• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • System hamulcowy roweru

    Przeczytaj także...
    Pedał rowerowy to część układu napędowego roweru, która służy przenoszeniu energii z nóg rowerzysty, poprzez korby, do całegu układu napędowego. Stosowane także niekiedy w niektórych typach motorowerów (mopedów).Rower – jedno- lub wielośladowy pojazd drogowy napędzany siłą mięśni poruszających się nim osób za pomocą przekładni mechanicznej, wprawianej w ruch (najczęściej) nogami.
    Rowery górskie (ang. MTB - Mountain Terrain Bike) – ogólna nazwa rowerów, których główne przeznaczenie to jazda w ciężkim terenie np. górzystym.
    Hamulec typu V-brake
    Hamulec hydrauliczny
    Hamulec rolkowy
    Hydrauliczny hamulec tarczowy

    Układ hamulcowy roweruczęści roweru, które umożliwiają jego zatrzymanie lub zwolnienie.

    Typy i konstrukcje układów hamulcowych[ | edytuj kod]

    W rowerach stosuje się wyłącznie hamulce cierne, stosowane współcześnie rozwiązania różnią się jednak istotnie konstrukcją, stopniem komplikacji i niezawodności oraz skutecznością. Wyróżnić wśród nich można:

  • układy pedałowe - są to układy (np. torpedo), w których hamowanie odbywa się poprzez zablokowanie pedałów lub kręcenie nimi do tyłu. W tego typu układach elementy hamulców i napędu są częściowo wspólne, a hamowanie jest realizowane poprzez konstrukcję układu napędowego
  • mechaniczne układy ręczne - jest to najczęściej spotykany układ hamulcowy we współczesnych rowerach. Składa się on z klamek, których pociąganie powoduje ruch stalowych linek, które uruchamiają odpowiednie urządzenia powodujące blokowanie ruchu kół. Konstrukcja klamek w takich układach, jakkolwiek różna w niektórych szczegółach, jest w zasadzie zawsze jednakowa, natomiast elementy blokujące koła mogą mieć różną postać. Mogą to być:
  • szczęki - posiadające okładziny cierne zaciskające się na obręczy
  • tarcze - zamocowane na piaście, na których zaciskają się okładziny (klocki)
  • bębny hamulcowe - będące integralną częścią piast i działające poprzez dociskanie okładzin ciernych do wnętrza bębna
  • W najstarszych typach rowerów spotykany bywał cierny hamulec klockowy na koło przednie (tzw. hamulec stemplowy), uruchamiany klamką w postaci umocowanej pod kierownicą dźwigni, której podciągnięcie do góry (ściśnięcie do uchwytu kierownicy) powodowało dociśnięcie poprzez sztywny popychacz gumowego klocka do opony przedniego koła.
  • hydrauliczne układy ręczne - składające się również z klamek, szczęk, tarcz lub bębnów - ale w których przekazywanie sterowania odbywa się nie za pomocą linek, lecz przewodów hydraulicznych. Zaciskanie się elementów hamujących następuje tu na skutek zmian ciśnienia płynu hamulcowego, następującego w wyniku poruszania dźwignią klamek.
  • Zastosowanie różnych układów[ | edytuj kod]

    Najczęściej występującym typem układów hamulcowych we współczesnych rowerach są szczękowe mechaniczne hamulce ręczne. Są one bardzo niezawodne, łatwe w obsłudze i gwarantują wystarczającą siłę hamowania w większości sytuacji. Ze względu na konstrukcję szczęk dzieli się je jeszcze na:

    Hamulec szczękowy jest typem hamulca ciernego składającym się z dwóch lub więcej klocków dociskanych do obręczy koła.Piasta rowerowa to środkowa część koła rowerowego, która obraca się na osi przymocowanej do ramy. Do kołnierzy piasty są przymocowane szprychy, a w przypadku tylnego koła także wolnobieg i tylne zębatki.
  • klasyczne - występujące głównie w rowerach miejskich i szosowych. Ramiona tych szczęk mają w nich kształt półkolisty i są umieszczone na jednej centralnie usytuowanej osi.
  • cantilever - składają się z dwóch ramion, zawieszonych na dwóch osobnych osiach i mają albo kształt prosty, albo lekko wygięty. Linka w większości tego rodzaju hamulców jest na końcu rozdwojona, dzięki czemu obie szczęki poruszają się w dokładnie tym samym momencie.
  • Odmianą tego rodzaju szczęk są z kolei:

    Klamka rowerowa to urządzenie montowane najczęściej na kierownicy, służące do uruchamiania hamulców z użyciem linek rowerowych (w większości przypadków odbywa się to poprzez zaciskanie się klocków hamulcowych na obręczach).Linki rowerowe to część roweru stosowana do sterowania przerzutkami oraz hamulcami. Łączą one klamki hamulcowe lub manetki z odpowiednio szczękami hamulcowymi lub przerzutką.
  • hamulce typu V, w których ramiona są bardzo długie i proste, zaś linka jest do nich doprowadzana z jednej strony i się nie rozdwaja. Równomierną pracę obu szczęk zapewnia dodatkowe, ruchome ramię przymocowane do jednego z ramion głównych.
  • Spośród tych trzech typów hamulców, największą siłę hamowania posiadają hamulce typu V, nieco mniejszą zwykłe hamulce cantilever, a najmniejszą hamulce klasyczne. We wszystkich tych typach hamowanie odbywa się jednak poprzez zaciskanie się okładzin na bocznej powierzchni obręczy. Powierzchnie te ulegają więc powolnemu ścieraniu się. Po ich zabrudzeniu lub nawet zamoczeniu warunki hamowania zmieniają się drastycznie. W skrajnych warunkach (błoto, śnieg) hamulce te mogą nawet całkowicie przestać działać. Ich sprawność spada także w wypadku skrzywienia (rozcentrowania) obręczy koła.

