• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szereg homologiczny

    Przeczytaj także...
    Cykloalkeny – grupa organicznych związków chemicznych – alkenów o zamkniętym pierścieniu węglowym, nie mającego charakteru aromatycznego.Metan (znany także jako gaz błotny i gaz kopalniany), CH4 – organiczny związek chemiczny, najprostszy węglowodór nasycony (alkan). W temperaturze pokojowej jest bezwonnym i bezbarwnym gazem. Jest stosowany jako gaz opałowy i surowiec do syntezy wielu innych związków organicznych.
    Heptan, C7H16 – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów. Bezbarwna, lotna, łatwopalna ciecz. Jest nierozpuszczalny w wodzie, rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych. Otrzymywany jest przez destylację frakcjonującą ropy naftowej. Stanowi wzorzec o wartości 0 do oznaczania liczby oktanowej. Stosowany jako rozpuszczalnik, środek znieczulający i reagent. W wyniku cyklizacji i aromatyzacji można z niego otrzymywać toluen, jednak nie jest to metoda opłacalna ekonomicznie.
    Wzór strukturalny i model grupy metylenowej

    Szereg homologiczny – zbiór związków organicznych o zbliżonej strukturze, które różnią się między sobą tylko liczbą grup metylenowych ( -CH2- ) w ich łańcuchach węglowodorowych.

    Poszczególne związki z tego zbioru są nazywane homologami. Wzory sumaryczne wszystkich związków tworzących jeden szereg homologiczny daje się zapisać w formie ogólnej, w której występuje zmienna określająca liczbę grup metylenowych.

    Często w szeregach homologicznych węglowodorów nierozgałęzionych kilka pierwszych związków w szeregu ma nazwy zwyczajowe np. w przypadku alkanów, alkenów i alkinów cztery pierwsze. W następnych rdzeń nazwy pochodzi od liczebników greckich lub łacińskich oznaczających liczbę atomów węgla w cząsteczce.

    Aldehydy (skrót od alcohol dehydrogenatus) grupa związków organicznych posiadających grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru. Proste aldehydy, będące pochodnymi alkanów i zawierające w cząsteczce jedną grupę aldehydową to alkanale o wzorze ogólnym CnH2n+1CHO.Alkany (łańcuchowe węglowodory nasycone, parafiny od łac. parum affinis – mało reaktywne) – organiczne związki chemiczne zbudowane wyłącznie z atomów węgla i wodoru, przy czym atomy węgla połączone są ze sobą wyłącznie wiązaniami pojedynczymi.

    Szeregi homologiczne istnieją także dla innych klas prostych związków organicznych, np. alkoholi, aldehydów i kwasów karboksylowych.

    Przykłady[]

    Klasy związków tworzące szeregi homologiczne[]

    n – liczba naturalna, wzory dotyczą związków monofunkcyjnych

    Heksan (C6H14) – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów. Izomery heksanu są bardzo niereaktywne oraz są często stosowane jako rozpuszczalniki w reakcjach organicznych, ponieważ są wysoce niepolarne. Wchodzą również w skład benzyn.Heptanol, alkohol heptylowy – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi o wzorze sumarycznym C7H16O. Istnieją cztery izomery tego związku o prostym łańcuchu węglowym, które różnią się położeniem grupy hydroksylowej:
  • alkany: CnH2n+2 (n > 0)
  • alkeny: CnH2n (n > 1)
  • alkiny: CnH2n-2 (n > 1)
  • cykloalkany: CnH2n (n > 2)
  • cykloalkeny: CnH2n-2 (n > 2)
  • cykloalkiny: CnH2n-4 (n > 2)
  • alkohole: CnH2n+1OH lub CH3(CH2)n-1OH (n > 0; drugi wzór dotyczy związków nierozgałęzionych)
  • aldehydy: CnH2n+1CHO (n ≥ 0) lub CH3(CH2)n-1CHO (n > 0; drugi wzór dotyczy związków nierozgałęzionych i nie obejmuje aldehydu mrówkowego HCHO)
  • kwasy karboksylowe, np. jednokarboksylowe: CnH2n+1COOH (n ≥ 0) lub CH3(CH2)n-1COOH (n > 0; drugi wzór dotyczy związków nierozgałęzionych i nie obejmuje kwasu mrówkowego HCOOH)
  • i in.

