• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Suchia

    Przeczytaj także...
    Crurotarsi (z łac. crus – goleń, podudzie, oraz tarsus – stęp) – grupa archozauromorfów z kladu Archosauriformes obejmująca krokodylomorfy (w tym dzisiejsze krokodyle), rauizuchy, aetozaury, rodzinę Ornithosuchidae i fitozaury (a być może również grupę Avemetatarsalia, do której należą m.in. ptaki – patrz niżej). Grupa ta została wyodrębniona na podstawie podobieństw w budowie stawu skokowego. Ich nazwa nawiązuje do występującego u przedstawicieli grupy stawu łączącego jedną z kości podudzia – kość strzałkową – z jedną z kości stępu – kością piętową; według Sereno (1991) u Crurotarsi występuje półcylindryczny kłykieć kości piętowej, który tworzy staw obrotowy z wyrostkiem kostnym na dorsalnej (górnej) części kości skokowej i z końcem dalszym kości strzałkowej. Nesbitt (2011) podaje jednak, że ów kłykieć nie występuje u przedstawicieli rodziny Ornithosuchidae. W dodatku taki kłykieć występuje też na kości skokowej Asilisaurus i być może również marazucha, należących do kladu Avemetatarsalia tradycyjnie uznawanego za siostrzany do Crurotarsi (nie występuje natomiast u przedstawicieli rodziny Lagerpetidae, nie wiadomo zaś, czy był on obecny u bazalnych pterozaurów; nie jest więc pewne, czy kłykieć ten występował już u najstarszych przedstawicieli Avemetatarsalia). Staw skokowy u Crurotarsi łączy kość skokową z kością piętową. U większości przedstawicieli Crurotarsi kość skokowa ma główkę obracającą się w panewce kości piętowej; jedynie u przedstawicieli rodziny Ornithosuchidae to na kości piętowej jest główka, a na kości skokowej – panewka. Z większości analiz kladystycznych wynika, że archozaury o takiej budowie stawu skokowego tworzyły klad, do którego nie należały żadne inne archozaury; z analizy Nesbitta (2011) wynika jednak, że fitozaury były grupą siostrzaną do kladu Archosauria. Jeśli taką pozycję filogenetyczną tej grupy potwierdzą przyszłe analizy kladystyczne, będzie to dowodzić, że uważany za charakterystyczny dla Crurotarsi staw skokowy z główką na kości skokowej i panewką na piętowej w rzeczywistości powstał już u przodków wszystkich archozaurów, w tym tych z kladu Avemetatarsalia. Według Nesbitta obecnie brak jest danych potrzebnych do stwierdzenia, czy tak zbudowany staw między kośćmi: skokową i piętową występował u bazalnych pterozaurów, Lagerpetidae, silezaura i bazalnych dinozaurów; wydaje się natomiast, że podobnie zbudowany staw między tymi kośćmi występował u Asilisaurus i Marasuchus.Poposauridae – rodzina dużych drapieżnych archozaurów z rzędu rauizuchów (Rauisuchia) żyjących w późnym triasie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej i Południowej. Obejmowała formy mierzące przeważnie od 2,5 do 5 m długości. Początkowo były uznawane za dinozaury z grupy teropodów – które przypominały wieloma cechami, m.in. budową czaszki i dwunożnością – jednak późniejsze analizy kladystyczne wykazały, że są one bliżej spokrewnione z krokodylami.
    Rauizuchy (Rauisuchia – „krokodyle Raua”, nazwane na cześć dr. Wilhelma Rau) – grupa drapieżnych archozaurów z kladu Crurotarsi sensu Sereno, 2005 (obejmującego krokodyle i archozaury bliżej spokrewnione z nimi niż z ptakami). Najstarsze znane skamieniałości, które mogły należeć do rauizuchów, odkryto w dolnotriasowych osadach w Rosji; rauizuchami mogły być m.in. znane z nielicznych skamieniałości Vytshegdosuchus żyjący w oleneku na obszarze dzisiejszej Republiki Komi (Gower i Sennikow, 2000) lub Collilongus z oleneku Polski. Także odkryty w Chinach wczesnotriasowy Xilousuchus, pierwotnie uważany za bazalnego przedstawiciela kladu Archosauriformes, mógł w rzeczywistości być rauizuchem (z nadrodziny Poposauroidea). Grupa rozwijała się w środkowym i późnym triasie. Znane ze wszystkich kontynentów z wyjątkiem Australii i Antarktydy.

