• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szczyt - geografia

    Przeczytaj także...
    Giewont – masyw górski w Tatrach Zachodnich o wysokości 1894 m n.p.m. i długości 2,7 km. Jego główny wierzchołek, Wielki Giewont, jest najwyższym szczytem w Tatrach Zachodnich położonym w całości na terenie Polski.Najwyższe szczyty w Polsce uszeregowane malejąco, pasmami górskimi. Granice pasm zgodnie z regionalizacją fizyczno-geograficzną Polski według Jerzego Kondrackiego.
    Masyw górski (ang., fr. massif, niem. massiv; od łac. massa – "bryła") – zwarty górotwór, zbudowany zwykle ze skał pochodzenia magmowego lub metamorficznego, czasami osadowego podobnego typu, występujący samodzielnie lub jako część większego łańcucha górskiego; również wyraźnie wydzielona (np. szerokimi przełęczami) część grzbietu górskiego. Niekiedy jako masyw określa się niewielką grupę górską, np. Masyw Śnieżnika, Masyw Ślęży, Masyw Magury Wątkowskiej.
    Szczyt Giewontu w Tatrach

    Szczyt – w ścisłym znaczeniu to najwyższy punkt wypukłej formy terenu: góry, grzbietu, grani, wzgórza, wydmy itp. Powszechnie jednak stosuje się określenie „szczyt” jako synonim całej góry, zwłaszcza o dużej wysokości względnej i stromych stokach.

    Wzgórze – naturalna i wypukła forma rzeźby terenu o umownej wysokości względnej od 100 do 300 m, jednakże może mniej lub więcej zależnie od wielkości form sąsiednich np. wzgórza stanowiące przedgórza gór wysokich w innym przypadku mogłyby być nazywane górami.Grzbiet górski – obszar położony wzdłuż linii grzbietowej łączący znaczące szczyty i przełęcze danego pasma górskiego (formacji górskiej).

    W fachowej literaturze dla określenia najwyższej części, czyli czubka góry, czy turni, stosuje się określenie wierzchołek. I tak np. przez pojęcie Śnieżnica rozumie się całą górę Śnieżnica mającą 3 wierzchołki: Na Budzaszowie, Wierchy i Nad Stambrukiem. W bardziej rozległych masywach górskich wyróżnia się wierzchołki główne, o większej wybitności i wierzchołki boczne. Te ostatnie są mniejszą atrakcją turystyczną i mogą pozostawać niezdobyte znacznie dłużej niż wierzchołki główne (zobacz np. Gaszerbrum).

    Korona Ziemi (ang. Seven Summits) – najwyższe szczyty poszczególnych kontynentów. A także w tym samym kontekście to: Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.

    Ludzie zamieszkujący jakiś obszar nadawali nazwy tym terenom, które miały dla nich wartość użytkową. Punktowe nadawanie nazw wierzchołków z reguły nie było im potrzebne. Natomiast turystów interesują głównie wierzchołki, stąd też na nowych mapach utworzono liczne szczegółowe nazwy dla wierzchołków, które dawniej nie miały własnej nazwy, czasami przenosząc na wierzchołek nazwę z jego otoczenia (polany, pola uprawnego, przysiółka itp.).

