• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sudety Zachodnie

    Przeczytaj także...
    Pogórze Wałbrzyskie (także Bolkowsko-Wałbrzyskie, niem. Waldenburger Bergland, 332.28) – według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego mezoregion wchodzący w skład Pogórza Zachodniosudeckiego. Jest najdalej na północny wschód wysuniętą częścią Pogórza.Brama Lubawska (332.41, cz. Libovské sedlo) – obniżenie śródgórskie w Sudetach Środkowych w południowo-zachodniej Polsce w województwie dolnośląskim. Brama Lubawska to jedna z trzech kotlin wchodzących w skład Kotliny Kamiennogórskiej.
    Pogórze Zachodniosudeckie (332.2) – wprowadzona przez Jerzego Kondrackiego jednostka w podziale Sudetów i Przedgórza Sudeckiego.
    Sudety Zachodnie zaznaczone kolorem czerwonym

    Sudety Zachodnie (332.3) (cz. Krkonošská oblast, Západní Sudety, Západosudetská oblast, niem. Westsudeten) - zachodnia część Sudetów leżąca między Doliną Łaby na zachodzie a Bramą Lubawską na wschodzie. Na zachodzie graniczy z Górami Kruszcowymi, na północy z Niziną Śląską i Przedgórzem Sudeckim, na wschodzie z Sudetami Środkowymi, a na południu z Płytą Północnoczeską.

    Pogórze Łużyckie (czes. Šluknovská pahorkatina, niem. Lausitzer Bergland) – niewysokie pasmo górskie w Pogórzu Zachodniosudeckim, leżące na zachód od Obniżenia Żytawsko-Zgorzeleckiego(Kotliny Żytawskiej), na pograniczu czesko-niemieckim. Na południowym wschodzie pasmo przechodzi w Góry Łużyckie, położone w całości na terytorium czeskim.Pogórze Izerskie (cz. Frýdlantská pahorkatina, niem. Isergebirgs-Vorland, 332.26) – północne przedpole Gór Izerskich, zasięgiem obejmujące duży teren zawarty pomiędzy Nysą Łużycką na zachodzie, a rzeką Bóbr na wschodzie. Granica północna z Niziną Śląsko-Łużycką jest umowna i wyznaczą ją warstwica 200 m w okolicy Bolesławca. Na wschodzie dolina Bobru oddziele je od Pogórzem Kaczawskiem i Górami Kaczawskiem. Na południowym wschodzie graniczy z Kotliną Jeleniogórską wzdłuż wyraźnej krawędzi morfologicznej, pokrywającej się z geologiczną. Od południa, od Gór Izerskich, oddziela je dyslokacja tektoniczna. Osią regionu jest rzeka Kwisa przepływająca przez miasta: Mirsk, Gryfów Śląski, Leśną, Lubań i Nowogrodziec.

    W ich obrębie można wyróżnić:

  • Pogórze Zachodniołużyckie (niem. Westlausitzer Vorberge, w Niemczech)
  • Płaskowyż Budziszyński (niem. Lausitzer Gefilde, w Niemczech)
  • Pogórze Wschodniołużyckie (niem. Ostlausitzer Vorberge, w Niemczech)
  • Pogórze Łużyckie (niem. Lausitzer Bergland, w Niemczech)
  • Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie (cz. Žitavská pánev, w Czechach, niem. Östliche Oberlausitz, w Niemczech)
  • Góry Żytawskie (niem. Zittauer Gebirge, cz. Lužické hory, na pograniczu czesko-niemieckim)
  • Grzbiet Jesztiedzki (cz. Ještědsko-kozákovský hřbet, w Czechach)
  • Kotlina Liberecka
  • Góry Izerskie (cz. Jizerské hory)
  • Pogórze Izerskie (cz. Frýdlantská pahorkatina)
  • Góry Kaczawskie
  • Pogórze Kaczawskie
  • Kotlina Jeleniogórska
  • Karkonosze (cz. Krkonoše)
  • Rudawy Janowickie
  • Podgórze Karkonoskie (cz. Krkonošské podhůří)
  • Według podziału geomorfologicznego Polski Jerzego Kondrackiego do Sudetów Zachodnich nie należą: Pogórze Izerskie, Pogórze Kaczawskie oraz Płaskowyż Budziszyński i Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie, które wraz z Pogórzem Wałbrzyskim wchodzą w skład innej jednostki - Pogórza Zachodniosudeckiego.

