego regionu administracyjnego Dania Południowa.
    Schlei (dan. Slien) – wąska, mała zatoka, w południowo zachodniej części Morza Bałtyckiego, głęboko wcinająca się w ląd u wybrzeży północnych Niemiec, na terenie landu Szlezwik-Holsztyn. Rozciąga się na około 20 mil od Bałtyku nieopodal miast Kappeln i Arnis do miasta Szlezwik. W średniowieczu na krańcu zatoki położone było największe nordyckie miasto czasów wikingów i jednocześnie najstarsze miasto duńskie – Hedeby, wspomniane w kronikach po raz pierwszy w 804 roku, w czasach późniejszych osada została opuszczona na rzecz miasta Szlezwik.
    Hedeby – historyczna średniowieczna osada, największe nordyckie miasto czasów wikingów i jednocześnie najstarsze (obok istniejącego Ribe) miasto duńskie - wspomniane w kronikach po raz pierwszy w roku 804.
    Dania Południowa (duń. Syddanmark) – jeden z pięciu duńskich regionów administracyjnych utworzonych 1 stycznia 2007 na mocy reformy administracyjnej. W jego skład weszły dotychczasowe okręgi Fionia, Ribe Amt i Sønderjyllands Amt, a także część okręgu Vejle Amt.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.