    Suchiaklad archozaurów z grupy Crurotarsi. Według definicji przedstawionej w 1991 roku przez Paula Sereno do Suchia należą ostatni wspólny przodek Gracilisuchus stipanicicorum, aetozaurów, rauizuchów, Poposauridae, krokodylomorfów i wszyscy jego potomkowie. W 2005 Sereno przedstawił nieco odmienną definicję, zgodnie z którą klad Suchia obejmuje Aetosaurus ferratus, Rauisuchus tiradentes, Prestosuchus chiniquensis, Gracilisuchus stipanicicorum i Crocodylus niloticus, ich ostatniego wspólnego przodka i wszystkich jego potomków. Definicja Nesbitta z 2011 roku jest podobna, jednak nie obejmuje Gracilisuchus, co pozostawia kwestię przynależności tego taksonu do Suchia otwartą. Według przeprowadzonej przez niego analizy filogenetycznej do Suchia należą wszyscy przedstawiciele Pseudosuchia z wyjątkiem Ornithosuchidae (czyli również Gracilisuchus). Z kolei według badań Brusattego i współpracowników klad Suchia obejmuje wszystkie Pseudosuchia z wyjątkiem fitozaurów (które według Nesbitta w ogóle nie należą do archozaurów), w tym również Ornithosuchidae.

    Aetosaurus – wymarły rodzaj archozauromorfa, którego szczątki odnaleziono w Republice Południowej Afryki. Zwierzę to żyło w późnym triasie.Paul Sereno (ur. 11 października 1957 w Aurorze w stanie Illinois w Stanach Zjednoczonych) – amerykański paleontolog, wykładowca w University of Chicago, współpracownik National Geographic. Jego specjalnością są dinozaury – odkrył i opisał wiele nowych rodzajów, m.in.: afrowenatora, deltadroma, jobarię, suchomima i eoraptora – jednego z dwóch najwcześniejszych znanych dinozaurów. Podczas wykopalisk prowadzonych w północnej Afryce, m.in. w Nigrze, odnalazł niemal kompletny szkielet sarkozucha i pierwszą dobrze zachowaną czaszkę karcharodontozaura, na podstawie której opisał nowy gatunek – Carcharodontosaurus iguidensis. 14 sierpnia 2008 ogłoszono, że w październiku 2000 Sereno odnalazł na Saharze duże cmentarzysko, które wraz z archeologami badał przez osiem lat. Prowadził również prace w Ameryce Południowej.

    Najstarszym znanym przedstawicielem Suchia (a także archozaurów w ogóle) jest Xilousuchus sapingensis, którego skamieniałości odkryto w datowanych na olenek lub anizyk osadach na terenie współczesnych Chin.

    Anizyk – w stratygrafii piętro środkowego triasu w eratemie mezozoicznym trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 5 do około 8 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że anizyk rozpoczął się około 245,9 mln lat temu a zakończył 237 ± 2,0 mln lat temu; w roku 2012 Komisja poprawiła datowanie na od 247,2 do ok. 242 mln lat temu. Młodsze piętro od oleneku a starsze od ladynu. Nazwa pochodzi od rzeki Anisus w Alpach Austriackich.Gracilizuch (Gracilisuchus) – rodzaj niewielkiego archozaura z kladu Suchia. Żył w środkowym triasie na terenie dzisiejszej Ameryki Południowej. Jego szczątki odnaleziono w formacji Chañares w Argentynie. Był lekko zbudowany i poruszał się przeważnie na tylnych kończynach. Miał stosunkowo bardzo dużą głowę i prawdopodobnie mógł z dużą siłą zaciskać szczęki. Polował na jaszczurki i inne niewielkie kręgowce, a przed większymi drapieżcami chroniły go dwa rzędu kostnych płytek ciągnące się wzdłuż kręgosłupa aż do końca ogona. Czaszka gracilizucha mierzy około 8,5 cm, a przedkrzyżowa długość kręgosłupa wynosi około 28 cm.
    Kladogram Suchia według Nesbitta (2011)

