• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szczególnie Chroniony Obszar Antarktyki

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Historyczne Miejsca i Pomniki Antarktyki (ang. Historic Sites and Monuments in Antarctica, HSM) – miejsca i obiekty w Antarktyce, które są objęte specjalną ochroną ze względu na wartość historyczną, dokumentującą odkrycia i badania Antarktyki.
    Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

    Szczególnie Chroniony Obszar Antarktyki (ang. Antarctic Specially Protected Area, ASPA) – obszar ochrony przyrody ustanowiony na podstawie załącznika V do Protokołu o ochronie środowiska naturalnego (tzw. Protokołu madryckiego, podpisanego w Madrycie 4 października 1991). Ochronę w formie Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki ustala się dla obszarów cennych ze względów środowiskowych, naukowych, historycznych, estetycznych lub pierwotnych albo dla obszarów, na których prowadzona jest lub planowana działalność naukowa.

    Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).Szczególnie Zarządzany Obszar Antarktyki (ang. Antarctic Specially Managed Area, ASMA) – obszar Antarktyki, który podlega specjalnej ochronie w celu ułatwienia planowania i koordynacji działalności ludzkiej. Obszary te mogą być ustanawiane na podstawie załącznika V do Protokołu o ochronie środowiska naturalnego (tzw. Protokołu madryckiego, podpisanego w Madrycie 4 października 1991).

    W momencie wejścia w życie postanowień załącznika V do Protokołu madryckiego, co nastąpiło 24 maja 2002, obszary chronione powołane na podstawie traktatu antarktycznego, czyli Szczególnie Chronione Obszary (Specially Protected Areas – SPA) i Miejsca o Szczególnym Znaczeniu Naukowym (Sites of Special Scientific Interest – SSSI), zostały automatycznie przekształcone w Szczególnie Chronione Obszary Antarktyki. Pozostawiono dotychczasowe nazwy obszarów nadając im nową numerację, począwszy od nr 101.

    Komitet Naukowy Badań Antarktycznych (SCAR - ang. Scientific Committee on Antarctic Research) – międzynarodowa organizacja naukowa, której celem jest inicjowanie, rozwijanie i koordynacja badań naukowych w Antarktyce. Komitet ten jest ciałem Międzynarodowej Rady Nauki.Traktat antarktyczny, znany także jako Pakt lub Układ antarktyczny (ang. Antarctic Treaty) – międzynarodowa umowa regulująca polityczno-prawny status Antarktydy, jedynego niezamieszkanego kontynentu. W porozumieniu tym Antarktyda zdefiniowana jest jako lądolód położony na południe od równoleżnika 60°S.

    Wstęp do Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki możliwy jest wyłącznie za pozwoleniem wydawanym zgodnie z procedurą określoną w art. 7 załącznika V do Protokołu madryckiego, w praktyce ograniczany jest wyłącznie do prac naukowych. Z tego względu Szczególnie Chronione Obszary Antarktyki można przyrównać do rezerwatów ścisłych.

    Antarktyka – znajdujący się na półkuli południowej obszar, który obejmuje Antarktydę wraz z lądolodami oraz otaczającymi ją wodami i wyspami. Najczęściej przyjmuje się, że granicę Antarktyki wyznacza strefa konwergencji antarktycznej, w której chłodne wody powierzchniowe znajdujące sie wokół Antarktydy stykają się z cieplejszymi wodami subantarktycznymi i zanurzają się w nich. W zależności od pory roku granica ta przesuwa się pomiędzy równoleżnikami 48 i 61°S. Zgodnie z definicją zawartą w Traktacie Antarktycznym za granicę Antarktyki uważa się równoleżnik 60°S.Rezerwat ścisły – rodzaj rezerwatu przyrody. Ochrona ścisła w takim rezerwacie polega na całkowitym wykluczeniu ingerencji człowieka. Służy on wyłącznie celom naukowym i dydaktycznym.

    Obszary ustanawiane są w czasie corocznych Spotkań Konsultatywnych Układu Antarktycznego (Antarctic Treaty Consultative Meeting – ATCM) na wniosek dowolnego z państw prowadzących działania naukowe na obszarze Antarktyki (państw-stron Protokołu o ochronie środowiska do Układu w sprawie Antarktyki) lub Komitetu Ochrony Środowiska (Committee for Environmental Protection – CEP), Komitetu Naukowego Badań Antarktycznych (Scientific Committee on Antarctic Research – SCAR) czy Komisji do Spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki (Commission for the Conservation of Antarctic Marine Living Resources – CCAMLR). Strona wnioskująca o wyznaczenie obszaru zobowiązana jest następnie do zarządzania nim.

    Lista obszarów[edytuj kod]

    Zostało wyznaczonych 75 Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki; w 2014 roku z tej listy skreślono trzy obszary:

    Zobacz też[edytuj kod]

  • Szczególnie Zarządzany Obszar Antarktyki
  • Historyczne Miejsca i Pomniki Antarktyki
  • Przypisy

    1. Antarctic Protected Areas Database (ang. • hiszp. • niem. • ros.). Antarctic Treaty Secretariat. [dostęp 2015-07-03].

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Status of Antarctic Specially Protected Area and Antarctic Specially Managed Area Management Plans. W: The Committee for Environmental Protection [on-line]. Antarctic Treaty Secretariat, 2014. [dostęp 2015-07-08].
  • Antarctic Specially Protected Areas List (strona archiwalna)
  • Protokół o ochronie środowiska do Układu w sprawie Antarktyki, sporządzony w Madrycie dnia 4 października 1991 r., Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 52
  • Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 8: Antarktyka



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.