• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Synod w Whitby



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Ekskomunika (z łac. excommunicatio – poza wspólnotą, wyłączenie ze wspólnoty, pot. klątwa, wyklęcie i anatema) – w chrześcijaństwie najwyższa kara kościelna polegająca na wykluczeniu z życia Kościoła.Enfleda z Deiry, Enfleda królowa, język staroangielski Eanflæd, również Enflaeda (ur. 19 kwietnia 626 w Deirze, zm. 11 grudnia 704 w Whitby) – ksieni, święta Kościoła katolickiego.
    Ruiny opactwa w Whitby, w którym odbył się synod

    Synod w Whitbysynod kościelny w Nortumbrii na Wyspach Brytyjskich, zwołany w VII w. na polecenie króla Oswiu z Nortumbrii w celu ujednolicenia zwyczajów kościelnych w jego królestwie, zwłaszcza sposobu obliczania daty Wielkanocy oraz kształtu tonsury monastycznej. W synodzie uczestniczyli przedstawiciele, biskupi i opaci, dwóch tradycji rozwijających się w Nortumbrii historycznie obok siebie, starszej iroszkockiej, pochodzącej od św. Patryka, której ośrodkiem było opactwo na wyspie Lindisfarne założone przez mnichów z wyspy Iona oraz rzymskiej, zapoczątkowanej na Wyspach Brytyjskich przez benedyktyńskiego mnicha, św. Augustyna z Canterbury. Synod został zwołany w 664 r. do opactwa w Streonshalh (Streanæshalch) k. Whitby, którego opatką była św. Hilda, zwanego później Opactwem w Whitby. Porządkując i unifikując organizację kościelną na Wyspie synod miał ważne znaczenie w procesie politycznego jednoczenia się Anglii.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Nortumbria, ang. Northumbria, staroang. Norþanhymbra, Norþhymbre — średniowieczne królestwo anglosaskie, położone na terenie obecnej północnej Anglii i południowo-wschodniej Szkocji. Powstało po zjednoczeniu dwóch królestw: Bernicji i Deiry, do których następnie dołączono drobniejsze państwa celtyckie. W połowie VI wieku Nortumbria została schrystianizowana. W VII wieku stanowiła główne królestwo heptarchii anglosaskiej. Od VIII wieku nękana była stałymi najazdami wikingów, którzy w końcu zdołali ją podbić. W 867 roku została podzielona: dawna Deira weszła w skład obszaru pod jurysdykcją duńską, zwanego Danelagh, natomiast reszta kraju zachowała względną autonomię najpierw jako królestwo, a później jako hrabstwo Northumberland. W X wieku włączono ją w skład Anglii.

    Spis treści

  • 1 Rys historyczny
  • 2 Przyczyny zwołania synodu
  • 3 Miejsce i przebieg synodu
  • 4 Skutki
  • 5 Zobacz też
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • Rys historyczny[]

    W 651 r. dwa dotąd oddzielne królestwa Bernicja i Deira zostały zjednoczone w jedno o nazwie Nortumbria przez Oswiego, po podboju przez niego Deiry i doprowadzeniu do śmierci jej króla Oswina. W tym czasie w Bernicji panowały zwyczaje kościelne tradycji iroszkockiej (celtyckiej), podczas gdy w Deirze – tradycji rzymskiej.

    Jerzy Strzelczyk (ur. 24 grudnia 1941 w Poznaniu) – polski naukowiec, historyk-mediewista specjalizujący się m.in. w początkach państwa polskiego oraz państw barbarzyńskich na ziemiach dawnego Imperium Romanum.Hierarchia kościelna – uszeregowanie wedle zależności personalnej duchownych, a wedle niektórych kategoryzacji również świeckich. Obecnie często jest to jedynie zależność symboliczna, wynikająca z tradycji. W języku potocznym ogół wyższych duchownych w danym Kościele, zwanych hierarchami. W Kościele katolickim zwykle zalicza się papieża i kardynałów, poprzez arcybiskupów do biskupów.

