• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sumo



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Muromachi (jap. 室町時代, Muromachi-jidai) - okres w historii Japonii przypadający na lata 1336-1573 (w polskiej historiografii okres ten nazywany jest także Muromachi-Ashikaga).Kojiki (jap. 古事記, Kojiki) – spisane w 712 roku przez Ō no Yasumaro (jap. 太安万侶, Ō no Yasumaro) na rozkaz cesarzowej Gemmei dzieło, mające stanowić oficjalną historię Japonii. Składa się z trzech zwojów:

    Sumo (jap. 相撲; 角力 sumō)japoński sport narodowy, rodzaj zapasów, znany od początku VIII wieku. Zawodnicy nazywają się rikishi lub sumō-tori. Walki w ramach sześciu wielkich turniejów sumo noszą nazwę ō-zumō

    Zawodnik o imieniu Tokitenkū, Tokio 2009 r.

    Historia[ | edytuj kod]

    Znalezione przez archeologów figurki zapaśników sumo są datowane na okres pomiędzy III a VIII wiekiem. Najprawdopodobniej te walki siłaczy wywodzą się z ceremoniałów agrarnych. Sumo jest wspomniane w mitach i legendach zawartych w najstarszych kronikach japońskich, spisanych w VIII wieku: Kojiki i Nihonshoki. Kiedy nadchodził czas sadzenia ryżu, walki były organizowane jako modlitwa do bóstw (kami) o obfite plony lub próby przewidywania, czy zbiory będą dobre. Od początku zatem sumo było związane z rytuałami shintō. W okresach Nara (710–794) i Heian (794–1192), walki zapaśników organizowano przed cesarzem (tenran-zumō). W okresie panowania cesarza Shōmu (724-749) walki o nazwie shinji-zumō (służby bogom) były częścią festiwali tanabata. W okresie Heian sumo stało się natomiast częścią ściśle dworskiej ceremonii o nazwie sechie-zumō. Cesarz był uważany za przedstawiciela bogów (kami), a ceremonia miała określić ich wolę. Poprzez takie więzi z shintō i dworem cesarskim sumo przekształciło się z obrzędu agrarnego w rytuał religijny i polityczny, poprzez który kierowano modlitwy o dobrobyt kraju.

    Osaka (jap. 大阪市, Ōsaka-shi) - trzecie co do wielkości miasto w Japonii. Leży w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu w regionie Kinki (Kansai) nad zatoką Osaka na styku Morza Wewnętrznego i Oceanu Spokojnego, u ujścia rzeki Yodo. Jest stolicą prefektury o tej samej nazwie i częścią obszaru metropolitalnego Keihanshin zamieszkiwanego przez około 18 mln osób.Tofu (jap. 豆腐, tōfu) – twarożek sojowy otrzymywany w procesie koagulacji mleka sojowego, wynaleziony w Chinach w 164 r. n.e. przez Liu Ana.

    Kiedy w XII wieku rzeczywista władza znalazła się w rękach przywódców wojskowych (siogunów) zakończyły się walki sumo na dworze cesarskim. Stały się one – jako buke-zumō (sumo wojowników) – elementem szkolenia wojowników, obok zdobywania umiejętności posługiwania się łukiem i mieczem. Niektóre z ówczesnych technik zapaśniczych można odnaleźć we współczesnym judo. W okresie Kamakura (1185–1333) sumo pojawiło się również jako forma rozrywki. W 1189 roku turniej świątynny oglądał wódz Yoritomo Minamoto. Natomiast w okresie Muromachi-Ashikaga (1336–1573) wykształciło się kanjin-zumō (sumo służące zbieraniu funduszy na cele religijne). Chramy zbierały pieniądze od widzów i dzieliły się nimi z zapaśnikami. W XVI wieku daimyō Nobunaga Oda stał się wielbicielem sumo i zaczął organizować coroczne turnieje. W czasie jednego z nich w 1575 roku podarował zwycięzcy jeden ze swoich łuków. Doceniając wartość prezentu, rikishi w geście podziękowania zaimprowizował taniec z łukiem. Ceremonia ta (yumitori-shiki) przyjęła się i jest dziś odtwarzana na koniec każdego dnia turnieju.