    Pogórze Kaczawskie (niem. Bober-Katzbach-Vorgebirge, czes. Kačavské podhůří, 332.27) – według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego – mezoregion wchodzący w skład Pogórza Zachodniosudeckiego, obejmujący jego środkową część. Według podziału W. Walczaka jest to fragment Sudetów Zachodnich wysunięty najdalej na północ. Od północnego wschodu uskok brzeżny sudecki oddziela je od Niziny Śląsko-Łużyckiej. Od południowego wschodu graniczy z Pogórzem Wałbrzyskim, od południa z Górami Kaczawskimi, a od zachodu z Pogórzem IzerskimGóry Kaczawskie (niem. Bober-Katzbach-Gebirge, czes. Kačavské hory) (332.35) – pasmo górskie położone w południowo-zachodniej Polsce, na Śląsku, w północno-zachodniej części Sudetów, w Sudetach Zachodnich.
  • Według tego podziału Sudety Zachodnie (cz. Krkonošská oblast, Západní Sudety, Západosudetská oblast) składają się z następujących mezoregionów:
  • Góry Żytawskie (niem. Zittauer Gebirge, cz. Lužické hory, na pograniczu czesko-niemieckim)
  • Grzbiet Jesztiedzki (cz. Ještědsko-kozákovský hřbet, w Czechach)
  • Kotlina Liberecka (cz. Liberecká kotlina, Žitavská pánev, w Czechach)
  • Góry Izerskie (cz. Jizerské hory)
  • Góry Kaczawskie
  • Kotlina Jeleniogórska
  • Karkonosze (cz. Krkonoše)
  • Rudawy Janowickie
  • Podgórze Karkonoskie (cz. Krkonošské podhůří)
  • Inny jest podział geologiczny. Według niego Sudety Zachodnie lub struktura zachodniosudecka rozciągają się od doliny Łaby na zachodzie po nasunięcie ramzowskie na wschodzie (na terenie Czech).

    Kotlina Liberecka (332.33) – obniżenie tektoniczne położone w północnych Czechach pomiędzy Górami Izerskimi na wschodzie, Górami Żytawskimi na zachodzie i Grzbietem Jesztiedzkim na południowym zachodzie.Labský důl, Łabski Kocioł, Dolina Łaby (niem. Elbgrund) – polodowcowa dolina górska długości 8 km, w Sudetach Zachodnich, w czeskiej części pasma Karkonoszy.





    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pierwsze poglądy na fizycznogeograficzną regionalizację Polski pojawiły się w dziele Jana Długosza, które przez wiele następnych stuleci jako jedyne było źródłem wiedzy geograficznej. Wyraźne ożywienie w tej dziedzinie nastąpiło dopiero na przełomie XIX i XX w., ponieważ większa była już znajomość warunków naturalnych kraju. W okresie tym publikowało wielu geografów, m.in.: Stanisław Staszic, Wincenty Pol, Antoni Rehman, Wacław Nałkowski, Stanisław Lencewicz czy Ludomir Sawicki. Każdy z nich miał własną koncepcję podziału Polski na regiony fizycznogeograficzne.
    Karkonosze (łac. Askiburgion; pol. n. tradyc. do 1946 Góry Olbrzymie, również Karkonosze, czes. Krkonoše, czes. gwar. góral. Kerkonoše, śl. Gůry Uolbrzimje, śl.-niem. Riesageberge, niem. Riesengebirge, ang. Giant Mountains) (332,37) – najwyższe pasmo górskie Sudetów i zarazem Czech rozciągające się na przestrzeni ok. 70 km (od Przełęczy Szklarskiej na zachodzie do Przełęczy Lubawskiej na wschodzie). Szerokość pasma waha się od 8 do 20 km. Karkonosze zajmują powierzchnię ok. 650 km², z czego do Polski należy 185 km² czyli ponad 28%. Głównym grzbietem gór przebiega granica polsko-czeska. Najwyższym szczytem jest Śnieżka (1602 m n.p.m.) - najwyższy szczyt Republiki Czeskiej.
    Jerzy Aleksander Kondracki (ur. 1 listopada 1908 w Warszawie, zm. 13 kwietnia 1998 koło Villach w Austrii) – polski geograf, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor najbardziej znanej regionalizacji fizycznogeograficznej Polski.
    Sudety Środkowe (332.4-5) (cz. Orlická oblast, Střední Sudety, Středosudetská oblast, niem. Mittelsudeten) – pasma górskie w południowo-zachodniej Polsce i w północnych Czechach, w środkowej części Sudetów, będące częścią prowincji Masywu Czeskiego.
    Sudety (332) – łańcuch górski na obszarze południowo-zachodniej Polski i północnych Czech, stosunkowo niewielki skrawek znajduje się w Niemczech; najwyższy szczyt Śnieżka, 1602 m n.p.m.; są najwyższą częścią Masywu Czeskiego oraz najwyższymi górami Czech. Ciągną się od Doliny Łaby po Bramę Morawską. Od północnego wschodu obcięte są wyraźnym uskokiem – uskokiem sudeckim brzeżnym od Przedgórza Sudeckiego. Północna granica z Niziną Śląsko-Łużycką na linii Złotoryja – Bolesławiec – Zgorzelec jest umowna. Również południowa granica na obszarze Czech i Moraw jest dość zawikłana.
    Przedgórze Sudeckie (cz. Krkonošsko-jesenické podhůří, Sudetské podhůří, niem. Sudetenvorland) (332.1) — obszar (makroregion) położony na północ od właściwych Sudetów, będący z nimi w łączności, jednak oddzielony od Sudetów wyraźną linią tektoniczną (uskok brzeżny sudecki). Pofałdowana równina - najwyższe wzniesienie: Ślęża 718 m n.p.m.
    Kotlina Jeleniogórska (niem. Hirschberger Tal) (332.36) - mezoregion fizycznogeograficzny w południowo-zachodniej Polsce w województwie dolnośląskim w Sudetach Zachodnich. Łączna powierzchnia regionu 273 km . Rozległe obniżenie śródgórskie ograniczone od północy Górami Kaczawskimi, od wschodu Rudawami Janowickimi, od południa Karkonoszami, od zachodu Górami Izerskimi i Pogórzem Izerskim.

    Reklama