• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Synagoga w Zakopanem

    Przeczytaj także...
    Okupacja niemiecka w Polsce 1939–1945 – system policyjno-wojskowej administracji niemieckiej wprowadzony na terytorium państwowym Rzeczypospolitej Polskiej, zajętym w wyniku agresji zbrojnej przeciwko Polsce podjętej przez III Rzeszę w dniu 1 września 1939 oraz po podziale terytorium RP w wyniku niemiecko-sowieckiego układu o przyjaźni i granicy z dnia 28 września 1939 (będącego nawiązaniem do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939).Kopuła – sklepienie o kształcie czaszy, półkoliste, półeliptyczne, ostrołukowe lub cebulaste, oparte na murze lub bębnie budowane nad pomieszczeniami o planie kolistym, eliptycznym albo wielobocznym za pośrednictwem pendentywów lub tromp.
    Kahał (hebr. קהלה kehilla – zgromadzenie, gmina) – wyrażenie z języka jidysz oznaczające gminę, formę organizacji społeczności żydowskiej. Słowo to oznacza zarówno samo skupisko ludności, wewnętrznie zorganizowane i posiadające władzę, jak i grupę władz gminy.

    Synagoga w Zakopanem – nieistniejąca synagoga znajdująca się w Zakopanem.

    Synagoga została zbudowana w 1937 roku. Podczas II wojny światowej, w 1942 roku została zburzona przez hitlerowców. Obecnie teren po niej wchodzi w skład placu targowego.

    Synagoga Riegelhaupta w Zakopanem

    W Zakopanem przed II wojną światową znajdowały się dwie synagogi. Pierwsza z nich była drewniana i znajdowała się przy ulicy Szkolnej. Została ona zbudowana na małym placu, położonym za willą "Ordon" przy ul. Nowotarskiej 11 oraz sąsiednią willą "Bławatek" - przy ul. Nowotarskiej 13. Synagoga ta należała do Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Zakopanem. Została rozebrana na początku okupacji. Obecnie na jej miejscu znajduje się murowany budynek.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Cmentarz żydowski w Zakopanem – został otwarty 27 grudnia 1931 i znajduje się na Bachledzkim Wierchu. Ma powierzchnię 0,08 ha. Do wybuchu II wojny światowej pochowano na nim kilkadziesiąt osób. Został zniszczony w 1941 roku przez hitlerowców. Do naszych czasów dotrwało jedynie kilka betonowych i kamiennych płyt oznaczających groby.

    Druga, większa zakopiańska synagoga znajdowała się w pobliżu starego cmentarza, obok tartaku Regielhaupta. Bożnica ta była murowana, wykonana została z cegły i betonu według projektu inżyniera Regielhaupta. Posiadała zwartą, modernistyczną, prostopadłościenną bryłę. Posiadała dach dwuspadowy o niewielkich spadkach, pośrodku którego umieszczono dużą, przeszkloną kopułę o stalowej konstrukcji, doświetlającą wnętrze. Nowa synagoga została rozebrana w 1940 roku.

    Synagoga, bożnica, bóżnica (z stgr. συναγωγή synagoge - zgromadzenie, miejsce zebrań) – żydowski dom modlitwy. W judaizmie miejsce modlitw i zgromadzeń religijnych, również miejsce zebrań społecznych gminy żydowskiej.Kirkut, kierkow, kierchol, kirchol (od dawnego niem. określenia cmentarza Kirchhof, pochodzącego od słów Kirche, z gr. kyriakós „należący do Pana”, Kyriakós oíkos, „dom Pański”,„kościół” i Hof oznaczającego otoczenie obiektu, np. teren przy budynku, krąg wokół księżyca, lub otoczenie ważnej osoby. Porównaj także słowo Kirchhut, które oznaczało uprawnienie do nadzoru wykorzystania prawa do ziemi w „sprawach duchowych”, m.in. w Austrii w dokumentach z XIII - XVI wieku.) – określenia cmentarza żydowskiego od wieków używane przez Polaków, głównie mieszkańców Galicji. Wyrażenie „ein jüdischer Kirchhof” było i jest używane w języku niemieckim, w tym w tłumaczeniu poezji tworzonej w języku hebrajskim, chociaż obecnie słowo Kirchhof zostało niemal wyparte przez słowo Friedhof. Żydzi unikali stosowania tego określenia, zastępując je nazwami w jidysz (bejsojlem, bejsakwores i inne), pochodzącymi z hebrajskiego.

    Zakopiańska Żydowska Gmina Wyznaniowa posiadała też niewielki cmentarz na Bachledzkim Wierchu. Opiekowało się nim stowarzyszenie religijno-społeczne "Bikur Cholim". Cmentarz ten powstał po pierwszej wojnie światowej. W obrębie kirkutu stał niewielki dom, który służył jako dom przedpogrzebowy, pomieszczenie gospodarcze i mieszkanie dozorcy. Cmentarz ten został zniszczony w czasie II wojny światowej. W roku 2004 został odnowiony i ogrodzony.

    Modernizm − ogólne określenie prądów w architekturze światowej rozwijających się w latach ok. 1918-1975, zakładających całkowite odejście nie tylko od stylów historycznych, ale również od wszelkiej stylizacji. Architektura modernistyczna opierała się w założeniu na nowej metodzie twórczej, wywodzącej formę, funkcję i konstrukcję budynku niemal wyłącznie z istniejących uwarunkowań materialnych.I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.

    Linki zewnętrzne[]

  • Synagoga w Zakopanem na portalu Wirtualny Sztetl



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dach dwuspadowy – zwany też dachem dwupołaciowym, szczytowym lub siodłowym – dach o dwóch przeciwległych połaciach połączonych w kalenicy. Cechą charakterystyczną dachu dwuspadowego jest występowanie trójkątnych ścian bocznych, zwanych szczytami, zamykających bryłę dachu w płaszczyznach prostopadłych do kalenicy.
    Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i było drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem Podhala.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.