• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szeroka Przełęcz Bielska

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.
    Przełęcz pod Kopą, Niżnia Przełęcz pod Kopą (słow. Kopské sedlo, niem. Kopapass, węg. Kopa-hágó) – szeroka, trawiasta przełęcz w głównej grani Tatr (1750 m n.p.m.). Przełęcz jest granicą pomiędzy Tatrami Wysokimi i Bielskimi.

    Szeroka Przełęcz Bielska, Szeroka Przełęcz (słow. Široké sedlo, Široké pole, niem. Breiter Sattel, Breites Feld, węg. Szélesmező) – przełęcz położona na wysokości 1826 m n.p.m. na Słowacji, we fragmencie grani głównej Tatr Bielskich, należącym do grani głównej Tatr.

    Dolina do Regli (słow. dolina Riglaného potoka, Rígľanská dolina, dolina pod Hlásnou skalou, niem. Rigeltal, Riegeltal, Weißseifental) – dolina na północnych stokach Tatr Bielskich. Jest główną, prawoboczną odnogą Doliny Bielskiego Potoku. Rozpoczyna się na wysokości ok. 1500 m n.p.m., poniżej skalnego progu z wodospadem Reglana Siklawa, który to próg oddziela ją od jej górnego piętra – Doliny Szerokiej Bielskiej. Od tegoż progu Dolina do Regli opada początkowo w kierunku północno-wschodnim, a następnie północnym i w okolicy Ptasiowskiej Rówienki, na wysokości ok. 950 m łączy się z Doliną Bielskiego Potoku. Dolina do Regli podchodzi pod główną grań Tatr Bielskich od Zadnich Jatek po Płaczliwą Skałę, na wysokość ok. 1750 m. Od wschodniej strony jej obramowanie tworzy grań odchodząca w północno-zachodnim kierunku od wierzchołka Zadnich Jatek (nieco na zachód od niego), biegnąca przez Łasztowicę i Opaloną Turnię, a zakończona zalesionym grzbietem Bed­narskiego Regla. Obramowanie zachodnie tworzy grań Płaczliwej Skały, Głośna Skała, Żlebińskie Turnie i Mały Regiel. Miejscami ma charakter dzikiego wąwozu, szczególnie w górnej części, poniżej progu, gdzie wrzyna się pomiędzy Głośną Skałę (po zachodniej stronie) i spiczastą Łasztowicę (po wschodniej stronie). Cała dolina ma długość ok. 4 km, jej dnem spływa Reglany Potok. Znajduje się na niej jedna polana – Polana pod Głośną Skałą.Szalony Wierch, dawniej Głupi Wierch (słow. Hlúpy vrch, Šialený vrch, niem. Thörichter Gern, Törichter Gern, Ternichter Gern, węg. Bolond Gerő) – trzeci pod względem wysokości (2061 m n.p.m.) szczyt Tatr Bielskich na Słowacji. Wznosi się we wschodniej części pasma i jest oddzielony od Płaczliwej Skały Szeroką Przełęczą Bielską, a od Zadnich Jatek Szaloną Przełęczą. Jest jednym z końców wspólnego odcinka grani głównej Tatr oraz grani głównej Tatr Bielskich (drugim jest Hawrań).
    Szeroka Przełęcz Bielska widziana z Doliny Zadnich Koperszadów

    Przełęcz ta jest głębokim obniżeniem grani pomiędzy szczytami: Płaczliwą Skałą (Ždiarska vidla, 2142 m) oraz Szalonym Wierchem (Hlúpy vrch, 2061 m). Szeroka Przełęcz Bielska rozdziela Dolinę Szeroką Bielską (górną odnogę Doliny do Regli) na północnym wschodzie oraz Dolinę Zadnich Koperszadów na zachodzie. Powyżej przełęczy w zboczu Płaczliwej Skały znajdują się dwie skały o nazwie Płaczliwe Kazalnice (1916 m).

    Szalony Przechód lub Głupi Przechód (słow. Vyšné Kopské sedlo) – położona na wysokości 1934 m płytka przełęcz w południowej grani Szalonego Wierchu (2061 m) w Tatrach Bielskich. Grań ta łączy Tatry Bielskie z Jagnięcym Szczytem w Tatrach Wysokich. W południowym kierunku od Szalonego Przechodu znajduje się w niej jeszcze druga, głębsza Przełęcz pod Kopą (1750 m). Obydwie te przełęcze oddzielone są niewysoką, skalistą czubą, zwaną Szaloną Kazalnicą. Zachodnie stoki spod Szalonego Przechodu opadają do Doliny Zadnich Koperszadów, wschodnie do Doliny Przednich Koperszadów.Brat Cyprian z Czerwonego Klasztoru, właściwie Franz Ignatz Jäschke (ur. 28 lipca 1724 w Polkowicach, zm. 1775 r. w Czerwonym Klasztorze) – najbardziej znany mnich (z zakonu kamedułów) z Czerwonego Klasztoru, w którym to pełnił funkcję aptekarza, botanika, cyrulika i kucharza. Twórca jednego z najstarszych zachowanych zielników z roślinami tatrzańskimi.

    Z Szerokiej Bielskiej Przełęczy rozciąga się w południowym kierunku szeroka panorama widokowa na Tatry Wysokie. W północnym kierunku widoczne są Pieniny, Beskidy, Pogórze Spiskie i w dole miejscowość Zdziar.

