• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Supergromada Lokalna

    Przeczytaj także...
    Gérard Henri de Vaucouleurs (ur. 25 kwietnia 1918 w Paryżu, zm. 7 października 1995 w Austin) – francusko-amerykański astronom, badacz galaktyk, autor prawa de Vaucouleursa.Supergromada w Perseuszu-Rybach – supergromada galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorach Perseusza i Ryb w odległości 220 milionów lat świetlnych. Jest to sąsiednia gromada Supergromady Lokalnej. Była to jedna z pierwszych odkrytych supergromad.
    Supergromada – zgrupowanie setek lub tysięcy grup i gromad galaktyk. Supergromady są jednymi z największych znanych struktur we Wszechświecie. Istnienie supergromad wskazuje na to, że galaktyki są rozłożone we Wszechświecie nierównomiernie, nawet w dużych skalach. Większość z nich łączy się w grupy i gromady, przy czym grupy zawierają do 50 galaktyk, a gromady do kilku tysięcy. Te grupy i gromady, a także dodatkowe odizolowane galaktyki, tworzą razem większe struktury zwane właśnie supergromadami.
    Schemat przedstawiający odległości między gromadami w Supergromadzie Lokalnej

    Supergromada Lokalna (także Supergromada w Pannie; ang. Local Supercluster lub Virgo Supercluster) – supergromada zajmująca obszar o średnicy około 200 milionów lat świetlnych. W jej skład wchodzi około 100 gromad i grup galaktyk, których centrum stanowi masywna Gromada w Pannie. Na peryferiach tej supergromady znajduje się Grupa Lokalna Galaktyk, do której zaliczana jest nasza Droga Mleczna.

    Supergromada w Herkulesie – supergromada galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorze Herkulesa. Jako pierwszy wyróżnił tę strukturę Harlow Shapley w latach 30-stych XX wieku.Supergromada w Centaurze – supergromada galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorze Centaura. Jest to bezpośrednio sąsiednia gromada Supergromady Lokalnej, z którą jest połączona.

    Supergromada Lokalna ma słabo określone granice i nieregularną budowę. Jej jądro stanowi Gromada w Pannie (tu znajduje się 20% galaktyk supergromady), dysk – galaktyki znajdujące się w cienkiej warstwie w płaszczyźnie podstawowej supergromady (tu znajduje się 40% galaktyk), a halo – galaktyki rozrzucone po całym układzie (tu też 40%). Galaktyki eliptyczne występują często w jądrze, poza tym obszarem przeważają liczebnie galaktyki spiralne.

    Masa Słońca M ⊙ {displaystyle M_{odot }} – pozaukładowa jednostka używana w astronomii do określania mas obiektów astronomicznych (gwiazd, gromad, galaktyk itp.).Układ współrzędnych supergalaktycznych – układ współrzędnych astronomicznych, którego koło podstawowe (równik) leży w płaszczyźnie supergalaktycznej (SGP), w której układają się pobliskie gromady galaktyk (Gromada w Pannie, Wielki Atraktor czy Supergromada Perseusz-Ryby). Płaszczyzna supergalaktyczna została wprowadzona przez Gérarda de Vaucouleursa w 1953, choć tak specyficzny rozkład "mgławic" został dostrzeżony już przez Williama Herschela ponad dwa wieki wcześniej. Również de Vaucouleurs jako pierwszy formalnie zdefiniował współrzędne supergalaktyczne.

    Istnienie wyróżnionej płaszczyzny w Supergromadzie Lokalnej dostrzegł jako pierwszy Gérard de Vaucouleurs w 1953 roku. Posłużyła mu ona do wprowadzenia współrzędnych supergalaktycznych.

    Całkowita masa supergromady szacowana jest na ok. 2 ×10 kg (10 mas Słońca). Znaczną część masy stanowi prawdopodobnie ciemna materia.

    Sąsiadami Supergromady w Pannie są: Supergromada w Hydrze, Supergromada w Herkulesie, Supergromada w Centaurze, Supergromada w Perseuszu-Rybach oraz Supergromada w Pawiu-Indianinie. Potężne skupisko gromad w gwiazdozbiorze Centaura i Hydry, znane jako Wielki Atraktor, powoduje przyciąganie galaktyk z Supergromady Lokalnej z prędkością szacowaną na 100-300 km/s.

    Gromada galaktyk – skupisko od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk tworzących układ związany grawitacyjnie. Mniejsze ugrupowania nazywane są grupami. Galaktyki w gromadzie galaktyk poruszają się po skomplikowanych torach wokół środka masy gromady, zazwyczaj znajdującego się w pobliżu największych galaktyk w gromadzie. Prędkości galaktyk w małych grupach galaktyk są rzędu 200 km/s, ale rosną do prędkości rzędu 800 km/s w dużych gromadach galaktyk.Supergromada w Pawiu-Indianinie – supergromada galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorach Pawia i Indianina w odległości 230 milionów lat świetlnych. Jest to sąsiednia gromada Supergromady Lokalnej.

