• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Summa theologiae

    Przeczytaj także...
    Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.
    Kościół /(gr.) ἐκκλησία (ekklesia), zgromadzenie obywatelskie/ – w teologii chrześcijańskiej, wspólnota ludzi ze wszystkich narodów, zwołanych przez Apostołów, którzy zostali posłani przez Jezusa Chrystusa, by utworzyć zgromadzenie wybranych, stających się wolnymi obywatelami Królestwa niebieskiego. Wspólnota Kościoła ma cztery zasadnicze cechy, sformułowane w Nicejsko-konstantynopolitańskim wyznaniu wiary (381 r.): jedność, świętość, powszechność i apostolskość. Pierwszym zadaniem Ludu Bożego, jako ustanowionej poprzez chrzest wspólnoty /(gr.) koinonia/ wiary i sakramentów, jest bycie sakramentem wewnętrznej jedności ludzi z Bogiem oraz jedności całej ludzkości, która ma się zrealizować. Kościołem nazywa się też wspólnotę lokalną Kościoła powszechnego, tzw. kościoły lokalne, a także określone wyznanie chrześcijańskie. Tajemnicą Kościoła zajmuje się gałąź teologii – eklezjologia.
    Summa theologica, 1596
    Średniowieczny rękopis Sumy teologicznej Tomasza z Akwinu.

    Summa theologiae (Suma teologii, często też Suma teologiczna) – jedno z głównych dzieł filozoficzno-teologicznych świętego Tomasza z Akwinu, a zarazem jedno z głównych dzieł średniowiecznej filozofii i teologii.

    Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.Grzech – przekroczenie konkretnych norm moralnych i religijnych. Pojęcie najczęściej używane w dziedzinie religijnej. W religiach, w których Bóg jest bytem osobowym, jak judaizm i chrześcijaństwo, grzech oznacza dobrowolne zerwanie przymierza z Bogiem poprzez dokonanie jakiegoś złego czynu. W religiach tych grzech powoduje oddalenie od życia, którego źródłem jest Bóg.

    Treść[ | edytuj kod]

    Powstawała w latach 1268-1273. Z zamierzenia była pomyślana jako kompendium całej teologii dla początkujących teologów. Jest ona jednak bardziej encyklopedią teologiczną niż typowym podręcznikiem. Składa się z czterech części:

    Stefan Swieżawski (ur. 10 lutego 1907 w Hołubiu, zm. 18 maja 2004 w Konstancinie-Jeziornie) – polski historyk filozofii, autor ponad 250 prac naukowych, w tym Dziejów filozofii europejskiej w XV wieku, najobszerniejszego dzieła w literaturze światowej poświęconego filozofii tego okresu.Sakrament (łac. sacramentum) – w chrześcijaństwie obrzęd religijny rozumiany jako widzialny znak lub sposób przekazania łaski Bożej, ustanowiony, zgodnie z wiarą, przez Chrystusa.
  • Prima pars (I) - o Bogu jako Stwórcy, o Trójcy Świętej; o stworzeniu, zagadnienia antropologiczne - traktat o człowieku;
  • Prima secundae (I-II) - o człowieku i jego dążeniu do szczęścia: sprawności, cnoty, dary i owoce Ducha Świętego, Błogosławieństwa, definicje grzechu i wady, o prawie Starego i Nowego Testamentu oraz o prawie świeckim, o łasce;
  • Secunda secundae (II-II) - cd. o człowieku, zagadnienia teologii moralnej szczegółowej: omówienie poszczególnych cnót, darów Ducha Świętego, grzechów i wad w odniesieniu do wszystkich wiernych i do poszczególnych grup i stanów;
  • Tertia pars (III) - O Chrystusie, Wcieleniu, Kościele i sakramentach. Trzeciej części Tomasz nie zdołał dokończyć przed śmiercią w 1274 r., uczynili to jego uczniowie. Uczony rozpoczął jej pisanie w prawdopodobnie w Paryżu pod koniec zimy 1271–1272 roku, a następnie kontynuował w Neapolu. 6 grudnia 1273 roku Tomasz, pod wpływem pewnego tajemniczego doświadczenia, zaprzestał pisania. Trzecia część Sumy była wtedy na etapie traktatu o pokucie (III q.90)
  • Polskie wydania „Sumy”[ | edytuj kod]

