• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • System mandatowy Ligi Narodów

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Togo, Republika Togijska – państwo w zachodniej Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Ghaną, Beninem i Burkina Faso.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    System mandatowy Ligi Narodów polegał zgodnie z artykułem 22 Przymierza Ligi Narodów na zagospodarowaniu przez państwa zwycięskie w I Wojnie Światowej (Francja, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Japonia) kolonii niemieckich na świecie oraz terytoriów Imperium Osmańskiego w Azji, nie wliczając terenów Turcji Właściwej. Zasady te zostały zaostrzone na Konferencji w Jałcie. Artykuł zakładał podział terenów niczyich (ziem odebranych państwom centralnym) na tzw. mandaty. Na terenach tych miało być zakazane niewolnictwo.

    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

    Mandaty typu "A"[]

    Mandaty typu "A" obejmowały terytoria po Imperium Osmańskim, które według Ligi Narodów "powoli dorastały i były zdolne do samodzielnego rządzenia przy pomocy i doradzaniu państw zwycięskich". Były to:

  • Irak, Palestyna i Transjordania – administrowane przez Wielką Brytanię
  • Syria i Liban – administrowane przez Francję
  • Mandaty typu "B"[]

    Mandaty typu "B" obejmowały dawne kolonie niemieckie w Afryce. Były to tereny o dużo słabszej świadomości własnej państwowości, stąd wymagały szerszej pomocy doradczej w administrowaniu ze strony państw europejskich. Zapewniono im swobodę myśli i religii oraz zakazano ich militaryzacji. Były to:

    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).Samoa Niemieckie (niem. Deutsch-Samoa) – niemiecki protektorat istniejący w latach 1900-1914, który obejmował wyspy Upolu i Savaii.
  • Ruanda-Burundi – administrowane przez Belgię
  • Tanganika – administrowana przez Wielką Brytanię
  • Kamerun i Togo – podzielone między sobą przez Wielką Brytanię i Francję
  • Mandaty typu "C"[]

    Mandaty typu "C" obejmowały dawne posiadłości niemieckie na Pacyfiku. Były to niewielkie posiadłości na wyspach, dlatego były całkowicie objęte administracją państw zwycięskich. Były to:

    Nowa Gwinea Niemiecka (niem. Deutsch-Neuguinea) – niemiecki protektorat istniejący w latach 1884-1914, który obejmował północno-wschodnią część wyspy Nowa Gwinea oraz szereg mniejszych wysp Oceanu Spokojnego. Zajmowała łączną powierzchnię 242 476 km², a zamieszkiwało ją 478,8 tys. osób (1912).Namibia (Republika Namibii, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, niem. Republik Namibia) – państwo w południowo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim (długość wybrzeża – 1572 km). Graniczy z Angolą (długość granicy 1376 km), Botswaną (1360 km), RPA (967 km) oraz Zambią (233 km). Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia.
  • Niemiecka Nowa Gwinea – północno-wschodnia część wyspy, dostała się pod administrację Australii
  • Nauru – administrowana przez Australię
  • Niemieckie Samoa – administrowana przez Nową Zelandię
  • Mandat Południowego Pacyfiku – obejmował wyspy Mikronezji, na północ od równika – administrowane przez Japonię
  • Afryka Południowo-Zachodnia – obejmował tereny dzisiejszej Namibii – administrowane przez Związek Południowej Afryki
  • Mandat Południowego Pacyfiku (jap. 南洋庁, Nanyo cho) – terytorium mandatowe klasy C Ligi Narodów, utworzone po I wojnie światowej. Zgodnie z ustalonym w traktacie wersalskim podziałem Nowej Gwinei Niemieckiej, Mikronezja została oddana pod administrację Japonii.Konferencja jałtańska (od 4 do 11 lutego 1945), zwana także krymską – spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej (tzw. Wielkiej Trójki): przywódca ZSRR Józef Stalin, premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill oraz prezydent USA Franklin Delano Roosevelt. Była to jedna z konferencji wielkiej trójki, miała miejsce po konferencji teherańskiej (listopad-grudzień 1943) a przed konferencją poczdamską (lipiec-sierpień 1945). Wielka trójka odbyła wiele konferencji, jednak na konferencjach teherańskiej, jałtańskiej oraz poczdamskiej zapadły decyzje najwyższej wagi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Liga Narodów (ang. League of Nations, fr. Société des Nations) – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona. Statut Ligi został przyjęty przez konferencję pokojową w Wersalu 28 czerwca 1919 r. Stał się on częścią traktatu wersalskiego i wszedł w życie po ratyfikacji 10 stycznia 1920 roku.
    Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.
    Transjordania (ang. Transjordan, arab. إمارة شرق الأردن Imārat Sharq al-Urdun ) (czyli "kraj za Jordanem") – emirat utworzony w 1921 we wschodniej części terytorium mandatowego Palestyny na Bliskim Wschodzie. Terytorium to pozostawało pod administracją Wielkiej Brytanii do roku 1946, gdy ogłosiło ono niepodległość jako Królestwo Transjordanii. Od 1949 jego oficjalna nazwa brzmi Jordańskie Królestwo Haszymidzkie, arab. (الأردن Al-Urdunn, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja.
    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.
    Kamerun, Republika Kamerunu (fr. Cameroun, République du Cameroun, ang. Cameroon, Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową. Kamerun jest członkiem ONZ, Unii Afrykańskiej i innych organizacji międzynarodowych.
    Tanganika – nazwa kontynentalnej części Tanzanii, która do I wojny światowej była kolonią Cesarstwa Niemieckiego i znana była pod nazwą Niemiecka Afryka Wschodnia. Po I wojnie światowej terytorium mandatowe Wielkiej Brytanii do 1946 r. Prezentowało znaczną jednolitość kulturową, a przez to dojrzałość do osiągnięcia niepodległości. Znany działacz niepodległościowy Julius Nyerere utworzył w 1954 r. Narodowy Związek Afrykański Tanganiki (TANU), który wkrótce uzyskał powszechne poparcie. Po wyborach 1958-1960 niemal wszystkie miejsca w Radzie Ustawodawczej obsadzone były przez TANU, co doprowadziło ostatecznie do przyznania przez Wielką Brytanię niepodległości Tanganice w grudniu 1961 r. z królową brytyjską jako głową państwa. W 1964 r. doszło do połączenia dość blisko powiązanych kulturowo, gospodarczo i politycznie Tanganiki i Zanzibaru. Powstała Zjednoczona Republika Tanzanii.
    Związek Południowej Afryki (ZPA) – dominium brytyjskie, którego istnienie poprzedziło powstanie RPA. Powołane 31 maja 1910 roku, w wyniku połączenia brytyjskich kolonii w południowej Afryce. Związek składał się z Kraju Przylądkowego, Transwalu, Wolnego Państwa Oranje i Natalu. W 1961 roku Związek został przekształcony w republikę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.