• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Substancje semiochemiczne

    Przeczytaj także...
    Biochemia zapylania roślin – interdyscyplinarna dziedzina nauk biologicznych, dotycząca biochemicznych mechanizmów rozmnażania się roślin nasiennych (kwiatowych) z udziałem zapylaczy (głównie owadów), leżąca na pograniczu botaniki, zoologii, chemii i ekologii.Kairomon (z gr. kairos - korzyści) - substancja semiochemiczna wydzielana mimowolnie przez organizm niosąca sygnał neutralny lub niekorzystny dla nadawcy, a korzystny dla odbiorcy. Przykładowo - jako kairomon może działać zapach drapieżnika wyczuwany przez jego ofiarę. Ofiara po detekcji takiej substancji może podjąć mechanizmy obronne. Istnienie kairomonów udowodniono w przypadku ryb i zooplanktonu (zapach ryb drapieżnych indukuje mechanizmy obronne drobnych ryb, zapach ryb planktonożernych i bezkręgowców drapieżnych indukuje mechanizmy obronne - morfologiczne (cyklomorfoza) i behawioralne - u zwierząt planktonowych). Postulowane jest także wykrywanie kairomonów pochodzących od zooplanktonu przez organizmy fitoplanktonowe. Przykładem może być kukurbitacyna B.
    Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są największym i najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Największą grupę zwierząt stanowią bezkręgowce, a wśród nich owady. Drugą, obok bezkręgowców, grupą zwierząt są kręgowce. Wśród nich tradycyjnie wyróżnia się ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, do których należy również człowiek.

    Substancje semiochemiczne związki chemiczne używane przez zwierzęta i rośliny do przekazywania informacji, wywierania określonego wpływu na otoczenie, głównie w celach obronnych, wszczynania alarmu, zaznaczania własnego terytorium czy informowania partnerów o gotowości płciowej.

    Związek chemiczny – jednorodne połączenie co najmniej dwóch różnych pierwiastków chemicznych za pomocą dowolnego wiązania.Feromony – substancje semiochemiczne należące do grupy infochemicznej. Przeważająca grupa feromonów to skomplikowane mieszaniny wielu różnych substancji chemicznych, często z jednym dominującym składnikiem, znacznie rzadziej są to jednoskładnikowe substancje chemiczne.

    Związki te są istotnym elementem życia zarówno pojedynczych osobników jak również funkcjonowania wielu społeczności w świecie zwierząt. Dużą grupę stanowią związki infochemiczne, pośród których szczególne miejsce zajmują feromony. Niektóre substancje semiochemiczne - kairomony - mogą być wydzielane wbrew interesowi organizmu wydzielającego.

    Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy cudzożywne – pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).Chemoatraktanty (chemotaksyny, hormony lokomocyjne) - związki organiczne lub nieorganiczne indukujące procesy chemotaksji dodatniej w komórkach posiadających zdolność do ruchu lub innej spolaryzowanej odpowiedzi na bodźce (na przykład tworzenie shmoo u drożdży). Proces przemieszczania się w w określonym kierunku w odpowiedzi na sygnały środowiskowe zwany jest chemotaksją. Chemoatraktanty oddziałują na komórki docelowe poprzez receptory. Zwykle chemoatraktanty są komórkowo specyficzne, a ich wpływ jest zależny od stężenia. Polaryzację odpowiedzi na atraktant warunkuje zazwyczaj gradient jego stężenia w medium pozakomórkowym.

    Substancje semiochemiczne dzielą się na:

  • substancje allelochemiczne - oddziałujące międzygatunkowo:
  • allomony - przynoszą korzyść osobnikowi, który je wydziela
  • kairomony - przynoszą korzyść osobnikowi, który je odbiera
  • depresory - nie przynoszą korzyści ani osobnikowi, który je wydziela, ani osobnikowi, który je odbiera
  • synomony - substancje przynoszące korzyść osobnikowi wydzielającemu i odbierającemu
  • substancje o działaniu wewnątrzgatunkowym:
  • feromony
  • adaptacyjne autoinhibitory populacji
  • autotoksyny
  • nekromony
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Chemoatraktanty
  • Biochemia zapylania roślin
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Porozumiewanie się owadów, owadzierozmowy.prv.pl [dostęp 2017-11-26].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Substancje semiochemiczne. W: Leszek Konopski, Michael Koberda: Fermony człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2003. ISBN 83-7383-039-1.
  • Allomony (z gr. allos – inny) – substancje semiochemiczne wywołujące reakcję korzystną jedynie dla dawcy. Należą do nich antybiotyki, repelenty czy substancje zwabiające ofiary. Przykładem allomonu jest proherbicyd – 1,4,5-trihydroksynaftalen, wytwarzany przez liście orzecha włoskiego, który po spłukaniu deszczem opada na ziemię, gdzie zostaje utleniony do 5-hydroksynaftochinonu-1,4, związku hamującego wzrost niektórych roślin. Do allomonów zalicza się też kocineliny, alkaloidy wytwarzane przez biedronki, które odstraszają drapieżniki chętne do konsumowania tychże chrząszczy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.009 sek.