• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sulejman I Wspaniały



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Upadek Belgradu w 1521 roku nastąpił w wyniku trzeciej tureckiej inwazji na tę wówczas węgierską fortyfikację w trakcie wojen osmańsko-węgierskich mających miejsce w okresie najintensywniejszej ekspansji Imperium osmańskiego na zachód.Basra (arab. Al-Basra, także Busra, Busrah) jest drugim co do wielkości miastem Iraku, ludność około 2.600.000 (szacunek z 2003). Położona nad szlaku wodnym Shatt al-Arab w pobliżu Zatoki Perskiej (55 km od ujścia), jest głównym portem kraju i stolicą prowincji Basra. Miasto leży nad rzeką Szatt al-Arab. Główny ośrodek gospodarczy na południu Iraku. Rafineria w Basrze przetwarza ropę z okolicznych bogatych złóż - możliwości przetwórcze 140 tys. baryłek dziennie (22,3 tys. m). Uniwersytet w Basrze, założony w 1964. Międzynarodowy port lotniczy.

    Sulejman Wspaniały (tur. Süleyman, arab. ‏Sulaymān‎, zwany również Prawodawcą, tur. Kanuni, arab. al-Qānūnī; ur. 6 listopada 1494, zm. 6 lub 7 września 1566 podczas oblężenia Szigetváru) – sułtan osmański w latach 1520–1566. Był synem Selima I Groźnego i Ayşe Hafsy (Hafizy).

    Dubrownik (chorw. Dubrovnik, do 1909 r. Ragusa) – miasto i port na południu Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim.Wasal (łac. vassus, z celt. gwas, sługa) – we wczesnym średniowieczu osoba wolna oddająca się pod opiekę seniora w akcie komendacji. W zamian za lenno wasal zobowiązywał się służyć wiernie seniorowi radą i pomocą orężną. Uroczystą ceremonią przekazania lenna była inwestytura. Później wasal to osoba, która złożyła hołd lenny i przysięgę na wierność. Wasal sam mógł mieć wasala, dla którego był seniorem. Czyli oddawał mu w opiece fragment ziemi, którą sam otrzymał od własnego seniora. Z uwagi na popularność zasady w feudalizmie europejskim wasal mojego wasala nie jest moim wasalem stosunki lenne tworzyły skomplikowaną strukturę społeczną.

    W czasach jego panowania Imperium Osmańskie osiągnęło szczyt swojej potęgi. Prowadził liczne wojny, w wyniku których znacznie rozszerzył jego terytorium (był największym, jeśli chodzi o obszar przyłączonych ziem, zdobywcą osmańskim). Przeprowadził reformę administracji, armii, finansów. Był mecenasem kultury oraz poetą (pisał pod pseudonimem Muhibbi).

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Hatice Sultan, Hatidże, córka osmańskiego sułtana Selima I i jego żony Ayşe Hafsy, siostra Sulejmana Wspaniałego, ciotka sułtana Selima II. Dostała imię na pamiątkę pierwszej żony proroka Mahometa. W latach 1523 -1536 była małżonką Wielkiego Wezyra Ibrahima Paszy. Jej pełny tytuł to prawdopodobnie: Hatice Osman Sultan.

    Spis treści

  • 1 Życie prywatne, rodzina
  • 1.1 Siostry Sulejmana
  • 1.2 Żony Sulejmana
  • 1.3 Związek Sulejmana z Roksolaną (Hürrem)
  • 2 Polityka zagraniczna i podboje
  • 2.1 Relacje z Polską
  • 2.2 Zdobycie Rodos
  • 2.3 Węgry
  • 2.4 Flota
  • 2.5 Persja
  • 3 Kanuni znaczy Prawodawca
  • 4 Poeta i mecenas
  • 5 Wielcy wezyrowie za rządów Sulejmana
  • 6 Śmierć
  • 7 W kulturze
  • 8 Uwagi
  • 9 Przypisy
  • 10 Bibliografia
  • Mustafa, Şehzade Mustafa Muhlisi (ur. w 1515 roku w Manisie, zm. 6 października 1553 roku w Konyi) – syn sułtana Sulejmana Wspaniałego i jego żony Mâhidevrân. Był władcą Manisy od 1533 do 1541, a następnie Amasyi od 1541 do 1553 roku. Mustafa był następcą tronu ottomańskiego i bardzo popularnym księciem wśród mieszkańców Anatolii.Ludwik II Jagiellończyk (ur. 1 lipca 1506 w Budzie, zm. 29 sierpnia 1526 pod Mohaczem) – król Czech (jako Ludwik I) i Węgier panujący samodzielnie w latach 1516-1526.

