• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Synagoga w Besançon

    Przeczytaj także...
    Portal – architektoniczne, ozdobne obramienie drzwi wejściowych w kościołach, pałacach, ratuszach, bogatszych kamienicach, czasami także drzwi wewnętrznych.Synagoga, bożnica, bóżnica (z stgr. συναγωγή synagoge - zgromadzenie, miejsce zebrań) – żydowski dom modlitwy. W judaizmie miejsce modlitw i zgromadzeń religijnych, również miejsce zebrań społecznych gminy żydowskiej.
    Styl neomauretański, styl mauretański – styl w architekturze powstały w XIX wieku na fali romantycznego zainteresowania Orientem, zaliczany do nurtu historyzmu. Styl mauretański czerpał wzory głównie z architektury Imperium Osmańskiego i mauretańskiej Andaluzji. Zastosowanie wschodnich detali i ornamentów poszerzało zestaw dekoracji architektonicznych stosowanych w historyzmie.

    Synagoga w Besançonsynagoga wybudowana w 1869, posiada od 1984 status zabytku.

    Historia[]

    Gmina żydowska w Besançon istniała przez krótki czas w XIV stuleciu, następnie została zmuszona do opuszczenia miasta. Zniszczony został również powstały w tym okresie cmentarz żydowski. Żydzi na nowo pojawili się na jego terenie w czasierewolucji francuskiej. Byli to w większości uciekinierzy z Alzacji, w której w końcu XVIII wieku miała miejsce seria pogromów. W 1792 Żydzi z Besançon otrzymali prawo korzystania z opuszczonego klasztoru kordelierów jako synagogi, jednak już rok później lokalny dziennik jakobiński la Vedette zaatakował ich przywiązanie do religii i sprawił, że władze miasta zabroniły im publicznego sprawowania kultu.

    Alzacja (fr. Alsace, niem. Elsass, al. Elsàss) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem. Składa się z dwóch departamentów: Dolny Ren na północy oraz Górny Ren na południu. Historyczna Alzacja obejmowała jeszcze niewielki obszar wokół miasta Belfort, który obecnie tworzy departament Territoire-de-Belfort.Witraż – ozdobne wypełnienie okna, wykonane z kawałków kolorowego szkła wprawianych w ołowiane ramki osadzone między żelazne sztaby. Ramki stanowią kontur rysunku, kreskowanie na szkle lub malowanie na nim przeźroczystymi farbami podkreśla charakterystyczne elementy (głowę, oczy, ręce, fałdowanie szat, cieniowanie figur itp.). Witraże stosowano głównie w budownictwie sakralnym. Technika witrażu znana była w starożytności jednak została rozpowszechniona od wczesnego średniowiecza, a rozwinęła się w sztuce gotyckiej. Renesans witrażownictwa nastąpił na przełomie wieków XIX i XX w sztuce secesji.

    W 1831 rabin Jacques Auscher założył pierwszą synagogę, zaprojektowaną przez architekta miejskiego Marnotte'a, przy dzisiejszej ulicy Madeleine. Szybko stała się ona jednak za mała. W październiku 1865 gmina wykupiła teren przy ulicach Moranda i Proudhona, jednak projekt budowy synagogi został storpedowany przez właścicieli sąsiednich gruntów. Władze miasta przekazały wówczas grunt przy niedawno powstałym Bulwarze Napoleona (obecnie Bulwar Strasbourg).

    Rewolucja francuska (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji w latach 1789–1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.Aron ha-kodesz (hebr. ארון הקודש, "święta arka") – w synagodze szafa ołtarzowa w postaci ozdobnej drewnianej skrzynki służąca do przechowywania zwojów Tory, czyli rodału. Jeden z najważniejszych elementów wyposażenia głównej sali modlitwy, stojący na osi ściany skierowanej w stronę Jerozolimy, w Europie na ścianie wschodniej. Kształt, oprawa szafy i ornamenty aron ha-kodeszy zależne były od epoki i kraju, w którym zostały wykonane. W Polsce bywały one jedno-, dwu- lub trzykondygnacjowe, murowane lub drewniane.

    Pierwszy przygotowany projekt, w stylu neokolasycystycznym, którego autorem był ponownie Marnotte, został uznany za zbyt wystawny przez władze miasta, które zaakceptowały dopiero drugą wersję wyglądu synagogi. Całość prac budowlanych kosztowała ponad 145 tys. franków, z czego 10 tys. przekazały władze państwowe, zaś 70 tys. zebrano z dobrowolnych wpłat członków gminy. Resztę kosztów pokryto z kredytu. Otwarcie synagogi, sfinansowane przez bankiera Veil-Picarda (który wcześniej wpłacił 20 tys. franków na budowę), było wielką uroczystością, połączoną z bezpłatnym obiadem dla ubogich rodzin katolickich i protestanckich z Besançon.

    W czasie II wojny światowej synagoga nie doznała strat.

    Architektura[]

    Synagoga reprezentuje styl mauretański, z charakterystycznymi motywami geometrycznymi w obramowaniach okien i płaskorzeźbach oraz z niewielkimi kopułami w dwóch narożnikach czworobocznego budynku oraz jedną większą, położoną ponad fasadą. Ostrołukowe okna synagogi wypełna zespół 24 witraży.

    Wejście do synagogi prowadzi przez portal i przedsionek, z którego schody prowadzą na galerię dla kobiet. Galerię otacza ozdobna drewniana balustrada.

    We wnętrzu zachował się oryginalny Aron ha-kodesz, malowany na czerwono i żółto, o kształcie nawiązującym do sztuki orientalnej. Zwoje Tory przechowywane w synagodze przetrwały II wojnę światową ukryte w katolickim kościele św. Magdaleny z inicjatywy arcybiskupa Dubourga oraz proboszcza Remilleta.

    Teren synagogi otacza zabytkowy metalowy płot.

    Bibliografia[]

  • Historia Żydów z Besançon



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.