• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szata liturgiczna

    Przeczytaj także...
    Pierścień – rodzaj biżuterii, nakładana na palec ozdoba w kształcie obręczy. Wykonany najczęściej ze szlachetnego metalu, z tzw. oczkiem, czyli kamieniem ozdobnym. Istnieją różne odmiany pierścieni: sygnet, obrączka ślubna, pierścionek zaręczynowy.Ornat – w liturgii rzymskokatolickiej, starokatolickiej i anglikańskiej wierzchnia szata liturgiczna zakładana przez kapłana do mszy świętej.
    Dalmatyka – szata liturgiczna diakona w obrządku rzymskim. Wkłada się ją na albę i stułę. Pierwotnie dalmatyka była strojem świeckim. Za jej ojczyznę uchodzi Dalmacja, od której wzięła nazwę. Od IV w. nosił ją papież i diakoni rzymscy. Strojem liturgicznym diakona dalmatyka stała się w IX wieku.
    Prezbiter w szatach liturgicznych
    Szaty liturgiczne na ekspozycji w Muzeum Warszawskiej Metropolii Prawosławnej

    Szata liturgiczna (strój liturgiczny) – rodzaj odzieży stosowanej w czasie liturgii mającej na celu określenie i zaznaczenie funkcji osoby ją noszącej.

    Szaty liturgiczne w Kościele łacińskim[ | edytuj kod]

    Stosowanie szat liturgicznych reguluje Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego w rozdziale VI Rzeczy potrzebne do sprawowania mszy świętej (335-347)

    Paliusz (łac. pallium – płaszcz) – element stroju liturgicznego katolickich metropolitów, noszony na ramionach pas z białej wełny.Adwent (łac. adventus – przyjście) – w Kościołach chrześcijańskich okres trwający od I nieszporów czwartej z kolei poprzedzającej Święto Bożego Narodzenia niedzieli do 24 grudnia, okres przypominający oczekiwanie na powtórne przyjście Jezusa Chrystusa. Jednocześnie jest to czas poprzedzający pamiątkę pierwszego przyjścia – wcielenia, znanego pod nazwą narodzin Chrystusa.

    Do szat liturgicznych należą:

  • humerał
  • alba
  • cingulum
  • stuła
  • kapa
  • dalmatyka
  • ornat
  • Jeżeli Eucharystii przewodniczy biskup stosuje on pontyfikalia

  • pierścień
  • piuska
  • paliusz
  • mitra
  • pastorał
  • W formie nadzwyczajnej stosowany jest również manipularz. Ponadto papież ma prawo do stosowania dawnych szat, takich jak:

  • fanon
  • falda
  • mantum
  • subcinctorium
  • Strój chórowy z natury nie jest szatą liturgiczną.

    Ogólne wprowadzenie do mszału rzymskiego – dokument zawierający zbiór podstawowych norm regulujących sposoby odprawiania mszy w zwyczajnej formie rytu rzymskiego w Kościele katolickim. Przedstawia zarówno zarys liturgii, jak i zasady dotyczące przygotowywania wnętrza kościoła oraz strojów liturgicznych. Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.

    Co do zasady kolorystyka szat liturgicznych zależy od kalendarza liturgicznego. Obecnie zasady te szczegółowo określa Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego. I tak używa się kolory:

  • biały – używa się w: Oficjach, Mszach Okresu Wielkanocnego i Narodzenia Pańskiego; w święta i wspomnienia Chrystusa Pana, z wyjątkiem tych, które dotyczą Jego Męki; w święta i wspomnienia Najświętszej Maryi Panny, świętych Aniołów, Świętych, którzy nie byli męczennikami, w uroczystości Wszystkich Świętych (1 listopada) i św. Jana Chrzciciela (24 czerwca), w święta św. Jana Ewangelisty (27 grudnia), Katedry św. Piotra (22 lutego) i Nawrócenia św. Pawła (25 stycznia)
  • czerwony – używa się w Niedzielę Męki Pańskiej, w Wielki Piątek, w niedzielę Zesłania Ducha Świętego, w Mszach ku czci Męki Pańskiej, w główne święta Apostołów i Ewangelistów i w dni Świętych Męczenników
  • zielonego – używa się w Oficjach i Mszach Okresu Zwykłego
  • fioletowego – używa się w okresie Adwentu i Wielkiego Postu. Można go również stosować w Oficjach i Mszach za zmarłych.
  • czarnego – można używać w mszach za zmarłych
  • różowego – jeśli jest taki zwyczaj, można używać w niedzielę Gaudete (3. Adwentu) i w niedzielę Laetare (4. Wielkiego Postu)
  • W dni bardziej uroczyste można używać okazalszych szat liturgicznych, chociaż nie są w kolorze dnia.