  • Suma teologiczna, przeł. S. Bełch (i inni), I-XXXIV, Londyn 1962-1986, XXXV: Słownik terminów, oprac. A. Andrzejuk, Warszawa 1998.
  • Suma teologiczna w skrócie, "Wydawnictwo Antyk – Marcin Dybowski", Warszawa 2000 – skrót dokonany przez O. Feliksa W. Bednarskiego OP.
  • Wydawane też były jako osobne książki niektóre fragmenty Sumy.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • dobro
  • zło
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Tomasz z Akwinu: Traktat o człowieku : Summa teologii 1, 75-89. Stefan Swieżawski (przekład polski i oprac.). Wyd. 2. Kęty: Antyk, 1998, s. 768, seria: Biblioteka Europejska. ISBN 83-908047-2-7.
    2. Por. E. Emery, J.-P. Torrell (oprac.): Katalog dzieł św. Tomasza: Summa theologiae.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Tomasz Pawlikowski: SUMA (summa). W: Powszechna encyklopedia filozofii. Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, 2008, s. 266 n.. ISBN 978-83-60144-17-6.
  • E. Emery, J.-P. Torrell (oprac.): Katalog dzieł św. Tomasza: Summa theologiae. w: Torrell Jean-Pierre OP: Tomasz z Akwinu - człowiek i dzieło. A. Kuryś (przekład), J. Salij OP (wstęp). Kęty – Warszawa: Wyd. Marek Derewiecki – Instytut Tomistyczny, 2008, s. 386-449. ISBN 978-83-89637-89-5.
  • Torrell Jean-Pierre OP: Tomasz z Akwinu - człowiek i dzieło. A. Kuryś (przekład), J. Salij OP (wstęp). Kęty – Warszawa: Wyd. Marek Derewiecki – Instytut Tomistyczny, 2008. ISBN 978-83-89637-89-5.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Suma teologiczna po łacinie (dostęp: 2012-02-12)
  • Suma teologiczna w przekładzie polskim, wydanie londyńskie (dostęp: 2012-02-12).
  • Suma teologiczna po łacinie – aplikacja Android na telefon komórkowy (dostęp: 2016-02-16)
  • Charyzmat (z gr. χάρισμα /chárisma/ – „bezinteresowny dar”, „dar łaski”) – termin stosowany w chrześcijaństwie, wskazujący na pewne dary Boże, uzdolniające tego, kto je otrzymał, do służby w Kościele. Charyzmat może mieć charakter zwyczajny, lub nadzwyczajny - nadprzyrodzony, i otrzymanie go wiąże się bezpośrednio z powołaniem do służby nim, więc czasem pojęcie to odnoszone jest do zgromadzeń i zakonów: np. charyzmat zakonu, zgromadzenia – oznacza wtedy najważniejszy kierunek jego działalności. W Biblii opisy objawiania się charyzmatów pojawiają się bardzo często, a wprost pisze o nich św. Paweł:Antropologia filozoficzna (filozofia człowieka) – dział filozofii zajmujący się kwestiami natury człowieka, jego bytem osobowym, działalnością, wyjaśnieniem jego miejsca we wszechświecie, przyrodzie i społeczeństwie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Tomasz z Akwinu, Akwinata, łac. Thoma de Aquino (ur. ok. 1225, zm. 7 marca 1274) – filozof scholastyczny, teolog, członek zakonu dominikanów. Był jednym z najwybitniejszych myślicieli w dziejach chrześcijaństwa. Święty Kościoła katolickiego; jeden z doktorów Kościoła, który nauczając przekazywał owoce swej kontemplacji (łac. contemplata aliis tradere).
    Trójca Święta, Święta Trójca – chrześcijański dogmat stwierdzający, że Bóg jest Bogiem Trójjedynym, istniejącym jako trzy Osoby - po grecku hypostazy - pozostając jednocześnie jednym Bytem. Wszystkie trzy Osoby są rozumiane jako mające tę samą jedną istotę czyli naturę, a nie jedynie podobne natury. Od początku trzeciego wieku doktryna Trójcy zaczęła być formułowana następująco: jest "jeden Bóg istniejący w trzech Osobach i jednej substancji, Ojciec i Syn, i Duch Święty". Wiara w Trójcę jest wyznawana przez wszystkie Kościoły katolickie, prawosławne, oraz wszystkie główne wyznania wyrastające z nurtu reformacji takie, jak luteranizm, kalwinizm, anglikanizm, metodyzm i prezbiterianizm. Dogmat o Trójcy Świętej jest więc uważany za „centralną prawdę wiary teologii chrześcijańskiej”.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Dobro – jedno z podstawowych (pierwotnych) pojęć etycznych, utożsamiane z pojęciem bytu. W moralności dobro określa poprawność (zgodność z normami moralnymi) czynów i zachowań człowieka.
    Duch Święty (hebr. רוּחַ הַקֹּדֶשׁ Ruach ha-Kodesz, gr. τὸ ἅγιον Πνεύμα to hagion Pneuma lub τὸ Πνεύμα τὸ ἅγιον to Pneuma to hagion, łac. Spiritus Sanctus) – w religii chrześcijańskiej trzecia osoba Trójcy Świętej, równa Ojcu i Synowi w bóstwie, majestacie, substancji i naturze. Nie jest bytem zrodzonym, ani stworzonym. Pochodzenie Ducha Świętego interpretowane jest zależnie od tradycji chrześcijańskiej. Według tradycji zachodniej Duch pochodzi od Ojca i Syna, natomiast w tradycji wschodniej – od Ojca przez Syna (zob. filioque). Według doktryn antytrynitarnych nie jest Osobą Boską, często uważana jest jedynie za przejaw działalności Bożej lub moc Bożą.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Łaska (gr. χαρις, charis, łac. gratia) – w teologii rozumiana jako dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą. Łaska może dotyczyć życia duchowego lub materialnego. Może być niezbędna do osiągnięcia niektórych celów religijnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.866 sek.