• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szereg wartości

    Przeczytaj także...
    Ciąg geometryczny - ciąg liczbowy (skończony bądź nieskończony), którego każdy kolejny wyraz, oprócz pierwszego, jest iloczynem wyrazu poprzedniego przez pewną stałą nazywaną ilorazem. Ciąg geometryczny, nazywany także postępem geometrycznym, można traktować jako multiplikatywną wersję (addytywnego) ciągu arytmetycznego.Pojemnością elektryczną odosobnionego przewodnika nazywamy wielkość fizyczną C równą stosunkowi ładunku q zgromadzonego na przewodniku do potencjału φ {displaystyle varphi } tego przewodnika.
    Om (Ω) – jednostka rezystancji w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa om pochodzi od nazwiska niemieckiego fizyka Georga Ohma.
    Oporniki w szeregu E12.

    Szereg wartości - wartości nominalne ("znamionowe") produkowanych seryjnie elementów pochodzą z ustalonej w tym celu tabeli szeregów. Tablice te ustanowione są według postępu geometrycznego, to znaczy tak, że sąsiadujące ze sobą elementy tabeli znajdują się wobec siebie (w przybliżeniu) w tej samej proporcji, tzn. każdy następny element tabeli jest tyle samo -krotnie większy od poprzedniego, innymi słowy każdy następny jest o tyle samo (w przybliżeniu) procent większy od poprzedniego. Ponieważ każdy układ elektroniczny wykorzystujący oporniki i kondensatory dopuszcza pewne odchyłki od wyliczonej przez projektanta wartości projektowej, to prawie zawsze udaje się dobrać takie elementy seryjnie produkowane, które zapewniają prawidłową pracę urządzeń.

    Kondensator – jest to element elektryczny (elektroniczny), zbudowany z dwóch przewodników (okładek) rozdzielonych dielektrykiem.Opornik, rezystor (z łac. resistere, stawiać opór) – najprostszy element bierny obwodu elektrycznego, wykorzystywany jest do ograniczenia prądu w nim płynącego. Jest elementem liniowym: występujący na nim spadek napięcia jest wprost proporcjonalny do prądu płynącego przez opornik. Przy przepływie prądu zamienia energię elektryczną w ciepło. Idealny opornik posiada tylko jedną wielkość, która go charakteryzuje – rezystancję. W praktyce występuje jeszcze pojemność wewnętrzna oraz wewnętrzna indukcyjność, co, np. w technice wysokich częstotliwości (RTV), ma duże znaczenie (jest to tzw. pojemność oraz indukcyjność pasożytnicza). W technologii bardzo wysokich częstotliwości – kilkuset megaherców (MHz) i powyżej – właściwości pasożytnicze typowego rezystora muszą być traktowane jako wartości rozproszone, tzn. rozłożone wzdłuż jego fizycznych wymiarów (zobacz: schemat zastępczy).

    Szereg wartości tworzony jest ze zbioru liczb normalnych (ciągi Renarda).

    Liczby Normalne - (Ciągi Renarda)

    Liczby normalne tworzą ciąg geometryczny o ilorazie gdzie n jest wartością szeregu np. 5,10,20,40,80 określającą ilość elementów w szeregu. Liczby te zostały zaproponowane przez francuskiego inżyniera wojskowego Charlesa Renarda w latach 1870 do używania w systemie metrycznym. System ten został przyjęty jako międzynarodowy standard ISO 3 w roku 1952.

    Rezystancja (opór elektryczny, opór czynny, oporność, oporność czynna) – wielkość charakteryzująca relacje między napięciem a natężeniem prądu elektrycznego w obwodach prądu stałego. W obwodach prądu przemiennego rezystancją nazywa się część rzeczywistą zespolonej impedancji.Temperaturowy współczynnik rezystancji (α lub TWR) to względna zmiana rezystancji danego materiału przy zmianie temperatury o 1 K, wyrażona w K. W elektronice stosuje się między innymi rezystory wykonane ze specjalnych stopów metali o małym α, jak manganin czy konstantan oraz elementy półprzewodnikowe o dużym, ujemnym α - termistory.