    Hamulec cierny - hamulec, w którym pomiędzy członem hamowanym i hamującym występuje połączenie cierne. Człon hamujący (czynny) dociskany jest do hamowanego (biernego) przy wykorzystaniu mechanizmu wspomagania mechanicznego, hydraulicznego, pneumatycznego lub elektrycznego. Człon czynny jest zazwyczaj metalowym elementem lub parą elementów, którym część cierna - okładzina - wykonana jest z trudno ścierającego się oraz zapewniającego wysoki współczynnik tarcia materiałów takich jak żeliwo, staliwo, tkanina azbestowa nasycana żywicą epoksydową, wełna metalowa nasycona żywicą epoksydową, drewno, skóra, korek, filc itp. Wraz z odkryciem szkodliwości azbestu wykładziny zawierające tę substancję zostały wycofane z użycia i zastąpione innymi tworzywami kompozytowymi o podobnych właściwościach fizycznych.Obręcz rowerowa - to część koła roweru, która znajduje się na jego obwodzie i na którą montuje się dętkę i oponę. Obręcz jest łączona ze środkiem koła poprzez piastę za pomocą szprych.

    Hamulce tarczowe nie mają tych wad i dodatkowo zapewniają większą siłę hamowania od hamulców szczękowych, umożliwiają także bardziej precyzyjne jej dozowanie. Są one jednak bardziej skomplikowane i cięższe. Dużą zaletą hamulców tarczowych jest ich niezawodna praca niezależnie od warunków pogodowych i stanu obręczy koła. Konstrukcja i materiał, z którego są wykonane tarcze, muszą umożliwiać szybkie odprowadzanie ciepła. Wzmocnieniu musi też ulec konstrukcja piasty, do której mocuje się tarcze. Wszystko to powoduje, że hamulce tarczowe są znacznie bardziej kosztowne od szczękowych. Ze względu na cenę, nie są one stosowane w rowerach miejskich. Są one jednak używane coraz powszechniej w rowerach górskich. W rowerach górskich przeznaczonych do zjazdu stanowią już obecnie właściwie normę. W rowerach szosowych stosuje się obecnie hamulce tarczowe wykonane z bardzo lekkich metali, tak aby hamulec nie stanowił zbyt wielkiego obciążenia. Od 1 lipca 2018 UCI dopuściła stosowanie hamulców tarczowych, z zaleceniem zaokrąglenie ich rantów.

    Hamulec V-brake - hamulec szczękowy stosowany głównie w rowerach MTB. Od tradycyjnych rowerowych hamulców szczękowych różni się konstrukcją ramion zaciskających szczęki.Hamulec hydrauliczny - hamulec cierny (głównie w pojazdach samochodowych, rowerach i lotnictwie) uruchamiany za pomocą systemu hydraulicznego, złożonego z pompy (na której tłok działa prowadzący pojazd), przewodów ciśnieniowych oraz cylinderków roboczych przy każdym z kół. Zapewnia równy rozkład siły hamowania bez konieczności kłopotliwej regulacji. Hamulec hydrauliczny to dwa cylindry połączone przewodem. Wciskanie jednego z nich powoduje przetłaczanie płynu do drugiego cylindra (zacisk) i wypychanie tłoczka, co owocuje zaciskaniem się klocków na tarczy.

    Hamulce bębnowe zapewniają mniejszą siłę hamowania od układów tarczowych i porównywalną do hamulców szczękowych. Cechują się dużą odpornością na zewnętrzne warunki atmosferyczne, przewyższając hamulce tarczowe i szczękowe. Interwały międzyserwisowe są około 3 - 3,5 raza dłuższe. Są one stosowane głównie w rowerach miejskich, ze względu na cenę ich obecna popularność spada. Na korzyść tańszych w zakupie a zarazem droższych w serwisowaniu układów tarczowych.

    Hamulce bębnowe są najczęściej stosowane w rowerach miejskich. Konstrukcyjnie są podobne do hamulców bębnowych stosowanych w innych pojazdach.Torpedo – rodzaj wolnobiegowej piasty rowerowej wyposażony w system hamulcowy uruchamiany poprzez cofnięcie pedałów. Jest to w istocie system napędowy roweru zintegrowany z ciernym hamulcem bębnowym.

    Hamulce hydrauliczne dobrej klasy zapewniają znacznie lepszą pracę w porównaniu do hamulców mechanicznych, są one jednak kosztowniejsze i znacznie trudniejsze w serwisowaniu, często wymagając specjalistycznych zestawów serwisowych. Są również mniej odporne na błędy w użytkowaniu. Mimo to cieszą się one rosnącą popularnością, szczególnie w rowerach górskich przeznaczonych do zjazdu.

    Koło rowerowe to jedna z najbardziej istotnych części roweru, mająca wielkie znaczenie dla komfortu i bezpieczeństwa jazdy.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Gran Fondo Guide, UCI finally approves disc brakes for road racing, „Gran Fondo Guide” [dostęp 2018-07-16].






    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.