    Życie prywatne, rodzina[]

    Imię pierwszej żony Sulejmana jest nieznane. Umownie nazywa się ją Fülane. Poślubił ją w roku 1511, gdy przebywał w Kefie. Według Jerzego Łątki dożyła 1550 roku.

    Druga żona nazywała się Gülfem. Jej synem był Murad. Są dwie wersje co do śmierci Gülfem: jedna mówi, że została zabita podczas usiłowania dokonania zamachu na sułtana między 1561 a 1562 rokiem, druga, że zapożyczyła się u jednej z niewolnic bądź sprzedała jej noc w alkowie, co miało doprowadzić do jej uduszenia na rozkaz Sulejmana.

    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.Rüstem Pasza, chorw. Rustem-Paša Opuković, tur. Damat Rüstem Paşa, osm. رستم پاشا (ur. ok. 1500 w Skradinie, zm. 10 lipca 1561 w Stambule) – osmański dostojnik państwowy. Był wielkim wezyrem za czasów sułtana Sulejmana Wspaniałego. Znany był również jako Damat Rüstem Pasza (tytuł damat, czyli zięć, obowiązujący w okresie dynastii osmańskiej) ze względu na swoje małżeństwo z jedną z córek sułtana.

    Trzecia żona – Mâhidevrân – była bardziej znana jako Gülbahar („wiosenna róża”). Po śmierci Mahmuda jej syn Mustafa (zarządca prowincji Manisa od 1533), początkowo uznany przez Sulejmana za następcę tronu, został stracony z polecenia sułtana, gdy ten zaczął obawiać się, że jego wpływy w armii są zbyt wielkie.

    Petru Raresz (rum. Petru Rareș, zwany również potocznie przez Polaków Petryłą; ur. ok. 1487, zm. w 1546 roku) – hospodar Mołdawii w latach 1527–1538 i 1541–1546 z rodu Muszatowiczów.Oblężenie Szigetváru – oblężenie miasta i twierdzy w węgierskim Szigetvárze, które miało miejsce w roku 1566 w trakcie walk węgiersko-tureckich.

    Siostry Sulejmana[]

    Żony Sulejmana[]

    Związek Sulejmana z Roksolaną (Hürrem)[]

    Roksolana

    Nieznane jest pochodzenie Roksolany, według różnych źródeł mogła ona pochodzić z ruskiej części Królestwa Polskiego i prawdopodobnie została ofiarowana sułtanowi jako niewolnica przez paszę Ibrahima z Pargi.

    Pierwszy syn Sulejmana i Roksolany urodził się w 1521 roku. Roksolana była wielką miłością władcy. Adresował do niej poezję miłosną. Para pozostawiła wiele listów miłosnych. W roku 1530 (data podawana przez angielskiego posła na dworze sułtańskim, George’a Younga) odbył się oficjalny ślub Sulejmana i Roksolany oraz wystawne wesele. Sułtanka zaproponowała budowę meczetu noszącego imię Sulejmana. Pomysł ten zrealizował nadworny architekt Sinan. Wielki wpływ na panującego wykorzystywała do rozgrywek politycznych: wpływała na politykę zewnętrzną (przypisuje się jej przyjazne nastawienie sułtana do Polski), prowadziła korespondencję z Boną Sforzą i Zygmuntem II. Brała udział w walce o wyznaczenie następcy tronu; spowodowała, że jej syn Selim po śmierci ojca objął tron jako Selim II.

    Kapitulacje osmańskie – seria umów międzynarodowych zawartych przez Francję z Imperium Osmańskim, mających za przedmiot wewnętrzne stosunki wyznaniowe w państwie osmańskim. Umowy te zawarli najpierw Franciszek I w 1536, następnie odnowił je Ludwik XIV w 1673 i jeszcze raz Ludwik XV w 1740. W umowach tych sułtanowie osmańscy:Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty (pot. szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy) – katolicki zakon rycerski.