    W VII w. na Wyspach Brytyjskich współistniały, jako owoc trzech fal chrystianizacyjnych, trzy autonomiczne formy organizacji kościelnej, mające swą genezę w historycznym rozwoju chrześcijaństwa na Wyspach.

    Chrześcijaństwo pojawiło się w Brytanii prawdopodobnie w III wieku, gdy była prowincją Imperium rzymskiego. W połowie V wieku zostało przeniesione stamtąd do Irlandii przez świętego Patryka. Najazd pogańskich Anglosasów na Brytanię w V wieku doprowadził do likwidacji młodego Kościoła w Brytanii. Chrześcijaństwo przetrwało jedynie na terenach celtyckich niezajętych przez Anglosasów, tj. w Walii, Kornwalii i Irlandii. Odcięcie chrześcijańskich Celtów od kontaktu z resztą chrześcijańskiej Europy doprowadziło do znaczących różnic w obyczajach kościelnych i liturgicznych. Chrześcijaństwo pochodzenia celtyckiego kontynuowało zwyczaje kościoła rzymskiego z czasów św. Patryka. W Walii, Kornwalii a także na kontynencie, na Półwyspie Bretońskim, dokąd emigrowali Brytowie, istniała tradycja starobrytyjska.

    Anglia Wschodnia (ang. East Anglia) – kraina geograficzno-historyczna we wschodniej Anglii obejmująca hrabstwa Norfolk i Suffolk, choć zwykle zalicza się do niej także obszar Cambridgeshire oraz Esseksu. Obecnie hrabstwa te wraz z Bedfordshire oraz Hertfordshire wchodzą w skład regionu administracyjnego East of England.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Tradycje te podtrzymywane były przede wszystkim przez ruch monastyczny, dlatego organizacja kościelna rozwinęła się inaczej niż w kościołach na kontynencie, będących w żywym kontakcie z Kościołem powszechnym. Centrum życia chrześcijańskiego skupiało się wokół opactw. Prawie wszyscy opaci iroszkoccy mieli święcenia biskupie, jednak władzę kościelną sprawowali na mocy swego urzędu opata. Niektórzy mnisi byli konsekrowani na biskupa, lecz ich władza była podporządkowana opatowi. Rolą biskupów było szafarstwo sakramentów, bardziej niż władza jurysdykcyjna. Poza różnicami w organizacji hierarchii kościelnej, specyfiką tej tradycji było trwanie przy starym, porzuconym już na kontynencie, sposobie wyznaczania daty święta Wielkanocy. W tradycji iroszkockiej używano także własnego typu tonsury, tzw. tonsury celtyckiej. Polegała ona na wysokim goleniu włosów na czole głowy do linii uszu i pozostawianiu długich włosów z tyłu.

    Kościół /(gr.) ἐκκλησία (ekklesia), zgromadzenie obywatelskie/ – w teologii chrześcijańskiej, wspólnota ludzi ze wszystkich narodów, zwołanych przez Apostołów, którzy zostali posłani przez Jezusa Chrystusa, by utworzyć zgromadzenie wybranych, stających się wolnymi obywatelami Królestwa niebieskiego. Wspólnota Kościoła ma cztery zasadnicze cechy, sformułowane w Nicejsko-konstantynopolitańskim wyznaniu wiary (381 r.): jedność, świętość, powszechność i apostolskość. Pierwszym zadaniem Ludu Bożego, jako ustanowionej poprzez chrzest wspólnoty /(gr.) koinonia/ wiary i sakramentów, jest bycie sakramentem wewnętrznej jedności ludzi z Bogiem oraz jedności całej ludzkości, która ma się zrealizować. Kościołem nazywa się też wspólnotę lokalną Kościoła powszechnego, tzw. kościoły lokalne, a także określone wyznanie chrześcijańskie. Tajemnicą Kościoła zajmuje się gałąź teologii – eklezjologia.Wielkanoc, Pascha, Niedziela wielkanocna, Zmartwychwstanie Pańskie, mazow. Wielki Dzień – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie wyznające Nicejskie Credo (325 r.).