    Honbasho (jap. 本場所, hon-basho) - oficjalny, regularny turniej zawodowych zapasów japońskich sumō. Termin "honbasho" oznacza dosłownie "główny" bądź "prawdziwy" turniej, w odróżnieniu od pozostałych turniejów (basho), których wyniki nie są uwzględniane w klasyfikacji (nadawaniu stopni) zawodników.Yokozuna (jap. 横綱, yokozuna) - wielki mistrz, najwyższa ranga w sumo zawodowym. Rangę tę może uzyskać zawodnik, który w randze ōzeki (mistrz) osiągnie wybitne wyniki w 2-3 kolejnych turniejach. Przyjmuje się, że jest to wygranie dwóch z rzędu turniejów (honbasho) lub wygranie przynajmniej 38 z 45 walk w trzech kolejnych turniejach. Wyniki te to warunek konieczny, ale nie wystarczajacy do promocji - yokozuna poza osiąganiem wybitnych wyników w kolejnych turniejach musi charakteryzować się odpowiednią godnością i poziomem.

    Podstawowe formy i zasady dla sumo, które obowiązują do dziś, opracowano w okresie Edo (1603–1868). Zawody były wówczas organizowane w celu zbierania pieniędzy na budowę świątyń i chramów, czy remontowanie mostów. Doprowadziło to do ukształtowania się zawodowego sumo. Powstał system „stajni” (heya) szkolących zawodników, czyli rikishi. Współczesny kształt sumo osiągnęło w okresie Meiji (1868-1912). Wtedy również zostało ono wyniesione do rangi narodowego sportu Japonii.

    Katsunori Kotoōshū (jap. 琴欧洲 勝紀, Kotoōshū Katsunori); właściwie Kałojan Stefanow Machlanow (bułg. Калоян Стефанов Махлянов); obecne, formalne imię i nazwisko Karoyan Andō (jap. 安藤 カロヤン, Andō Karoyan); ur. 19 lutego 1983 roku w Dżulunicy) – były zapaśnik sumo, pierwszy w historii Europejczyk (Bułgar), który wygrał turniej honbasho, zdobywając Puchar Cesarza.Kōji Takanohana (jap. 貴乃花光司, Takanohana Kōji, ur. 12 sierpnia 1972 r. w Tokio) - japoński zawodnik sumo. Jego rzeczywiste imię brzmi Kōji Hanada (jap. 花田光司, Hanada Kōji). Wygrał 22 turnieje, odnosząc 794 zwycięstwa i ponosząc 261 porażek. Zadebiutował w 1988 r. i został najmłodszym zwycięzcą walki w grupie makushita oraz w grupie juryo w listopadzie 1989 r. Pół roku później awansował do grupy makuuchi. Jest najmłodszym zawodnikiem w historii, który pokonał yokozunę. Jego bratem jest inny wielki mistrz Wakanohana. Podczas letniego turnieju w 2001 r. pokonał Musashimaru.

    Ring (dohyō)[ | edytuj kod]

    Yobidashi

    Polem walki jest koło o średnicy 4,55 m, wyznaczone przez okrąg wykonany ze słomy ryżowej (shōbu-dawara), zwiniętej w gruby powróz i do połowy wkopanej w dohyō, czyli podwyższony, kwadratowy ring o boku 6,7 m, wykonany z twardo ubitej gliny na wysokość od 37 do 60 cm. Powierzchnia jest posypana piaskiem. Na zewnątrz okręgu jest on starannie wyrównywany przed każdym pojedynkiem, aby w niejasnych przypadkach sędziowie mogli po śladach określić zwycięzcę. Dohyō jest budowane na nowo przed każdym turniejem przez odpowiedzialnych za to yobidashi („asystentów” turnieju, którzy m.in.: wywołują zapaśników do walki, budują dohyō i utrzymują na nim porządek pomiędzy walkami, dbają o zapas ceremonialnej soli oraz odświeżającej i oczyszczającej „wody mocy” chikara-mizu do płukania ust przed walką) i usuwane po jego zakończeniu. W przypadku turnieju w Nagoi jego kawałki są zabierane przez fanów.

