Szara literatura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szara literatura (ang. grey literature, niem. graue Literatur, fr. litterature grise) – termin używany przez środowiska naukowe, bibliotekarzy (zwłaszcza w krajach anglosaskich) określający publikacje, które trudno jest znaleźć normalnymi kanałami takimi jak biblioteki.

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

Często określa się tym terminem publikacje, które nie były recenzowane przez niezależnych recenzentów. Szarą literaturą są też publikacje wydawane w mało znanym wydawnictwie lub opublikowane w języku, który nie jest powszechnie używany do wymiany informacji na świecie w danej dziedzinie.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Raport naukowo-techniczny - dokument opisujący postęp lub rezultaty badań naukowych lub technicznych albo przegląd badań naukowych lub technicznych. Raporty naukowe lub techniczne nie są zazwyczaj recenzowane i często są przygotowane dla sponsora badań naukowych lub technicznych.

Przeciwdziałanie[ | edytuj kod]

Przykładem szarej literatury są wszelkiego rodzaju raporty techniczne, preprinty, nieopublikowane dysertacje magisterskie i doktorskie. Szarą literaturą są też nierecenzowane publikacje (rozdziały) w wydawnictwach encyklopedycznych. Szarą literaturą jest wiele czasopism naukowych publikujących bez należytego dozoru edytorskiego czy niezależnych recenzentów.

Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Wydawnictwo, publikacja – pozycja drukowana (książka, czasopismo) bądź elektroniczna (e-book), także publikacja muzyczna (płyta, singiel) oraz dokument kartograficzny (mapa, plan). Może być zamówiona przez wydawcę, ale też publikowana nakładem własnym autora. Dłuższe publikacje tekstowe drukowane zazwyczaj ujęte są w formę kodeksu.

Odpowiedzią na rozprzestrzenianie się szarej literatury w Polsce było wprowadzenie punktacji za publikowane artykuły na podstawie nie ich ilości, ale jakości. Użyto do tego tzw. listy filadelfijskiej – listy najpoważniejszych i recenzowanych czasopism naukowych o dużym wpływie na środowisko naukowe.

Preprint to wstępna wersja publikacji naukowej (zazwyczaj artykułu), która nie została jeszcze opublikowana w czasopiśmie naukowym.Lista filadelfijska (ISI Master Journal List) – lista czasopism naukowych opracowana i aktualizowana przez Institute for Scientific Information. Lista zawiera tytuły czasopism, które przeszły proces oceny i są uwzględniane przez bazy ISI. Termin ten często jest błędnie używany na określenie listy czasopism, które mają obliczony wskaźnik Impact factor (IF). Wartości IF podawane są raz do roku w bazie Journal Citation Reports (JCR) prowadzonej przez ISI. Nazwę lista filadelfijska wprowadził Andrzej Kajetan Wróblewski, w innych krajach używana jest nazwa bezpośrednio związana z ISI.

W krajach anglosaskich (np. Stanach Zjednoczonych) z plagą szarej literatury walczy się poprzez wprowadzenie trzech kategorii publikacji naukowych przy ocenie dorobku naukowego:

  • prace recenzowane,
  • prace nierecenzowane (np. publikacje konferencyjne, prace magisterskie, raporty, rozdziały w książkach lub encyklopediach),
  • prace w przygotowaniu.
  • Tylko prace recenzowane są podstawą do oceny kompetencji zawodowej, natomiast prace nierecenzowane są podstawą do oceny aktywności w środowisku.

    Wydawca – osoba bądź instytucja (ta druga zwana również wydawnictwem), za której pieniądze przygotowywane, opracowywane, a następnie drukowane jest czasopismo, książka, lub publikowana podobna rzecz, np. komercyjny portal internetowy.Biblioteka (od greckiego βιβλιοθήκη bibliotheke; βιβλίον biblion – książka) – instytucja kultury, która gromadzi, przechowuje i udostępnia materiały biblioteczne oraz informuje o materiałach bibliotecznych (swoich i obcych). W innym znaczeniu jest to też nazwa samego budynku, pomieszczenia lub mebla zawierającego zbiory biblioteczne.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Charles P. Augur, Information Sources in Grey Literature, wyd. Bowker-Saur, Londyn 1989.
  • M. C. Debachere, Problems in obtaining grey literature, „IFL4 Journal”, 21(2) 1995, s. 94-98.
  • Peter Hirtle, Broadsides vs. Grey Literature, 1991.
  • What is grey literature? w: Information World. 1996.
  • Herbert White, Managing the Special Library, wyd. White Plains, N. Y.: Knowledge Industries Publications, Inc. 1984.
  • Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.




    Warto wiedzieć że... beta

    Recenzja naukowa (ang. peer review) – recenzja utworu naukowego (dysertacji, książki, publikacji w czasopiśmie naukowym), której celem jest ocena naukowej zawartości tego utworu.

    Reklama