    W 563 roku iroszkocki mnich Kolumba (Kolumban z Iony ) założył klasztor na szkockiej wyspie Iona i do końca wieku schrystianizował w obrządku iryjskim Szkotów oraz Piktów.

    W roku 597 do wybrzeży Kentu przybyła z Rzymu misja chrystianizacyjna, wysłana przez papieża Grzegorza I, prowadzona przez mnicha benedyktyńskiego Augustyna. Rozpoczęła się chrystianizacja wschodniej Anglii: Kent, Wessex, East Anglia. Augustyn został pierwszym biskupem Canterbury.

    W roku 617 władca Deiry Edwin zjednoczył Nortumbrię i pojął wkrótce za żonę córkę króla Kentu. Rozpoczęła się chrystianizacja Nortumbrii. W 625 papież ustanowił dla tego kraju biskupstwo misyjne, zaś w 628 Edwin przyjął chrzest. Jednak już w roku 633 Nortumbria pogrążyła się w wojnie domowej, a poszczególni jej władcy wrócili do pogaństwa. Na przełomie 635/636 Nortumbria została ponownie zjednoczona przez Oswalda z Bernicji. W czasach panowania Edwina Oswald przebywał jako wygnaniec polityczny w Dalriadzie i tam przyjął chrześcijaństwo w obrządku iryjskim. Po zdobyciu władzy Oswald rozpoczął rechrystianizację Nortumbrii, tym razem jednak podporządkowując ją jurysdykcji iroszkockiej, do której sam należał. W 636 przybył z Iony biskup Aidan, któremu Oswald nadał wyspę Lindisfarne, gdzie powstał słynny klasztor i siedziba biskupstwa iroszkockiego.

    Cedmon z Whitby, Cædmon (VII wiek) - pierwszy znany z imienia poeta staroangielski żyjący w Northumbrii, święty Kościoła katolickiego.Katedra Westminsterska, Archikatedra Najświętszej Krwi Chrystusa w Londynie (en. The Cathedral Church of Westminster, The Metropolitan Cathedral of the Precious Blood of Our Lord Jesus Christ, często określana po prostu jako Westminster Cathedral) - rzymskokatolicka bazylika wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w Londynie w stylu neobizantyjskim. Główna świątynia katolicka Anglii i Walii, katedra arcybiskupów Westminster. Częstokroć mylona z opactwem Westminsterskim, znajdującym się w tej samej dzielnicy Londynu, będącym jednakże kościołem anglikańskim i z tego powodu ważniejszym dla Kościoła Anglii niż katolicka Katedra Westminsterska.

    W 651 Paeda, syn króla Mercji Pendy, poślubił córkę króla Northumbrii Oswiu, zaś syn Oswiu córkę Pendy. Przymierze polityczne połączone było jednocześnie ze zgodą Paedy na chrzest w obrządku iroszkockim. Pod wpływem Northumbrii i Mercji również władca Essexu Sigibert zdecydował się w niedługim czasie na przyjęcie chrztu z rąk Iroszkotów.