    Cesarz Shōmu (jap. 聖武天皇, Shōmu tennō, ur. 701, zm. 4 czerwca 756) – 45. cesarz Japonii według oficjalnej historiografii. Syn cesarza Mommu i Miyako Fujiwara (córki Fuhito Fujiwara). Objął tron po abdykacji swojej ciotki – cesarzowej Genshō w 724 r. Abdykował w roku 749 na korzyść swojej córki cesarzowej Shōtoku, ale zachował wpływy w rządzie. Po ustąpieniu z tronu całkowicie poświęcił się religii.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Ponad ringiem zawieszony jest dach (tsuriyane lub yakata) podkreślający związki sumo z chramami shintō. Znajdujące się w rogach dachu długie frędzle zastąpiły filary, które w przeszłości podtrzymywały dach. Ponadto, taka zmiana pozwala widzom lepiej widzieć przebieg walki.

    Każdy z frędzli jest w innym kolorze: zielonym, czerwonym, białym i czarnym. Mają one także znaczenie religijne – symbolizują kierunki świata i bogów, którzy je chronią, a także cztery pory roku.

    Kamakura (jap. 鎌倉時代 Kamakura-jidai) – okres w historii Japonii, trwający od 1185 (lub 1192) do 1333 roku. Rikishi (jap. 力士, rikishi) - zapaśnik sumo. Używa się także nazw: chikara-hito i sumō-tori (jap. 相撲取り, sumō-tori). Zawodników dwóch najwyższych dywizji (makuuchi i jūryō) określa się mianem sekitori (関取) , pozostałych - deshi (弟子).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.
    Heian (jap. 平安時代, Heian jidai) – okres w historii Japonii trwający od 794 do 1185 roku. Jego początek wyznacza przeniesienie dworu cesarskiego z Nary do oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów, specjalnie w tym celu wybudowanej, nowej stolicy o nazwie Heian-kyō (jap. 平安京, Heian-kyō) (obecnie Kioto), zbudowanej na wzór chińskiego miasta Chang’an (chiń. upr.: 長安; chiń. trad.: 长安; pinyin: Cháng’ān). W przeszłości było ono końcowym etapem Szlaku Jedwabnego, dziś nazywa się Xi’an (chiń.: 西安; pinyin: Xī’ān) i jest znane z "terakotowej armii".
    Meiji (jap. 明治時代, Meiji-jidai, „Epoka Światłych Rządów”) – okres w historii Japonii przypadający na lata panowania cesarza Mutsuhito, trwający od 8 września 1868 do 30 lipca 1912. Zapoczątkowane przez szereg wydarzeń określanych mianem restauracji Meiji (jap. 明治維新, Meiji Ishin). Były to czasy głębokich przemian społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych, jak również gruntownej modernizacji kraju na wzór zachodni.
    Tarō Akebono (jap. 曙太郎, Akebono Tarō, właściwie Chad Haaheo Rowan, ur. 8 maja 1969 w Waimanalo na Hawajach) – sumita amerykańskiego pochodzenia.
    Daimyō (jap. 大名, daimyō) – panowie feudalni w średniowiecznej Japonii, po rozpoczęciu tzw. ery feudalnej (784 r.) potężni i wpływowi władcy ziemscy. Daimyō zarządzali całymi wioskami i miastami, a do dyspozycji mieli własne oddziały samurajów. Za rządów siogunów z rodu Tokugawów nastąpił podział daimyō na fudai-daimyō – bezpośrednich wasali sioguna, którzy byli spokrewnieni i związani z rodem Tokugawa jeszcze przed objęciem przez nich władzy – oraz tozama-daimyō, nie spokrewnionych z Tokugawami, ale uważających się za co najmniej im równych.
    Epoka Edo (jap. 江戸時代, Edo-jidai, 1603-1868) – okres w historii Japonii, w którym rzeczywistą władzę sprawowali sioguni z rodu Tokugawa.
    Hakuhō Shō (jap. 白鵬翔, Hakuhō Shō właściwie Mönchbatyn Dawaadzargal, mong. Мөнхбатын Даваажаргал, trl.: Mönkhbatyn Davaajargal; ur. 11 marca 1985 w Ułan Bator w Mongolii) - zawodowy sumita (rikishi) pochodzący z Mongolii. Obecnie jeden z dwóch zawodników w randze yokozuna. Hakuhō mierzy 193 cm, zaś jego waga wynosi 151 kg (w 2007 r.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.046 sek.