    Nazwa przełęczy pochodzi od jej kształtu lub od sąsiedniego Szerokiego Pola Bielskiego. Przymiotnik Bielska dodaje się w celu odróżnienia od Szerokiej Przełęczy Jaworzyńskiej, oddzielającej masyw Szerokiej Jaworzyńskiej od Jaworowych Turni.

    Przejście przez przełęcz znane jest od dawna – już ok. 1765 r. był na niej brat Cyprian z Czerwonego Klasztoru. Szlak przez Szeroką Przełęcz był zamknięty w latach 1980–1993, po ponownym otwarciu na wniosek urbariatu Zdziaru został przekształcony w jednokierunkową ścieżkę dydaktyczną, znakowaną zielonym kolorem. Od 15 czerwca 2009 r. szlak jest znakowany na czerwono i dostępny w obie strony.

    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.Jaworowe Turnie (słow. Javorové veže, niem. Javorovatürme, Ahorntürme, węg. Javorova-tornyok) – pięć wybitnych turni w Jaworowej Grani – bocznej grani odchodzącej od Małego Jaworowego Szczytu (Malý Javorový štít) w kierunku północno-zachodnim. Grań ta położona jest pomiędzy Doliną Białej Wody (Bielovodská dolina) i Doliną Jaworową (Javorová dolina). Od Małego Jaworowego Szczytu oddzielona jest Wyżnią Rówienkową Przełęczą (Zadné Javorové sedlo).

    Szlaki turystyczne[]

    Szeroka Przełęcz jest jedyną przełęczą w głównym grzbiecie Tatr Bielskich, na którą prowadzi znakowany szlak turystyczny. Szlak czerwony – czerwony szlak z Doliny do Regli i Doliny Szerokiej, prowadzący dalej zboczami Szalonego Wierchu przez Szalony Przechód do Przełęczy pod Kopą. Czas przejścia: 3:15 h, ↓ 2:45 h.

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
    3. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.
    4. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008. ISBN 978-83-60078-05-1.
    5. Obec Ždiar. Obojsmerné otvorenie turistického chodníka Monkova dolina-Široké sedlo-Kopské sedlo (słow.). [dostęp 2012-04-17].
    6. Turystyczna mapa Słowacji. [dostęp 2012-04-17].
    7. Drogowskaz na Przełęczy pod Kopą


    Płaczliwe Kazalnice – trzy wapienne turnie w masywie Płaczliwej Skały w słowackich Tatrach Bielskich. Tworzą formację zwaną Płaczliwymi Rzędami należącą do długiego pasa skał zwanego Wyżnimi Rzędami. Płaczliwe Kazalnice znajdują się na południowych, opadających do Doliny Zadnich Koperszadów stokach tego szczytu, powyżej Szerokiej Przełęczy Bielskiej. W kierunku od zachodu na wschód są to: Skrajna, Pośrednia (1959 m n.p.m.) i Zadnia (1923 m) Płaczliwa Kazalnica. Spod turni tych i spomiędzy nich do Doliny Zadnich Koperszadów opada kilka żlebów, w kierunku od zachodu na wschód są to: Szeroki Żleb, Płaczliwe Żleby (Skrajny, Pośredni, Zadni) i Koperszadzki Żleb. Wierzchołki Płaczliwych Kazalnic są dość łagodne i trawiaste, od południowej strony turnie te podcięte są wapiennymi ścianami. Znajdują się na obszarze ochrony ścisłej, nie prowadzi tędy żaden znakowany szlak turystyczny. Poniżej Płaczliwych Kazalnic znajduje się drugi, mniejszy i mniej wybitny pas skał zwany Niżnimi Rzędami.Główna grań Tatr Bielskich (słow. Hlavný hrebeň Belianských Tatier) – mająca całkowitą długość ok. 15 km (w linii prostej ok. 13 km) grań znajdujących się całkowicie na obszarze Słowacji Tatr Bielskich. Grzbiet ten jest położony poprzecznie w stosunku do wschodniego odcinka grani głównej Tatr, z którym łączy się na odcinku od Szalonego Wierchu do Hawrania.
    Panorama z okolic Szerokiej Bielskiej Przełęczy
    Panorama z okolic Szerokiej Bielskiej Przełęczy



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Szeroka Przełęcz Jaworzyńska, Szeroka Przełęcz (słow. Široké sedlo, niem. Širokasattel, Siroka-Sattel, węg. Siroka-nyereg) – przełęcz położona na wysokości ok. 2039 m n.p.m. w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w bocznej grani odchodzącej od Małego Jaworowego Szczytu na północny zachód. Oddziela masyw Szerokiej Jaworzyńskiej od Zielonej Czuby, końcowego szczytu Jaworowej Grani, a dokładniej jej łagodniejszej części – Jaworowych Wierchów. Po zachodniej stronie przełęczy znajduje się Litworowy Żleb, po wschodniej – Dolina Zielona Jaworowa.
    Grań główna Tatr – główny grzbiet Tatr ciągnący się przez 75 kilometrów od Huciańskiej Przełęczy (905 m n.p.m.) do Zdziarskiej Przełęczy (1081 m). Składa się z grani Tatr Zachodnich, grani Tatr Wysokich i części grani Tatr Bielskich.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Dolina Zadnich Koperszadów, Zadnie Koperszady (Koperszady Polskie; słow. Zadné Meďodoly, dawniej Zadné Koperšády, niem. Hintere Kupferschächte, węg. Hátsó-Rézaknák) – największe wschodnie odgałęzienie tatrzańskiej Doliny Jaworowej (Javorová dolina). Położona jest na terenie Słowacji pomiędzy Tatrami Wysokimi a Tatrami Bielskimi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.