• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sumeryjska lista królów

    Przeczytaj także...
    Sumer (Szumer, Sumeria; sum. Ki-en-gir, hebr. שִׁנְעָר Szinear – por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak). Zamieszkiwali ją Sumerowie. Sumerowie stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację, uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy. Wybudowali na terenie Mezopotamii szereg miast, z których największe to: Eridu, Ur, Lagasz, Umma, Uruk, Kisz, Sippar.Babilońska lista królów A – dzieło piśmiennictwa babilońskiego wymieniające imiona i długości panowania władców rządzących Babilonią. Tekst ten w zachowanym fragmencie zaczyna się wraz z władcami z I dynastii z Babilonu (1894-1595 p.n.e.) i ciągnie się aż do czasów założenia dynastii chaldejskiej (625 p.n.e.).
    Kisz – prastare miasto sumero-akadyjskie, nad Eufratem, 13 km na wschód od Babilonu, obecnie stanowisko archeologiczne Tall al-Uhajmir (Czerwony Pagórek) w Iraku; niewątpliwie jedno z najstarszych miast świata. Odegrało dużą rolę w kształtowaniu się państwa Sumerów.

    Sumeryjska lista królów – dzieło sumeryjskiego piśmiennictwa, będące listą władców i dynastii rządzących Sumerem, począwszy od królów panujących przed potopem, a na I dynastii z Isin kończąc (początek II tys. p.n.e.). Dzieło to ma charakter półlegendarny, dlatego dyskwalifikuje się je jako źródło historyczne i traktowane jest przez badaczy dziejów starożytnej Mezopotamii z dużą dozą ostrożności. Informacje tam zawarte poddawane są ciągłej weryfikacji i konfrontowane z innymi źródłami piśmienniczymi oraz znaleziskami archeologicznymi.

    Alulim – według Sumeryjskiej listy królów pierwszy z legendarnych, przedpotopowych władców sumeryjskich, który panować miał w mieście Eridu. Dotyczący go fragment brzmi następująco:Eridu (sum. eridu/eridug(NUN), też eri.du10/dùg, tłum. "dobre miasto"; akad. Eridu) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, położone 24 km na południowy zachód od Ur. Obecnie stanowisko archeologiczne Abu Szahrajn w prowincji Zi Kar w Iraku.

    Sumeryjska lista królów powstała najprawdopodobniej pod koniec III tysiąclecia p.n.e., za panowania władców z III dynastii z Ur. Jej treść udało się zrekonstruować na podstawie 15 zachowanych kopii, pochodzących w większości z okresu starobabilońskiego i datowanych na XVIII w. p.n.e. Kopie te nie są identyczne – zachowane wersje różnią się często między sobą co do kolejności panujących dynastii i długości rządów poszczególnych władców.

    Asyryjska lista królów, zwana też Asyryjską kroniką królewską - dzieło piśmiennictwa asyryjskiego wymieniające imiona i długość panowania królów rządzących Asyrią poczynając od władców najwcześniejszych (początek II tys. p.n.e.), a kończąc na panowaniu Salmanasara V (726-722 p.n.e.). Najważniejsze istniejące źródło do odtworzenia niemal kompletnej listy władców asyryjskich.Kanon Turyński, Papirus Turyński, Królewska Lista z Turynu – unikatowy papirus, napisany w hieratyce, obecnie znajdujący się w Muzeum Egipskim w Turynie, skąd wywodzi się jego współczesna nazwa.

    Autor lub autorzy Sumeryjskiej listy królów założyli, iż dynastie w niej wymienione panowały kolejno po sobie, a upadek jednej wyznaczał początek panowania następnej. Z tego też powodu tekst ten zwany jest niekiedy „Kroniką pojedynczej monarchii”. Wiemy jednak obecnie, iż niektóre z wymienionych tam dynastii były sobie współczesne (np. Agga z I dynastii z Kisz panował w tym samym czasie co Gilgamesz z I dynastii z Uruk).

    Babilońska lista królów C – tekst babiloński wymieniający imiona i długość panowania pierwszych siedmiu władców z II dynastii z Isin (1157-1069 p.n.e.).Agga, Akka – według Sumeryjskiej listy królów dwudziesty trzeci, ostatni władca należący do I dynastii z Kisz, syn i następca Enmebaragesi. Dotyczący go fragment brzmi następująco:

    Dzieje ludzkości zostały podzielone na okres przed potopem i po potopie. Lista wylicza pięć prastarych miast istniejących przed tą katastrofą: Eridu, Bad-tibira, Larak, Sippar i Szuruppak. Utwór zaczyna się od podkreślenia, skąd pochodzi ludzka cywilizacja. Cechą znamienną było panowanie przedpotopowych władców, liczące po kilkanaście tysięcy lat, czytamy w niej:

