Summa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Summa (śr. łac. suma, kapitał, treść) – średniowieczny gatunek literacki charakterystyczny zwłaszcza dla średniowiecznej filozofii i teologii scholastycznej. Summa jest całościowym kompendium, podręcznikiem mającym obejmować jakąś całą dziedzinę wiedzy albo całokształt myśli.

Logika (gr. λόγος, logos – rozum, słowo, myśl) – wedle klasycznej definicji – nauka o sposobach jasnego i ścisłego formułowania myśli, o regułach poprawnego rozumowania i uzasadniania twierdzeń. Jako taka wraz z retoryką logika stanowiła część filozofii. Współczesna logika wykorzystując metodę formalną znacznie rozszerzyła pole badań włączając w to badania nad matematyką (metamatematyka, logika matematyczna), konstruowanie nowych systemów logicznych (np. logiki wielowartościowe), czysto teoretyczne badania o matematycznym charakterze (np. teoria modeli), zastosowania logiki w informatyce i sztucznej inteligencji (logic for computer science).William Ockham /ang. William of Occam/ (ur. ok. 1285, zm. 9 kwietnia 1348 lub 1347) – filozof, teolog franciszkański z nurtu woluntarystycznego, twórca teorii teologicznych, które postawiły go w konflikcie z oficjalnym nauczaniem Kościoła rzymskokatolickiego. Zmarł niepojednany z Kościołem, ale krótko po śmierci, w 1359 roku, został oficjalnie zrehabilitowany przez papieża Innocentego VI.

Gatunek rozwinął się zwłaszcza w wieku XIII.

Zachodnioeuropejska filozofia średniowieczna – okres w historii filozofii obejmujący różne nurty filozoficzne średniowiecza, uprawianych na obszarze zachodniego chrześcijaństwa.Scholastyka – termin wieloznaczny, oznaczający początkowo naukę uprawianą na średniowiecznych uniwersytetach. Następnie zaczął oznaczać nurty teologiczne i filozoficzne tam uprawiane, a także specyficzną metodę filozofowania (metodę scholastyczną). Od XIII wieku większość średniowiecznej filozofii miała charakter scholastyczny. W czasach renesansu scholastyka uzyskała pejoratywne znaczenie, bliskie sofistyce. Tym mianem oznaczano nadmiernie spekulatywną filozofię zajmującą się wydumanymi problemami.

Przykłady dzieł[ | edytuj kod]

  • Summa theologiae (1266-73) – traktat teologiczno-filozoficzny św. Tomasza z Akwinu, jego najbardziej kompletne dzieło, będące obszerną syntezą nauk moralnych i politycznych w ujęciu teologicznym i metafizycznym.
  • Summa contra gentiles (1264) – traktat teologiczno-filozoficzny św. Tomasza z Akwinu.
  • Summa Logicae (łac. suma logiki) – dzieło Williama Ockhama napisane ok. roku 1323.
  • Summa perfectionis (łac. summa doskonałości) – anonimowy traktat alchemiczny zawierający liczne przepisy alchemiczne oraz opisy procesów i aparatury chemicznej, napisany we Włoszech w XI albo XII w., przypisywany niejakiemu Gerberowi, który miał być rzekomo tożsamy z arabskim alchemikiem z VIII-IX w. Dżabirem ibn Hajjanem, postacią, jak się okazało, legendarną.
  • Summa technologiae - dzieło filozoficzne Stanisława Lema, nawiązujące formą do summ średniowiecznych.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, OW RYTM, Warszawa 2003.
  • Alchemia – przednaukowa praktyka łącząca elementy zawarte obecnie w chemii, fizyce, sztuce, semiotyce, psychologii, parapsychologii, metalurgii, medycynie, astrologii, mistycyzmie i religii. Wspólnym celem alchemików było odkrycie metody transmutacji ołowiu w złoto (kamień filozoficzny), lekarstwa na wszelkie choroby (panaceum) oraz eliksiru nieśmiertelności. Alchemię można uważać za bezpośredniego przodka współczesnej chemii.Summa theologiae (Suma teologii, często też Suma teologiczna) - jedno z głównych dzieł filozoficzno-teologicznych świętego Tomasza z Akwinu, a zarazem jedno z głównych dzieł średniowiecznej filozofii i teologii.




    Warto wiedzieć że... beta

    Stanisław Lem (ur. 12 września 1921 we Lwowie, zm. 27 marca 2006 w Krakowie) – polski pisarz, filozof i futurolog, przedstawiciel nurtu fantastyki naukowej. Jego twórczość porusza tematy takie jak: rozwój nauki i techniki, natura ludzka, możliwość porozumienia się istot inteligentnych czy miejsce człowieka we Wszechświecie. Dzieła Lema zawierają odniesienia do stanu współczesnego społeczeństwa, refleksje naukowo-filozoficzne na jego temat, a także krytykę ustroju socjalistycznego.
    Summa contra gentiles (łac. Suma przeciwko poganom) – jedno z głównych dzieł filozoficzno-teologicznych Tomasza z Akwinu, napisane około roku 1264.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
    Gatunek literacki - forma utworu literackiego, podrzędna w stosunku do rodzaju literackiego, nadrzędna zaś do odmiany gatunkowej.

    Reklama