    Iona, (gael. I Chaluim Cille) – niewielka wyspa w Hebrydach Wewnętrznych u południowych wybrzeży Szkocji, zamieszkana przez 125 osób. Siedziba ufundowanego przez św. Kolumbę w 563 roku klasztoru, jednego z pierwszych i ważniejszych domów zakonnych na obszarach celtyckiej Irlandii, Szkocji i Walii. Wchodziła w skład Dalriady (miejsce pochówku jej królów). Z Iony prowadzono chrystianizację Piktów i Nortumbryjczyków. Od VIII wieku obiekt wielokrotnych ataków wikingów, wskutek których zmalało znaczenie konwentu zakonnego. Na wyspie zachowały się kamienne rzeźbione krzyże celtyckie, tak zwane wysokie krzyże z VIII wieku.Beda, zwany Czcigodnym lub Wspaniałym, łac. Venerabilis, sang. Bǣda lub Bēda (ur. 672 w Wearmouth k. Sunderlandu w Anglii lub 673, zm. 25 maja 735 w Jarrow) – anglosaski mnich i benedyktyn, prezbiter, związany z klasztorami w Wearmouth oraz Jarrow w Nortumbrii (obecnie klasztor Wearmouth-Jarrow ), wszechstronny uczony.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Edwin (ur. ok. 584, zm. 12 października 632 lub 633) – król Nortumbrii od 616, męczennik chrześcijański i święty Kościoła katolickiego i anglikańskiego.
    Historia ecclesiastica gentis Anglorum (pol. "Historia kościelna narodu angielskiego", ang. "Ecclesiastical History of the English People") – dzieło Bedy Czcigodnego, napisane w języku łacińskim, którego tematem jest historia chrześcijaństwa w średniowiecznej Brytanii, a zwłaszcza konflikt między kościołem rzymskim (łacińskim), a iroszkockim, zwanym również celtycko-chrześcijańskim.
    Synod połocki – synod Kościoła unickiego w Imperium Rosyjskim, który odbył się w 1839 w Połocku. Władze rosyjskie unieważniły na nim postanowienia unii brzeskiej, a wszystkie parafie i diecezje Cerkwi greckokatolickiej, znajdujące się na terenie zaboru rosyjskiego włączono do struktur Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.
    Sobór nicejski I – pierwszy sobór powszechny biskupów chrześcijańskich, zwołany 20 maja 325 r. w Nicei (Nikai) w Bitynii (około 80 km od Konstantynopola) przez cesarza Konstantyna Wielkiego.
    Ryt iryjski (inaczej liturgia iryjska) – obok liturgii północnoafrykańskiej, rzymskiej, ambrozjańskiej, galijskiej (właściwej) i hiszpańskiej jedna z rodzin liturgicznych tradycji zachodniej, klasyfikowana przy tym (łącznie ze wszystkimi wymienionymi prócz rzymskiej i północnoafrykańskiej) jako liturgia galijska. Używa się także innych określeń, jak liturgia celtycka, liturgia celtycko-anglosaska, liturgia iroszkocka. Terminami tymi określa się tradycje liturgiczne ukształtowane w Irlandii po nawróceniu tego kraju przez św. Patryka, które następnie rozpowszechniły się wśród ludów celtyckich Wysp Brytyjskich, wśród Anglosasów, na Półwyspie Bretońskim oraz w pewnej mierze w klasztorach iroszkockich licznych na kontynencie europejskim.
    Opat (łac. abbas – „ojciec”, aram. ‏abba‎ – „ojciec”) – wyższy przełożony w męskich zakonach katolickich należących do kręgu zakonów mniszych. Odpowiednikiem w zakonach żeńskich jest ksieni.
    Wessex - jedno z siedmiu państw heptarchii anglosaskiej. Położone na południowym krańcu Brytanii, graniczyło od wschodu z Susseksem, północy z Mercją, od południowego zachodu z Kornwalią. Od południa Wessex otaczało morze. W IX wieku Wessex objął przewodnictwo w heptarchii, zawdzięczając to w dużej mierze inwazji wikingów na państwa anglosaskie. Za panowania króla Alfreda Wielkiego (871-899) Wessex jako jedyny nie został podbity przez duńskich najeźdźców. Do 1066 roku Wessex był przewodnim królestwem anglosaskim i jako takie Królestwo Wessex utożsamiane było z Królestwem Anglii. Dopiero w 1066 roku po podboju dokonanym przez Wilhelma I Zdobywcę potęga Wessex została zniszczona, a Królestwo Anglii stało się oficjalną nazwą państwa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.055 sek.