    Przykład:

     R5:  1.00        1.60        2.50        4.00        6.30
    

    Szereg E

    Pokrycie dekady przez poszczególne szeregi wartości

    Szeregi wartości w elektronice stosowane dla oznaczeń rezystancji oporników, pojemności kondensatorów oraz diod, oznaczane są skrótowo literą E oraz liczbą, wskazującą ilość wartości tabelarycznych w pojedynczej dekadzie (tzn. w zakresie od 1 do 10, albo 10 do 100, albo 100 do 1000 jednostek: omów, kiloomów, megaomów, pikofaradów, nanofaradów lub mikrofaradów). I tak szereg E3 zawiera tylko trzy takie wartości (10, 22 i 47), E6 - sześć (10, 15, 22, 33, 47, 68) itd. Dzięki takiemu logarytmicznemu podziałowi udało się uzyskać pokrycie całych dekad potrzebnych wartości - w zależności od dopuszczalnej tolerancji - stosunkowo niewielką ilością standardowych wartości nominalnych. Dla dopuszczalnej tolerancji 50% wystarczą (w przybliżeniu) trzy takie wartości, i dlatego używany jest szereg E3. Jeżeli bowiem projektant przewidział konieczność użycia opornika w klasie tolerancji 50% i w zakresie od 5 do 15 omów (10±50%), to można użyć wartości 10 z szeregu E3, natomiast dla wartości od 11 do 33 można użyć 22±50%, wreszcie od 34 do 70 - 47±50%. Dla wyższych nominałów stosowane są wartości z kolejnej dekady: od 50 do 150 - 100±50%, od 110 do 330 - 220±50% itd.

    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.Dioda Zenera (inaczej: stabilistor) – odmiana diody półprzewodnikowej, której głównym parametrem jest napięcie przebicia złącza p-n. Po przekroczeniu napięcia przebicia ma miejsce nagły, gwałtowny wzrost prądu. W kierunku przewodzenia (anoda spolaryzowana dodatnio względem katody) zachowuje się jak normalna dioda, natomiast przy polaryzacji zaporowej (katoda spolaryzowana dodatnio względem anody) może przewodzić prąd po przekroczeniu określonego napięcia na złączu, zwanego napięciem przebicia. Przy niewielkich napięciach (do ok. 5 V) podstawową rolę odgrywa zjawisko Zenera, w zakresie od 5 do 7 V zjawisko Zenera i przebicie lawinowe, a powyżej 7 V – wyłącznie przebicie lawinowe. Napięcie przebicia jest praktycznie niezależne od płynącego prądu i zmienia się bardzo nieznacznie nawet przy dużych zmianach prądu przebicia (dioda posiada w tym stanie niewielką oporność dynamiczną).

    Szereg E6 używany jest dla doboru podzespołów o tolerancjach ±20%, E12 - ±10%, E24 - ±5%, E48 - ±2%, E96 - ±1%, E192 - ±0,5%.

    Szereg E3 praktycznie nie jest już nigdzie stosowany. Najczęściej używane są podzespoły o wartościach pochodzących z E6, E12 i E24. Szeregi dwu-, jedno- i półprocentowe (E48 i wyższe) są stosowane w urządzeniach o wyśrubowanych parametrach i są raczej rzadko stosowane. Są też odpowiednio droższe od E24 i niższych.

    Wartości liczbowe pochodzące z tabel szeregów od E3 do E24 składają się z dwóch cyfr znaczących; aby określić zatem nominalną rezystancję opornika (pojemność kondensatora) potrzebne są dwie cyfry znaczące (np. 33) i mnożnik (np. ×100.000), a tolerancja wykonania jest parametrem pomocniczym. Przyjmuje się przy tym, że jednostką podstawową jest - dla oporników - om, a dla kondensatorów - pikofarad. Przyjęta konwencja jest wystarczająca dla wszystkich spotykanych w elektronice zakresów oporności i pojemności, także wówczas, gdy rezystory i kondensatory oznaczane są nie przez nadrukowanie na nich cyfr, a przy pomocy kodu kolorów (zakres ten w tej konwencji obejmuje od 0,10 Ω do 91.000 MΩ i od 0,10 pF do 91.000 μF).

    Szeregi E48, E96 i E192 wymagają trzech cyfr znaczących oraz mnożnika dziesiętnego. Oporniki (i kondensatory) z tych szeregów należą do przyrządów o podwyższonych wymaganiach, prócz tolerancji wykonania istotny jest w nich także współczynnik temperaturowy zmian wartości oporności (lub pojemności).

    Szeregi wartości używane są także do oznaczania wartości nominalnych niektórych innych elementów elektronicznych, np. nominalnego napięcia diod Zenera, które podawane jest najczęściej jako jedna z wartości z szeregu E12 lub E24.

    Oprócz elementów produkowanych seryjnie używa się także niekiedy, do nadzwyczaj wymagających urządzeń (wojskowych, kosmicznych) elementów spoza standardowych szeregów wartości.

    Przypisy

    1. Liczby Normalne (pol.). PWN.pl.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.