    Ośmiotysięcznik – popularne wśród himalaistów, jak również miłośników gór i geografów określenie szczytu, którego wierzchołek wznosi się na ponad 8000 metrów nad poziom morza i o wybitności powyżej 500 metrów. Przyjmuje się iż na Ziemi znajduje się czternaście głównych ośmiotysięczników – 10 w Himalajach i 4 w Karakorum. Wśród nich wyróżnia się pięć tak zwanych wysokich ośmiotysięczników, czyli Mount Everest, K2, Kanczendzonga, Lhotse i Makalu, mające ponad lub prawie 8500 metrów. Niezwykłe znaczenie 8000 metrów występuje tylko w układzie metrycznym miar. W anglosaskim układzie miar, wysokości szczytów podajemy w stopach i wtedy pojawiają się dwudziesto- i dwudziestopięciotysięczniki.Minimalna deniwelacja względna (MDW), wybitność szczytu – liczba określająca, na ile szczyt wyróżnia się ze swojego otoczenia. Wybitność definiuje się jako różnicę wysokości danego szczytu i wysokości najniższej warstwicy okalającej go, a nieobejmującej formacji od niego wyższych. Wysokość tej warstwicy określa wysokość przełęczy zwanej kluczową, oddzielającej dany szczyt od wyższego, kolejnego szczytu na grzbiecie (wododziale). Spośród przełęczy oddzielających dany szczyt od wyższych sąsiadów przełęczą kluczową jest przełęcz najwyższa. Wybitność szczytu to inaczej jego wysokość względna nad przełęczą kluczową.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • lista najwyższych szczytów Ziemi
  • ośmiotysięcznik
  • Korona Ziemi
  • szczyty górskie w Europie
  • lista najwyższych szczytów w Polsce
  • Korona Gór Polski
  • szczyty górskie w Afryce
  • szczyty górskie w Ameryce Południowej
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Matuszczyk Andrzej. Beskid Wyspowy. Część zachodnia. Wyd. PTTK, W-wa – Kraków, 1986. ​ISBN 83-7005-104-9​.
    3. You might be surprised to hear… (ang.). American Alpine Journal, 2015-10-02. [dostęp 2018-07-08].
    4. Bogdan Mościcki: Beskid Sądecki i Małe Pieniny. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2007. ISBN 978-83-89188-65-6.
    Korona Gór Polski (Korona Gór Polskich) – 28 szczytów, nieomal odpowiadających spisowi najwyższych szczytów wszystkich pasm górskich Polski. Różnica polega na tym, że za najwyższe uznano te szczyty, na które w chwili ustalania Korony prowadził znakowany szlak turystyczny, w wyniku czego nie uwzględniono najwyższych szczytów Gór Bialskich i Gór Złotych.Wysokość względna – pionowa odległość (wysokość) jakiegoś punktu względem punktu odniesienia innego niż poziom morza. Mówiąc o wysokości względnej, najczęściej ma się na myśli wysokość szczytów górskich w stosunku do den dolinnych lub bezpośrednio otaczających je wyżyn lub nizin. Stanowi ona podstawę rozróżnienia dwóch wielkich form terenu: wyżyn i gór.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gaszerbrum – masyw górski w Karakorum na granicy Chin i Pakistanu. Leży na północny wschód od lodowca Baltoro. W skład grupy wchodzi siedem szczytów (w tym 3 ośmiotysięczniki):
    Grań (ang. arête, niem. Gebirgsgrat, czes. areta) – zazwyczaj stromy, ostry i skalisty grzbiet górski, ostra krawędź utworzona przez stykające się zbocza lub ostra, często silnie poszarpana, szczytowa partia pasma lub grzbietu górskiego.
    Stok – "nachylona powierzchnia stanowiąca element form rzeźby powierzchni Ziemi, na którym pod wpływem siły ciężkości i czynników atmosferycznych rozwijają się procesy rzeźbotwórcze zwane procesami stokowymi; zasięg występowania procesów stokowych wyznacza górną i dolną granicę stoku; materiał zwietrzelinowy usuwany ze stoku jest odkładany u jego podstawy (stok usypiskowy) lub na spłaszczeniach stokowych; na rozwój i kształt stoku wpływa jego budowa litologiczna oraz klimat; badania rozwoju stoku są jednym z podstawowych zadań geomorfologii, mają też duże znaczenie dla gleboznawstwa (erozja gleby) i rolnictwa (rodzaj i kierunek upraw)." Synonimem stoku, jednak o znaczeniu nierównoważnym, jest zbocze. Termin stok ma dwa znaczenia – szersze i węższe. W znaczeniu ogólnym, używanym zwłaszcza w geologii dynamicznej, oznacza każdą nachyloną powierzchnię terenu, między kulminacją a podnóżem. W węższym znaczeniu tak nazywa się powierzchnię nachyloną formy wypukłej. W odniesieniu do form wklęsłych bardziej odpowiedni jest termin zbocze. W geografii, w podręcznikach szkolnych i akademickich (w tym z zakresu geomorfologii) mówi się na przykład o stokach góry, ale o zboczach doliny lub kotliny.
    Wydma – piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr. Warunki środowiska wpływają na różny kształt i rozmiar wydm. Powstawanie wydmy jest ściśle związane z transportem materiału piaszczystego: piasek pędzony wiatrem blisko powierzchni lub wleczony po niej zatrzymuje się za takimi przeszkodami jak głazy, zarośla czy nierówności gruntu – gromadząc się wówczas tworzy wydmę.
    Góra – wypukła forma ukształtowania terenu o silnie urozmaiconej rzeźbie, wysokościach względnych w stosunku do najbliższych den dolinnych powyżej 300 m i dużym nachyleniu stoków. Ze względu na wysokości względne i stromość stoków wyróżnia się góry niskie, średnie i wysokie. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się góry fałdowe, zrębowe, wulkaniczne i ostańce.
    Poniższa lista przedstawia ważniejsze szczyty górskie w Afryce o wysokości bezwzględnej powyżej 2000 m n.p.m., ułożone według wysokości:
    Lista najwyższych szczytów Ziemi – lista szczytów Ziemi uporządkowanych względem malejącej wysokości bezwzględnej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.