    Cingulum – pas lub gruby sznur z frędzlami na obu końcach, używany przez duchownych i usługujących w kościołach chrześcijańskich, jako element stroju liturgicznego. Służy do przewiązania w pasie alby lub habitu. Użycie cingulum nie jest obowiązkowe, gdy alba jest tak uszyta, że przylega do ciała bez tego paska.Mitra (z łac. przepaska na głowę, turban, inaczej infuła) – wysokie liturgiczne nakrycie głowy i znak godności chrześcijańskich dostojników kościelnych – biskupów, kardynałów, opatów, infułatów oraz archimandrytów, noszone podczas pełnienia czynności liturgicznych.

    W odniesieniu do kolorów liturgicznych Konferencje Episkopatów mogą ustalić w porozumieniu ze Stolicą Apostolską takie, które by lepiej odpowiadały potrzebom i duchowi poszczególnych narodów.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • naczynie liturgiczne
  • parament
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • IV. Szaty liturgiczne (pol.). Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (Z trzeciego wydania Mszału Rzymskiego Rzym 2002). [dostęp 2015-03-31].
  • E. Stencel Przy ołtarzu Pana, wyd. Diecezjalne, Pelplin 1993
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Naczynia liturgiczne – naczynia używane w chrześcijaństwie głównie podczas Mszy Św. do jej sprawowania i poza nią. Służą najczęściej do przechowywania artykułów niezbędnych do Mszy: wody, wina, opłatków (hostii), a także konsekrowanych Hostii, oraz do wykonywania czynności związanych z odprawianiem Mszy (np. obmycie rąk – lavabo). Są to m. in.:




    Warto wiedzieć że... beta

    Alba (łac. vestis alba – biała szata) – długa, biała szata liturgiczna, noszona przez wszystkich duchownych i usługujących wszystkich stopni w czasie liturgii obrządku łacińskiego oraz przez duchownych wielu kościołów protestanckich. W liturgii Kościołów wschodnich odpowiednikiem alby jest sticharion.
    Wielki post, w protestantyzmie określany jako czas pasyjny – czas pokuty, przygotowujący do przeżycia najważniejszych dla chrześcijan, świąt wielkanocnych. Obejmuje on okres liturgiczny od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku. Tradycyjnie wielki post określany bywa jako czterdziestodniowy (łac. Quadragesima).
    Subcinctorium (łac.) – dawny element stroju liturgicznego, zarezerwowany wyłącznie dla papieża oraz patriarchy Lizbony.
    Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.
    Kapa (pluwiał) – szata liturgiczna, używana przez kapłana (w Polsce także diakona), w czasie sprawowania uroczystej liturgii poza mszą świętą, jak chrzest, błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem, czy wspólnotowa Liturgia Godzin. Jest to rodzaj długiej peleryny sięgającej stóp, zapinanej pod szyją. Zakłada się ją na komżę lub albę oraz stułę. Jej kolor jest uzależniony od sprawowanej czynności lub koloru oficjum.
    Nadzwyczajna forma rytu rzymskiego (łac. Forma extraordinaria, pot. msza trydencka) – w Kościele katolickim porządek celebrowania mszy obrządku łacińskiego, promulgowany w 1570 przez Piusa V po Soborze Trydenckim konstytucją apostolską Quo primum. Obecnie podstawą celebracji mszy w tej formie jest Mszał Rzymski w wydaniu Jana XXIII z 1962.
    Mantum – uroczysty płaszcz papieski. Przypomina zwykłą kapę, różni się od niej tym, że jest dłuższy i zapina się go ozdobną klamrą.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.