    Supergromada Lokalna wraz Supergromadą w Hydrze oraz Supergromadą w Centaurze mogą tworzyć jedną strukturę.

    Lista wybranych gromad i grup galaktyk w Supergromadzie Lokalnej[]

    Przypisy

    1. Richard Powell: Supergromada w Hydrze. W: Atlas Wszechświata [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-18)].

    Linki zewnętrzne[]

  • Richard Powell: Mapa Supergromady w Pannie. W: Atlas Wszechświata [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-11)].
  • Grupa Lokalna Galaktyk (lub po prostu Grupa Lokalna, Układ Lokalny; ang. Local Group) – grupa co najmniej 54 galaktyk, do której należy również nasza galaktyka – Droga Mleczna. Grupa ta rozciąga się na obszarze około jednego megaparseka (10 pc). Jest częścią Supergromady Lokalnej, znanej też jako Supergromada w Pannie.Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Supergromada w Hydrze – supergromada galaktyk znajdująca się w gwiazdozbiorze Hydry. Jest to bezpośrednio sąsiednia gromada Supergromady Lokalnej, z którą jest połączona. Ma ona około 100 milionów lat świetlnych długości i zawiera tylko jedną bogatą gromadę galaktyk gromadę w Hydrze. Przypomina ona pod tym względem Supergromadę w Pannie.
    Kilogram – jednostka masy, jednostka podstawowa układu SI, oznaczana kg. Jest to masa międzynarodowego wzorca (walca o wysokości i średnicy podstawy 39 mm wykonanego ze stopu platyny z irydem) przechowywanego w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sèvres koło Paryża. Wzorzec kilograma został usankcjonowany uchwałą I Generalnej Konferencji Miar (Conférence Générale des Poids et Mesures, CGPM) w 1889.
    Grupa galaktyk – układ niewielkiej (≤ 50) liczby galaktyk rozmieszczonych w obszarze o rozmiarach < 1 Mpc; na ogół w grupie galaktyk dominuje jedna lub kilka jasnych galaktyk otoczonych przez obiekty dużo słabsze, satelity i słabiej związane galaktyki. Droga Mleczna i Wielka Mgławica Andromedy są dominującymi galaktykami Grupy Lokalnej, zawierającymi ponad 90% jej masy. Określenia gromada używa się natomiast do zbiorowisk liczących od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk.
    Gromada w Pannie (lub Gromada galaktyk w Pannie, łac. Virgo) – masywna gromada galaktyk w centrum Supergromady Lokalnej o średnicy 15 mln lat świetlnych. Znajduje się w obrębie gwiazdozbioru Panny. Odległość od niej wynosi około 48 milionów lat świetlnych.
    Hydra (łac. Hydra, dop. Hydrae, skrót Hya) – największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór spośród wszystkich 88 i rozciąga się na ponad 1/4 drogi dookoła nieba. Głowa Hydry leży na południe od Raka i trochę na północ od równika niebieskiego, a ogon między Wagą i Centaurem, na południowej półkuli. Pomimo swojej wielkości Hydra nie ma wielu ciekawych obiektów, poza sześcioma gwiazdami tworzącymi jej głowę. W Polsce widoczny wiosną. Liczba gwiazd widocznych nieuzbrojonym okiem: około 130.
    Galaktyka spiralna - duży grawitacyjnie związany układ gwiazd (przykładowo w Drodze Mlecznej może ich być około 500 miliardów ), pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii mający postać dysku z ramionami spiralnymi wychodzącymi ze środka zwanego zgrubieniem centralnym lub jądrem galaktyki. Przy spojrzeniu na dysk "z góry" wyraźnie widać jego spiralną strukturę. Galaktyki spiralne stanowią 75% jasnych galaktyk nieba. Galaktyki spiralne oznaczamy literą S i w zależności od stopnia rozwinięcia ramion dzielimy je na typy a, b, c. Typ Sa ma duże jądro i słabo rozwinięte ramiona. Typ Sc - na odwrót - małe jądro i bardzo silnie rozwinięte ramiona spiralne, typ Sb jest typem przejściowym pomiędzy poprzednimi dwoma. Rozróżniamy galaktyki spiralne z poprzeczką, bez poprzeczki oraz typ pośredni.
    Wielki Atraktor – olbrzymie skupisko gromad galaktyk, rozciągające się od gwiazdozbioru Centaura i Hydry do gwiazdozbioru Pawia, z centrum w gwiazdozbiorze Węgielnicy, w dużej mierze przesłonięte przez mgławice leżące w płaszczyźnie dysku naszej Galaktyki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.