• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Svalbard



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Scandinavian Airlines, SAS AB w przeszłości Scandinavian Airlines System to międzynarodowe, skandynawskie linie lotnicze. Obecnie SAS jest największym przewoźnikiem krajów nordyckich. Głównymi portami lotniczymi SAS są: Port lotniczy Sztokholm-Arlanda (Szwecja), Port lotniczy Oslo-Gardermoen (Norwegia) i Port lotniczy Kopenhaga-Kastrup (Dania).Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie – uczelnia publiczna powołana do życia w 1944 roku, jako piąty uniwersytet w Polsce.
    Zdjęcie satelitarne archipelagu

    Svalbard – norweska prowincja w Arktyce, obejmująca swym zasięgiem archipelag Svalbard (którego największą wyspą jest Spitsbergen, dawniej znany jako Spitsbergen Zachodni – Vestspitsbergen) wraz z kilkoma wyspami niewchodzącymi w skład archipelagu (m.in. Wyspa Niedźwiedzia – Bjørnøya) w granicach 71°–81° N i 10°–35° E, 800 km na północ od Norwegii i 1100 km od Bieguna Północnego.

    Fiord – rodzaj głębokiej zatoki, mocno wcinającej się w głąb lądu, często rozgałęzionej, z charakterystycznymi stromymi brzegami, powstałej przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.Wydrzyk wielki, skua (Stercorarius skua) – gatunek dużego ptaka z rodziny wydrzyków (Stercorariidae), występującego na półkuli północnej.

    Stolicą i siedzibą gubernatora prowincji Svalbard jest Longyearbyen. Najwyższą władzą na Svalbardzie jest gubernator (Sysselmannen), który zapewniając norweskie zwierzchnictwo posiada władzę administracyjną, sądową oraz czuwa nad porządkiem publicznym na całym archipelagu. Jest też odpowiedzialny za ochronę środowiska.

    Sveagruva, inaczej Svea, po polsku Szwedzka Kopalnia – to największa norweska kopalnia na wyspie Spitsbergen w archipelagu Svalbard. Jest jedną z trzech jeszcze czynnych kopalni w archipelagu. Na dłużej zatrzymuje się tu zwykle zaledwie kilka osób, większość górników dojeżdża z Longyearbyen.Niedźwiedź polarny, niedźwiedź biały (Thalarctos maritimus) – gatunek dużego ssaka drapieżnego z rodziny niedźwiedziowatych, zamieszkującego Arktykę. Jest drapieżnikiem szczytowym w zasięgu swojego występowania. Grube futro i warstwa tłuszczu chronią go przed zimnem. Włosy tworzące sierść niedźwiedzia są półprzezroczyste; sierść jako całość ma zazwyczaj kolor biały lub kremowy, przez co umożliwia zwierzęciu dobry kamuflaż. Skóra ma barwę czarną. Niedźwiedź polarny ma krótki ogon i małe uszy, co pomaga mu redukować utratę ciepła. Stosunkowo mała głowa i długie, zwężające się ku tyłowi ciało nadają mu opływowy kształt przydatny do pływania. Jest ssakiem prowadzącym niemal morski tryb życia, potrzebującym do przetrwania jedynie kawałka pływającego lodu i żywności znajdowanej w wodzie, oraz miejsca do urodzenia i odchowania młodych. Jego systematyczna (łacińska) nazwa Ursus maritimus oznacza „niedźwiedź morski”. Przystosował się do życia na lądzie, morzu i lodzie.

    Archipelag jest strefą zdemilitaryzowaną. Prawa innych państw do jego eksploatacji określa Traktat Spitsbergeński z 1920 roku.

    Historia[ | edytuj kod]

    Wyspy te znane były prawdopodobnie wikingom, a ponownie odkryte zostały w 1596 przez holenderskiego odkrywcę Willema Barentsa. Były znaczącym ośrodkiem wielorybnictwa i myślistwa rosyjskiego (Pomorcy) i norweskiego. Między latami 1669 a 1778 wyprawy na Svalbard odbywali holenderscy rybacy, którzy założyli osadę Smeerenburg. Od końca XVIII wieku wyspy wykorzystywane były jako baza ekspedycji na biegun północny. Początek XX wieku przyniósł odkrycie znaczących złóż węgla. Na mocy umów międzynarodowych (Traktat Spitsbergeński) z 1920 wyspy te są pod zwierzchnictwem Norwegii. Umowy te zagwarantowały jednocześnie prawo do eksploatacji występujących tu kopalin, łowiectwa i prowadzenia badań naukowych państwom-sygnatariuszom. Eksploatację węgla prowadzi Norwegia (Longyearbyen, Sveagruva) i Rosja (Barentsburg). Polska jako kraj, który ratyfikował traktat, ma dokładnie takie same prawa użytkowania, eksploatacji surowców i budowania osiedli, jak Norwegia, a polscy obywatele mają prawo osiedlać się, kupować domy i przebywać bez wizy na czas nieokreślony od 1931, kiedy to Polska podpisała traktat. Do obowiązków Norwegii należy pilnowanie porządku i ochrona środowiska. Obecnie Polska korzysta głównie z prawa do prowadzenia badań naukowych.

    Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .Pięciornik (Potentilla L.) – rodzaj roślin należących do rodziny różowatych. Należy do niego 300-500 gatunków (w zależności od ujęcia taksonomicznego). Gatunkiem typowym jest Potentilla reptans L..

    Geografia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Geografia Svalbardu.

    Svalbard jest pod względem powierzchni zbliżony wielkością do Litwy, zajmuje powierzchnię 61 022 km² i obejmuje następujące wyspy: Spitsbergen Zachodni (37 673 km²) Ziemia Północno-Wschodnia (Nordaustlandet, 14 443 km²) Wyspa Edge’a (Edgeøya, 5074 km²), Wyspa Barentsa (Barentsøya, 1250 km²) Wyspa Biała (Kvitøya, 682 km²) Ziemia Księcia Karola (Prins Karl Forland, 615 km²) Wyspa Królewska (Kongsøya, 191 km²) Wyspa Niedźwiedzia (Bjørnøya, 178 km²) Wyspa Szwedzka (Svenskøya, 137 km²) Wyspa Wilhelma (Wilhelmøya, 120 km²) Wyspa Nadziei (Hopen), Wyspa Niska (Lågøya), Wyspa Wielka (Storøya), Abeløya i kilkaset mniejszych.

    Wyspa Królewska, Wyspa Szwedzka i Abeløya wspólnie tworzą Ziemię Króla Karola (Kongs Karl Land).

    Wyspa Biała (norw. Kvitøya) – norweska wyspa w archipelagu Svalbard na Oceanie Arktycznym. Powierzchnia wyspy wynosi 682 km². Wyspa nie jest zamieszkana.Nurzyk polarny, nurzyk grubodzioby (Uria lomvia) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny alk (Alcidae), zamieszkujący wybrzeża Morza Arktycznego.

    Wszystkie wyspy, poza Wyspą Niedźwiedzią, wchodzą w skład archipelagu Svalbard. Najwyższy szczyt archipelagu to Newtontoppen, mający 1713 m n.p.m. Około 60% powierzchni pokrywają lodowce, głównie na zimniejszym wschodzie. Na Svalbardzie występują dni polarne od 20 kwietnia do 26 sierpnia, a noce polarne od 26 października do 15 lutego. Występują tam także zorze polarne.

    Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.Mewy (Laridae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych. Polska nazwa pochodzi od niemieckiego Möwe. Obejmuje gatunki wodne (mewy, rybitwy i brzytwodzioby) zamieszkujące cały świat.

    Fiordy[ | edytuj kod]

    W głąb wysp archipelagu, zwłaszcza Spitsbergenu Zachodniego, wcina się wiele fiordów, najdłuższe lub najbardziej znane to:

  • Wijdefjorden, 108 km
  • Isfjorden (Svalbard), 107 km
  • Van Mijenfjorden, 83 km
  • Woodfjorden, 64 km
  • Wahlenbergfjorden, 46 km


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    Skalnica (Saxifraga L.) – rodzaj roślin należący do rodziny skalnicowatych (Saxifragaceae). Obejmuje ok. 440 gatunków rosnących głównie na półkuli północnej (125 gatunków w Europie, w tym 18 w Polsce), w Azji i Ameryce Północnej. Na południu zasięg rodzaju sięga do Tajlandii w Azji, Etiopii w Afryce oraz obejmuje Andy na kontynentach amerykańskich. Najwięcej gatunków występuje w zbiorowiskach trawiastych w górach oraz na skalistych zboczach. Wiele gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne. Dawniej sądzono, że rośliny z tego rodzaju rosnąc na skałach powodują ich rozłupywanie, stąd nazwa naukowa od łacińskich słów saxum = skała i frango = kruszę.
    Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący kraje: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.
    Wyspa Nadziei (Hopen) – arktyczna wyspa, należącą do Norwegii, leżącą ok. 100 km na południowy wschód od Spitsbergenu w archipelagu Svalbard.
    Strefa zdemilitaryzowana, DMZ (ang. demilitarized zone) (demilitaryzacja przestrzenna) – w świetle prawa międzynarodowego to umowny obowiązek likwidacji, zakaz budowy oraz utrzymywania w przyszłości wszelkich (demilitaryzacja całkowita) lub oznaczonych (demilitaryzacja częściowa, np. denuklearyzacja) obiektów wojskowych, środków walki i sił zbrojnych na określonym terytorium. Wiele obszarów jest jednocześnie strefą zdemilitaryzowaną jak i zneutralizowaną (np. Wyspy Alandzkie, Antarktyka i Svalbard).
    Renifer tundrowy, ren, karibu (Rangifer tarandus) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych (Cervidae), zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę w Eurazji i Ameryce Północnej.
    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
    Dębik ośmiopłatkowy (Dryas octopetala) – gatunek roślin z rodziny różowatych. Występuje w północnej Europie i w górach Europy, w Ameryce Północnej, na Grenlandii i na Kaukazie. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach i na nielicznych stanowiskach w Pieninach.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.357 sek.