    Po jej śmierci padyszach prowadził działalność poświęconą pamięci żony (kontynuując dzieło rozpoczęte przez Roksolanę w ostatnich latach życia). Sulejman ufundował na jej cześć meczet, który wybudował architekt Sinan w 1550, na miejscu kościoła świętego Jerzego w Üsküdar, azjatyckiej części Stambułu (w starożytności Chalcedon) oraz liczne obiekty poświęcone jej pamięci. Zostali pochowani w jednej krypcie, ich grobowce sąsiadują ze sobą. Zapoczątkowany przez Roksolanę 130-letni okres rzeczywistego wpływu żon sułtanów na ich mężów nazywany jest sułtanatem kobiet.

    Damat Çelebi Lütfi Pasza (ur. 1488, zm. 1564) – wielki wezyr Imperium Osmańskiego w latach 1539–41, szwagier (damat) sułtana Sulejmana Wspaniałego.Mihrimah, osm. مهر ماه سلطان (ur. 21 marca 1522, zm. 25 stycznia 1578) – córka sułtana Sulejmana Wspaniałego i jego żony Roksolany znanej też jako Hürrem. Jej imię bywa wymawiane również jako Mihrumah, Mihr-î-Mâh, Mihrî-a-Mâh lub Mehr-î-Mâh. Urodziła się w Stambule. Mehr-î-Mâh znaczy „Słońce (lit. łaskawość, współczucie, czułość, miłość) i Księżyc”.

    Panuje przekonanie, że Sulejman najbardziej kochał córkę Mihrimah. Wykorzystywała to Roksolana, manipulując sułtanem za pomocą dziecka. Później sama Mihrimah wykorzystywała swój wpływ na ojca, by osiągnąć własne cele. W 1539 roku została wydana za mąż za paszę Rustema, późniejszego wielkiego wezyra..

    Spośród synów ojca przeżył jedynie Selim. Pozostali zmarli w trakcie walki o następstwo po ojcu. Roksolana, snując intrygi przeciw Mustafie, przyczyniła się do jego śmierci (został uduszony z polecenia Sulejmana). Legenda podaje, że Cihangir zmarł z żalu po swoim bracie. Bayezid po nieudanej próbie wyeliminowania Selima schronił się wraz z 12 000 swoich ludzi w Persji. Skorzystał w ten sposób z pomocy wroga imperium, stając się zdrajcą. Sulejman porozumiał się z Tahmaspem, szachem Persji, w wyniku czego zwolenników Bayezida zabito w zamian za 400.000 złotych monet, a jego samego wraz z czterema synami wydano posłańcom sułtana.

    Jan Zápolya (węg. Szapolyai János) (ur. 2 lutego 1487 na Zamku Spiskim, zm. 22 lipca 1540) − król Węgier od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech.Tugra, tughra (osm.طغراء; Tuğra) – w kulturze islamu monogramowy znak panującego monarchy (sułtana, chana), pełniący w kręgu wpływów państwa osmańskiego rolę herbu, emblematu władców tureckich, a następnie godła państwowego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Elżbieta Habsburżanka (ur. 9 lipca 1526 w Linzu, zm. 15 czerwca 1545 w Wilnie) – królowa polska i wielka księżna litewska.
    Prowincja Manisa (tur.: Manisa ili) – jednostka administracyjna w zachodniej Turcji (Region Egejski – Ege Bölgesi). Zajmuje obszar starożytnej Lydii.
    Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 lutego 1494 w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 w Bari) – od 1518 królowa Polski i wielka księżna litewska, księżna Rusi, Prus i Mazowsza itd., księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od roku 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki.
    Bitwa pod Mohaczem – bitwa stoczona 29 sierpnia 1526 roku, w której wojska węgierskie dowodzone przez króla Ludwika Jagiellończyka zostały rozgromione przez armię osmańską pod dowództwem sułtana Sulejmana Wspaniałego.
    Bitwa pod Lepanto (obecnie Nafpaktos) – bitwa morska stoczona 7 października 1571 na południowy zachód od Lepanto pomiędzy Imperium osmańskim a Ligą Świętą, zakończona zwycięstwem chrześcijan. Bój pod Lepanto był jedną z najkrwawszych bitew morskich w dziejach świata.
    Sinan, Hoca Mimar (ur. 15 kwietnia 1489, zm. 17 lipca 1588) – turecki architekt, nadworny architekt pięciu sułtanów Turcji, twórca prawie 400 budowli. Uczył się w szkole dla janczarów w Stambule.
    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.104 sek.