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Paul C. Sereno. Basal archosaurs: phylogenetic relationships and functional implications. „Society of Vertebrate Paleontology Memoir”. 2, s. 1–53, 1991. DOI: 10.1080/02724634.1991.10011426 (ang.). 
    2. Sereno, P. C. 2005. Suchia. Stem Archosauria—TaxonSearch [version 1.0, 2005 November 7] (ang.) [dostęp 20 lipca 2011]
    3. Sterling J. Nesbitt. The early evolution of archosaurs: relationships and the origin of major clades. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 352, s. 1–292, 2011. DOI: 10.1206/352.1 (ang.). 
    4. Stephen L. Brusatte, Michael J. Benton, Julia B. Desojo, Max C. Langer. The higher-level phylogeny of Archosauria (Tetrapoda: Diapsida). „Journal of Systematic Palaeontology”. 8 (1), s. 3–47, 2010. DOI: 10.1080/14772010903537732 (ang.). 
    5. Sterling J. Nesbitt, Liu Jun, Li Chun. A sail-backed suchian from the Heshanggou Formation (Early Triassic: Olenekian) of China. „Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh”. 101 (3-4), s. 271–284, 2010. DOI: 10.1017/S1755691011020044 (ang.). 
    6. Wcześniej uznawany za przedstawiciela gatunku Postosuchus kirkpatricki – m.in. przez: Karin Peyer, Joseph G. Carter, Hans-Dieter Sues, Stephanie E. Novak, Paul E. Olsen. A new suchian archosaur from the Upper Triassic of North Carolina. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 28 (2), s. 363–381, 2008. DOI: 10.1671/0272-4634(2008)28[363:ANSAFT]2.0.CO;2 (ang.). 
    7. Takson znany m.in. z materiału kopalnego opisanego przez Clarka, Suesa i Bermana (2000). Patrz: James M. Clark, Hans-Dieter Sues, David S. Berman. A new specimen of Hesperosuchus agilis from the Upper Triassic of New Mexico and the interrelationships of basal crocodylomorph archosaurs. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 20 (4), s. 683–704, 2000. DOI: 10.1671/0272-4634(2000)020[0683:ANSOHA]2.0.CO;2 (ang.). 
    Sterling J. Nesbitt (ur. 25 marca 1982 w Mesie) – amerykański paleontolog specjalizujący się w badaniu wczesnych archozaurów. Nesbitt urodził się i wychował w Mesie w stanie Arizona. W okolicy znajdują się liczne tereny obfitujące w skamieniałości, więc Nesbitt w młodym wieku zaczął prowadzić poszukiwania szczątków wymarłych zwierząt. Mając 15 lat odnalazł ciosy i kości nogi mamuta. Na studiach na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley pod kierunkiem Kevina Padiana wypreparował i opisał szkielet środkowotriasowego archozaura z rodzaju Arizonasaurus, co było jego pracą magisterską. W 2009 roku doktoryzował się na Columbia University, a obecnie (2010) pracuje w Jackson School of Geosciences, będącej częścią University of Texas at Austin. Nesbitt opisał kilka gatunków dinozaurów, takich jak Kol ghuva, Limusaurus inextricabilis i Tawa hallae, a także bazalne dinozauromorfy dromomerona i Asilisaurus.Xilousuchus – rodzaj archozaura z grupy rauizuchów (Rauisuchia) żyjącego we wczesnym triasie na obecnych terenach Azji. Został opisany w 1981 roku przez Wu Xiaochuna w oparciu o niekompletny szkielet (IVPP V6026) obejmujący kości czaszki, kręgi, żebra, obojczyk i pazur. Skamieniałości te odkryto jesienią 1977 roku w osadach formacji Heshanggou w prowincji Shanxi w Chinach.




    Warto wiedzieć że... beta

    Stephen L. Brusatte (ur. 24 kwietnia 1984 w Ottawie w Illinois) – amerykański paleontolog. Specjalizuje się w badaniu morfologii i filogenezy archozaurów. Zajmował się również karbońskimi ramienionogami i paleozoicznymi rybami chrzęstnoszkieletowymi. W 2006 uzyskał tytuł Bachelor of Science z nauk geofizycznych na Uniwersytecie w Chicago, w 2007 Master of Sciences z paleobiologii, a w 2008 z nauk o Ziemi na Uniwersytecie w Bristolu. Pracuje w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej.
    Aetozaury (Aetosauria – z gr. αετός/aetos – orzeł i σαυρος/sauros – jaszczur) – takson gadów (rząd Aetosauria, rodzina Stagonolepididae, syn. Aetosauridae) o wyglądzie przypominającym współczesne pancerniki i późniejsze od nich ankylozaury. Były najwcześniejszymi roślinożernymi archozaurami z kladu Crurotarsi. Właściwe aetozaury miały charakterystyczne spiczaste, podobne do świńskiego ryja, pyski o bezzębnym przodzie szczęk i liściokształtnych zębach policzkowych. Tak zakończony pysk prawdopodobnie służył do odkopywania korzeni i bulw.
    Prestozuch (Prestosuchus) – rodzaj dużego drapieżnego archozaura z rodziny Prestosuchidae. Żył w środkowym triasie na terenie dzisiejszej Brazylii. Jego szczątki odnaleziono w datowanych na ladyn (234–228 mln lat temu) osadach formacji Santa Maria. Gatunkiem typowym rodzaju jest Prestosuchus chiniquensis.
    Archozaury, gady naczelne (Archosauria – z gr. archos – władca + sauros – jaszczur) – takson diapsydalnych gadów obejmujący zaawansowane ewolucyjnie rzędy gadów.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Krokodyl nilowy (Crocodylus niloticus) – jeden z trzech gatunków krokodyli występujących w Afryce i drugi pod względem wielkości, zaraz po krokodylu różańcowym, w rodzinie krokodylowatych. Może osiągać długość 5,5 metrów i masę blisko 1 tony. Występuje prawie w całej Afryce na południe od Sahary i na Madagaskarze. Był czczony w starożytnym Egipcie.
    Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.