• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sutejowie

    Przeczytaj także...
    Amoryci (sum. MAR.TU, akad. Amurru) – lud semicki, pokrewny Kananejczykom, który na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanował większość Mezopotamii i rozległe obszary Syrii. Spowodowali oni upadek sumero-akadyjskiego państwa III dynastii z Ur, tworząc na jego gruzach szereg zwalczających się państewek, z których ostatecznie zwycięzcą okazał się Babilon Hammurabiego. Amoryci przejęli kulturę sumero-akadyjską i stworzyli podstawy państw babilońskiego i asyryjskiego.Der (sum. BAD3.AN; akad. Dēru) – w II i I tys. p.n.e. ważne miasto we wschodniej Babilonii, w dorzeczu rzeki Dijali, na pograniczu babilońsko-elamickim, położone ok. 100 km na wschód od Esznunny. Identyfikowane obecnie ze stanowiskiem archeologicznym Tell Aqar w prowincji Wasit w Iraku, w pobliżu granicy z Iranem.
    Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

    Sutejowie, Sutu – konfederacja koczowniczych plemion, najprawdopodobniej pochodzenia amoryckiego, zamieszkująca obszar starożytnej Syrii i Palestyny, pomiędzy Mari a Qatną.

    Po raz pierwszy wymieniani są oni w pochodzących z XIX-XVIII w. p.n.e. egipskich Tekstach złorzeczących i w pochodzących z XVIII w. p.n.e. listach z archiwum w Mari. Istnieją też świadectwa, iż w okresie tym pewne ich grupy przeniknęły również do Babilonii. Sutejowie wspominani są często w listach z Amarna (połowa XIV w. p.n.e.), gdzie przedstawia się ich jako niebezpiecznych rabusiów, złodziei i morderców. W listach tych, jak i we wcześniejszych dokumentach babilońskich, nazwa Sutu używana była najprawdopodobniej w szerokim, ogólnym znaczeniu na określenie wszystkich grup nomadów napadających na osiadłą ludność. Pod koniec XIV w. p.n.e. Sutejowie wymieniani są wśród sojuszników państwa Kadmuhu (północno-wschodnia Mezopotamia), których podbić miał asyryjski król Arik-den-ili (1319-1308 p.n.e.).

    Dur-Kurigalzu – starożytne miasto w południowej Mezopotamii; obecnie stanowisko archeologiczne Akarkuf w prowincji Al-Anbar w Iraku, ok. 30 kilometrów na zachód od Bagdadu.Adad-apla-iddina (sum. iškur.a.sum; akad. Adad-apla-iddina, tłum. "(bóg) Adad dał następcę") – ósmy król Babilonii z II dynastii z Isin, następca Marduk-szapik-zeri; panował w latach 1069-1048 p.n.e.

    Kilka wieków później Sutejowie wymieniani są wraz z Aramejczykami jako najeźdźcy, którym za panowania babilońskiego króla Adad-apla-iddiny (1069-1048 p.n.e.) udało się zdobyć i splądrować szereg miast w Babilonii, w tym Der, Nippur, Sippar i Dur-Kurigalzu. Wypady Sutejów i Aramejczyków na Babilonię trwać miały przez kolejne dwa stulecia, aż do panowania Nabu-apla-iddiny (ok. 888-855 p.n.e.), któremu udało się ich pokonać i wypędzić ze swego państwa.

    Syria starożytna – terytorium, którego granice w okresie od około VII tys. p.n.e. do około 330 roku p.n.e. zakreślały od zachodu Morze Śródziemne, od wschodu – Eufrat, od północy – góry Taurus, od południa – linia graniczna starożytnej Palestyny. Terytorium to nie pokrywa się obszarowo ze współczesną Syrią.Mari – miasto starożytne w północnej Mezopotamii nad Eufratem. Od III tysiąclecia p.n.e. ważny ośrodek polityczny i handlowy na szlaku północna Mezopotamia – północna Syria. Okresowo pod władzą Sumerów, Akadów, Asyryjczyków. Największego znaczenia nabrało Mari pod rządami Amorytów na przełomie XIX/XVIII w. p.n.e. Zdobyte ok. 1757 r. p.n.e. przez Hammurabiego, stopniowo popadało w ruinę. Obecnie stanowisko archeologiczne Tall Hariri w Syrii.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • hasło Sutu, w: Bryce T., The Routledge Handbook of the Peoples and Places of Ancient Western Asia, Routledge 2013, s. 678-679.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Teksty złorzeczące – określenie na egipski zbiór dokumentów, pochodzących z XX–XVIII wieku p.n.e., tj. z okresu Średniego Państwa. Zbiór składa się z glinianych skorup i figurek, na których widnieją imiona panujących, nazwy miejscowości i ludów oraz klątwy, które rzucono na te podmioty. Według wierzeń, jeśli taki przedmiot z inskrypcją zbić i zakopać, to odpowiednio wróg faraona, wymieniony na nim, doświadczy przypisanego doń nieszczęścia.
    Qatna (dziś Tell el-Meszrife w Syrii) – starożytne miasto nad Orontesem. W 1 połowie II tys. p.n.e. jedno z najsilniejszych amoryckich miast-państw w południowej Syrii.
    Nippur (sum. nibru(EN.LÍL); akad. Nippur, Nippuru) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, pradawna stolica religijna Sumeru i główne miejsce kultu boga Enlila (w świątyni E-kur); obecnie stanowisko archeologiczne Niffar położone w prowincji Al-Kadisijja w Iraku, nieco na północ od miasta Afak i ok. 180 km. na południowy zachód od Bagdadu.
    Listy z Amarna – pozostałości archiwum korespondencji dyplomatycznej pomiędzy władcami Egiptu a ich wasalami i władcami niezależnymi z terenów Syro-Palestyny, Mezopotamii i Anatolii. Większość listów w tym archiwum datowana jest na XIV wiek p.n.e., a dokładnie na okres panowania faraonów egipskich Amenhotepa III (1390-1352 p.n.e.) i jego syna Amenhotepa IV, zwanego też Echnatonem (1352-1336 p.n.e.).
    Kadmuhu, Katmuhu – starożytne królestwo znane z asyryjskich źródeł z II i I tys. p.n.e., leżące w północnej Mezopotamii, we wschodnim regionie gór Kasziari (wsp. Tur Abdin), na zachód od górnego biegu rzeki Tygrys.
    Nabu-apla-iddina (akad. Nabû-apla-iddina, tłum. "(bóg) Nabu dał następcę") – szósty król Babilonii z tzw. dynastii E, syn i następca Nabu-szuma-ukina I. Początek jego panowania, którego długość jest nieznana, datowany jest na ok. 870 r. p.n.e. Był zdolnym władcą, którego rządy przyniosły Babilonii pomyślność i stabilizację oraz zapoczątkowały okres kulturalnego renesansu. Utrzymywał dobre stosunki z Asyrią, a w ostatnich latach swego panowania zawarł traktat pokojowy z królem asyryjskim Salmanasarem III. Udało mu się pokonać Sutejów i powstrzymać ich wypady na terytorium jego państwa. Jego liczne inskrypcje upamiętniają przywrócenie dawnej świetności centrom kultowym i ustanowienie nowych rytuałów i ofiar dla świątyń w całym kraju.
    Sippar (sum. zimbir) – starożytne miasto w Mezopotamii, położone nad Eufratem; obecnie stanowisko archeologiczne Abu Habba w Iraku, leżące ok. 30 km na południowy wschód od Bagdadu. W mieście tym znajdowała się słynna świątynia E-babbar poświęcona bogu słońca Szamaszowi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.602 sek.