    Sumerowie (sum. saĝ-ĝi6-ga, tłum. "czarnogłowi") – starożytny lud nieznanego pochodzenia, który pod koniec IV tysiąclecia p.n.e. stworzył wysoko rozwiniętą cywilizację w południowej Mezopotamii – Sumer. Posługiwali się językiem sumeryjskim i pismem klinowym. Na początku II tysiąclecia p.n.e. Sumerowie zostali podbici przez napływających Amorytów i wchłonięci przez nowo powstałe państwo – Babilonię. Z czasem ulegli semityzacji.Uruk (sum. unug/unu; akad. Uruk; bibl. Erech) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, położone nad starym korytem Eufratu, współcześnie stanowisko archeologiczne Warka (też Al-Warka) w południowym Iraku, leżące ok. 35 km na wschód od obecnego koryta Eufratu i położonego nad nim miasta Samawa.
    Gdy królestwo zostało zesłane z niebios, królestwo było w Eridu. W Eridu Alulim został królem i panował 28 800 lat. Alalgar panował 36 000 lat... Teraz porzucę sprawę Eridu; jego królestwo zostało przeniesione do Bad-tibira...

    Spis ciągnie się w tak lakonicznej formie. Wspomniany wcześniej przedział dziejów ujęty został następująco:

    Urucka lista królów - dzieło piśmiennictwa babilońskiego wymieniające imiona i długość panowania królów rządzących Babilonią.Alalgar – według Sumeryjskiej listy królów drugi z legendarnych, przedpotopowych władców sumeryjskich, który panować miał w mieście Eridu przez 36000 lat.
    Pięć było tych miast. Ośmiu królów panowało przez 241 200 lat. Ale potop zmiótł wszystko.

    Zobacz też[]

  • Asyryjska lista królów
  • Lista królów Ur i Isin
  • Urucka lista królów
  • Babilońska lista królów A
  • Babilońska lista królów B
  • Babilońska lista królów C
  • Kanon Turyński
  • Przypisy

    1. Piotr Michalowski, Sumerian..., s. 81.
    2. Piotr Michalowski, Sumerian..., s. 82.

    Bibliografia[]

  • Piotr Michalowski, Sumerian King List, [w:] Mark Chavalas (edytor), The Ancient Near East – Historical Sources in Translation, Blackwell Publishing, Carlton 2006, s. 81-85.
  • Marian Bielicki, Zapomniany świat Sumerów, PIW, Warszawa 1969.
  • Linki zewnętrzne[]

  • transliteracja i angielskie tłumaczenie tekstu Sumeryjskiej listy królów na stronie Electronic Text Corpus of Sumerian Literature.
  • Gilgamesz, Bilgamesz (sum. giš-bil/bil2-ga-mes, późniejsze giš i giš-gin2-maš; akad. Gilgameš) – na wpół legendarny król sumeryjskiego miasta Unug (akadyjskie Uruk). Mityczny bohater kilku sumeryjskich utworów literackich, które stały się kanwą słynnego akadyjskiego Eposu o Gilgameszu.III dynastia z Ur – mezopotamska dynastia założona przez Ur-Nammu z Ur, panowała nad zjednoczonym Sumerem i Akadem w latach 2113-2005 pne. (chronologia średnia).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Potop – występująca w wielu dawno powstałych wierzeniach wielka powódź zesłana przez Boga lub bogów i obejmująca całą Ziemię. Najbardziej znana w Europie opowieść o potopie pochodzi z Biblii. Istnieje wiele podań o potopie znajdujących się w tradycji ludów ze wszystkich stale zamieszkanych kontynentów. Opowieści te niejednokrotnie różnią się od siebie w opisie kataklizmu, ale mają i elementy wspólne.
    Isin – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, nad rzeką Eufrat, które największe znaczenie zyskało w XX wieku p.n.e. będąc stolicą państwa I dynastii z Isin; obecnie stanowisko archeologiczne Al-Bahrijjat w Iraku.
    Sippar (sum. zimbir) – starożytne miasto w Mezopotamii, położone nad Eufratem; obecnie stanowisko archeologiczne Abu Habba w Iraku, leżące ok. 30 km na południowy wschód od Bagdadu. W mieście tym znajdowała się słynna świątynia E-babbar poświęcona bogu słońca Szamaszowi.
    Babilońska lista królów B – tekst babiloński wymieniający władców z I dynastii z Babilonu (1894-1795 p.n.e.) i I dynastii z Kraju Nadmorskiego (ok. 1730-1475 p.n.e.).
    Mezopotamia (gr.: Μεσοποταμία Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu. Na obszarze tym w starożytności rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy), kontynuujące jednak wspólne dziedzictwo kulturowe. Powszechnie uważa się, że właśnie na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja.
    Lista królów Ur i Isin – mezopotamski tekst wymieniający imiona i długość panowania władców należących do III dynastii z Ur i I dynastii z Isin, poczynając od Ur-Nammu (2113-2096 p.n.e.), a kończąc na Damiq-iliszu (1816-1794 p.n.e.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.