    Alkohole – związki organiczne zawierające jedną lub więcej grup hydroksylowych połączonych z atomem węgla w hybrydyzacji sp.Etan (C2H6) – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów. Występuje w przyrodzie jako jeden ze składników gazu ziemnego.

    Początkowe elementy przykładowych szeregów homologicznych[]

    Alkany (CnH2n+2)

  • metan CH4 n = 1
  • etan C2H6 n = 2
  • propan C3H8 n = 3
  • butan C4H10 n = 4
  • pentan C5H12 n = 5
  • heksan C6H14 n = 6
  • heptan C7H16 n = 7
  • oktan C8H18 n = 8
  • nonan C9H20 n = 9
  • dekan C10H22 n = 10
  • Alkohole jednowodorotlenowe (alkanole; CnH2n+1OH)

    Alkohol propylowy – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi z trzema atomami węgla w cząsteczce. Ma jeden izomer podstawnikowy, izopropanol.Aldehyd mrówkowy (formaldehyd, nazwa syst.: metanal), HCHO – organiczny związek chemiczny, pierwszy w szeregu homologicznym aldehydów. Został odkryty przez rosyjskiego chemika Aleksandra Butlerowa w 1859.
  • metanol CH3OH n = 1
  • etanol C2H5OH n = 2
  • propanol C3H7OH n = 3
  • butanol C4H9OH n = 4
  • pentanol C5H11OH n = 5
  • heksanol C6H13OH n = 6
  • heptanol C7H15OH n = 7
  • oktanol C8H17OH n = 8
  • nonanol C9H19OH n = 9
  • dekanol C10H21OH n = 10
  • Zobacz też[]

  • szereg izologiczny,
  • szereg genetyczny,
  • analogi
  • Pentan (n-pentan) – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów. Jego izomerami są 2-metylobutan (izopentan) i 2,2-dimetylopropan (neopentan).Węglowodory – organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze wyłącznie atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Oktanol – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi, zawierający 8 atomów węgla. W normalnych warunkach jest on dość ruchliwą cieczą o nieprzyjemnym zapachu. Nie rozpuszcza się w wodzie, podobnie jak inne alkohole cięższe od butanolu (o większej liczbie atomów węgla).
    Kwas mrówkowy (kwas metanowy, E236), HCOOH – organiczny związek chemiczny, najprostszy kwas karboksylowy. Sole kwasu mrówkowego to mrówczany (metaniany). Występuje m.in. we włoskach parzących pokrzyw oraz w jadzie mrówek.
    Dekan – alkan o dziesięciu atomach węgla w cząsteczce, o wzorze chemicznym C10H22, posiada 75 izomerów. Jest jednym ze składników benzyny.
    Alkohol amylowy (pentan-1-ol) – organiczny związek chemiczny z grupy nasyconych monohydroksylowych alkoholi alifatycznych, zawierający 5 atomów węgla o wzorze sumarycznym: C5H12O lub C5H11OH.
    Analog - związek chemiczny, w którym jeden lub kilka atomów zostało zastąpionych innymi atomami w stosunku do związku macierzystego, natomiast struktura pozostała niezmieniona.
    Alkiny (zwyczajowo acetyleny) – grupa organicznych związków chemicznych będących węglowodorami nienasyconymi, w których występuje jedno wiązanie potrójne między atomami węgla (−C≡C−). Najprostszym alkinem jest acetylen (etyn), H−C≡C−H. Alkiny są bardziej reaktywne od alkanów i alkenów, są nietrwałe i podlegają wielu samorzutnym reakcjom. Ogólny wzór alkinów: CnH2n−2. Alkiny, tak jak wszystkie węglowodory, ulegają reakcjom spalania.
    Grupa metylenowa (metanodiyl, metylen), -CH2- – najprostsza grupa alkenylowa zbudowana z jednego atomu węgla i dwóch atomów wodoru, mająca dwa wiązania chemiczne. Występuje w wielu związkach organicznych. Jej nazwa wynika z faktu, że można ją utworzyć myślowo z metanu poprzez oderwanie od niego dwóch atomów wodoru. Myślowe oderwanie jednego atomu wodoru od metanu definiuje grupę metylową (-CH3), której nie należy mylić z grupą metylenową.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.