• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Surja

    Przeczytaj także...
    Świątynia Słońca – hinduistyczna świątynia w miejscowości Modhera w indyjskim stanie Gudżarat, w odległości 25 km od miasta Mehsana, zbudowana 1026 roku przez króla Bhimdewa I z dynastii Solanki. Poświęcona jest bogowi Słońca Surji, będąc jedną z trzech zachowanych świątyń tego boga, poza Konarak i Martand.Nawagraha ( dewanagari ग्रह , Dziewięciu porywaczy ) – określenie planety w hinduizmie i wedyjskim systemie astrologicznym, dźjotisz. W tym systemie używane są następujące planety: Surja (Słońce), Ćandra (Księżyc), Mangala (Mars), Budha (Merkury), Bryhaspati (Jowisz), Śukra (Wenus), Śani (Saturn), Rahu (Węzeł księżycowy), Ketu (Węzeł księżycowy).
    Wisznu (hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, Bóg jedyny w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi Awatarami: Kryszną i Ramą.
    Surja – figura ze świątyni w Konarak

    Surja (sanskr. सूर्य sūrya „słońce”) – solarne bóstwo wedyjskie, personifikacja słońca występujące również w późniejszych tekstach mitologii indyjskiej. Bóg Surja przemierza przestrzeń wokół góry Meru w swym rydwanie w okresie doby.

    Wedyzm (religia wedyjska) – najstarsza względnie poznana religia Indii, henoteistyczna, wywodząca się prawdopodobnie z okresu między połową drugiego tysiąclecia p.n.e. a początkiem pierwszego p.n.e. Jej zręby ukazują teksty Wed, w szczególności najstarsze zbiory - sanhity. Była to religia ahierarchiczna, koncentrująca się wokół rozbudowanego ceremoniału ofiary wedyjskiej (jadźńa, śrauta); w mniejszym stopniu obecne były także praktyki magiczne i rytuały związane z ogniskiem domowym (patrz: Atharwaweda). Przebieg ofiary wedyjskiej był dla jej uczestników odtworzeniem aktu kosmogonicznego i zarazem czynnością podtrzymującą harmonijne istnienie wszechświata, co za tym, pomyślność życia ludzkiego – dlatego tak niezwykle ważny był jej prawidłowy przebieg. Świątynie i zwyczaj czczenia wizerunków bogów pojawia się w wedyzmie znacznie później, prawdopodobnie w efekcie obcych wpływów (być może drawidyjskich).Louis Frédéric (ur. 1923 - zm. 1996) - sławny francuski orientalista, specjalizujący się w kulturze Indii, Azji Południowo-Wschodniej i Japonii.

    Jeden z nawagraha, władał niedzielą, zsyłał niepokój, choroby i cierpienia.

    Ikonografia[ | edytuj kod]

    Prawdopodobnie bóstwo pochodzenia irańskiego, przedstawiany w stroju irańskiego wojownika, w butach. Przemieszcza się po niebie w rydwanie zaprzężonym w siedem koni, powożonym przez Arunę (personifikacja świtu). Surjopaniszad uważa go za Najwyższą Rzeczywistość.

    Gaja (hindi गया, trl. Gayā, trb. Gaja; ang. Gaya) – miasto w północnych Indiach w środkowej części stanu Bihar, ok. 100 km na południe od Gangesu i od stolicy stanu Patny , na szlaku kolejowym do Kolkaty, na pograniczu wyżyny Ćhota Nagpur i Niziny Hindustańskiej . Około 350 tys. mieszkańców. Jest stolicą dystryktu Gaya. Leży nad rzeką Falgu. W średniowieczu wchodziło w skład stanu Magadha. Graniczy od południa (11 km) z sławnym buddyjskim ośrodkiem kultowym Bodhgaja.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    W późniejszym hinduizmie stracił na znaczeniu, wchłonięty przez postać Wisznu.

    Świątynie[ | edytuj kod]

    Ważniejsze świątynie hinduistyczne poświęcone bogu Słońca w Indiach:

  • Świątynia Surji w Konarak
  • Świątynia Słońca w Modhera
  • Dakshinaarka, Gaya, Bihar
  • Bhramanya Dev, Unao, Madhya Pradesh
  • Surya Pahar, Asam
  • Suryanaar, w pobliżu Kumbhakonam, Tamilnadu
  • Suryanarayanaswamy, Arasavilli, Andhra Pradesh
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Sawitar
  • Surjanamaskar
  • Swaróg
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. M.Jakimowicz-Shah, A.Jakimowicz: Mitologia indyjska. Warszawa: WAiF, 1982, s. 332. ISBN 83-221-0176-7.
    2. Surja. W: Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 1998, s. 245, seria: Słowniki Encyklopedyczne „Książnicy”. ISBN 83-7132-370-0.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Temple at Surya Pahar in Assam Sun Temples in India (dostęp 2010-08-21)
  • Świątynia Słońca (hindi: सूर्य मंदिर, orija: ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର, ang. Sun Temple) – świątynia boga słońca Surji w miejscowości Konark w indyjskim stanie Orisa na wybrzeżu Zatoki Bengalskiej, zbudowana w 1278 przez króla Narasimha-Dewę I z dynastii Gangów. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Aruna – w mitologii wedyjskiej personifikacja świtu. Wyobrażany jako woźnica powożący rydwanem Surji, boga słońca. Syn Kaśjapy i Winaty.
    Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.
    Asam (hindi असम, trb.: Asam, trl.: Asam; ang. Assam) – stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispur. Leży u stóp Himalajów i sąsiaduje ze stanami: Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram, Tripura i Meghalaya oraz z Bhutanem i Bangladeszem.
    Meru ( również zwana Mahameru, Sumeru ) - mityczna góra, stanowiąca oś świata według kosmologii hinduistycznej . Jej zbocza są złotego koloru.
    Surjanamaskara (dewanagari सूर्यनमस्कार , trl. Sūryanamaskāra ) Powitanie Słońca) – zbiór dwunastu pozycji ciała wraz odpowiadającymi im technikami medytacji, wykonywany tradycyjnie o wschodzie słońca w tradycjach hinduizmu jak również jako ćwiczenie w hathajodze. Nazwa pochodzi od sanskryckiego imienia surja - bóstwa graha (planety) Słońce.
    Słońce (łac. Sol, Helius, gr. Ἥλιος Hḗlios) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.764 sek.