• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stygal

    Przeczytaj także...
    Potamal – strefa rzeki. W profilu podłużnym cieków hydrobiolodzy wyróżniają krenal (strefa źródliskowa), rhitral (lub ritral) – strefa strumienia oraz strefę rzeki czyli potamal. Zespół organizmów zasiedlajacych potamal to potamon.Wody podziemne – wody, zalegające pod powierzchnią Ziemi na różnych głębokościach, powstałe na skutek różnych procesów geologicznych. Ich łączna objętość wynosi ok. 60 000 tys. km³, co stanowi ok. 4,12‰ ogólnej objętości zasobów hydrosfery Ziemi. Strefa nasycenia wodami podziemnymi nosi nazwę strefy saturacji, i położona jest poniżej strefy nasycenia powietrzem glebowym i innymi gazami czyli strefy aeracji. W strefie aeracji mogą występować wody, ale tylko jako wody zawieszone albo związane (woda higroskopijna, woda błonkowata, woda kapilarna). Miejsce wypływu wód podziemnych na powierzchnię w zależności od obfitości i sposobu wypływu to źródło, młaka, wykap lub wysięk.
    Speleofauna – fauna jaskiń, element fauny wód podziemnych (stygal ) – stygonu oraz fauna lądowa zamieszkująca jaskinie, groty i twory antropogeniczne takie jak sztolnie, kopalnie. Speleofauna przystosowana jest do życia w środowisku całkowitego lub częściowego braku światła i dużą wilgotnością (pomijając hydrobionty żyjące w wodach jaskiń). Gatunki zamieszkujące jaskinie orientację przestrzenna zawdzięczają wyspecjalizowanym narządom zmysłu, innym niż wzrok, np. dotyk, echolokacja. Przedstawicielem speleofauny jest odmieniec jaskiniowy (Proteus anguinus)

    Stygal – środowisko wód podziemnych, zamieszkane przez specyficzną faunę (stygon, stygofauna). Cechą charakterystyczną stygalu jest brak światła (z reguły całkowita ciemność) oraz na ogół stała w ciągu roku temperatura wody (najczęściej niska). Słowo stygal pochodzi od rzeki w HadesieStyksu.

    Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.Interstycjal (interstycjał, wody interstycjalne) – wody wypełniające przestrzenie między ziarnami piasku i żwiru o prześwicie do ok. 2 mm, element wód podziemnych (stygal).

    Ze względu na pochodzenie wód podziemnych można wyróżnić stygal wód słodkich oraz stygal wód słonych. Te ostatnie najczęściej powstały na skutek uwięzienia w dawnych epokach geologicznych wód morskich. Z tego względu fauna wód podziemnych (zob. stygon) pochodzi od form morskich jak i słodkowodnych.

    Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.Limnal (gr. limne – jezioro), jezioro, strefa jeziorna, pojęcie używane w hydrobiologii w kilku znaczeniach. W odniesieniu do strefowości cieków dotyczy jezior przepływowych. W starszych publikacjach używane jako określenie wód śródlądowych, wód stojących. Przez niektórych autorów uznane za pojęcie tożsame z pelagialem i jako takie zaliczane do terminów zbędnych. Jednakże w hydrobiologicznej klasyfikacji wód podpowierzchniowych limnal oznacza strefę jeziorną w nawiązaniu do krenalu, rhitrali i potamalu.

    W obrębie stygalu wyróżnia się:

  • petrostygal – wody większych szczelin i komór skalnych (jaskinie) (zob. speleofauna)
  • interstycjal (interstycjał, wody interstycjalne) – wody wypełniające przestrzenie między ziarnami piasku i żwiru o prześwicie do ok. 2 mm
  • Stygal łączy się z wodami powierzchniowymi poprzez źródliska (krenal) oraz z wodami rzecznymi poprzez wody zalegające pod dnem (hyporeal, hiporeal).

    Rhitral, ritral – strefa strumienia, w klasyfikacji hydrobiologicznej cieku. Znajduje się poniżej strefy źródłowej – krenalu, a przed strefą rzeki – potamalu.Hades (gr. Ἅιδης/ᾍδης Háidēs, także Ἀίδης Áidēs lub Ἀΐδης Aḯdēs – "niewidzialny") (w rzymskiej mitologii znany również jako Pluton) – w mitologii greckiej bóg podziemnego świata zmarłych. Z czasem Hadesem zaczęto również nazywać jego krainę.

    Zobacz też[]

  • krenal
  • rhitral
  • potamal
  • limnal
  • hyporeal



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stygon (stygofauna) – zbiorowiska organizmów zamieszkujących wody podziemne (stygal). Ze względu na specyficzne cechy środowiska (brak światła), stygon reprezentowany jest wyłącznie przez zwierzęta. Występują u nich różnorodne przystosowania takie jak: zanik organów wzroku, odbarwienie ciała.
    Styks (gr. Στύξ Stýx, łac. Styx) – w mitologii greckiej główna spośród pięciu rzek Hadesu, przez którą musiała przeprawić się każda dusza zmarłej osoby w drodze do krainy zmarłych. Przez Styks przewoził Charon. Wypływała z Okeanosa, a jej wody wpadały do Kokytos. Pozostałe cztery rzeki Hadesu to: Kokytos ("Oskarżony"), Acheront ("Lament"), Pyriflegeton ("Palący jak ogień"), Lete ("Zapomnienie"). Oprócz tego Styks była uznawana przez starożytnych Greków jako bogini nienawiści. Starożytni wyobrażali sobie Styks jako nimfę, córkę tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy. Miała ona być matką Zelosa, Nike, Bii i Kratosa. Przyszła jako pierwsza z pomocą Zeusowi wysyłając swoje dzieci przeciw tytanom. W dowód wdzięczności Zeus pozwolił im na stałe zostać przy sobie, a Styks stała się bóstwem, na które składano najuroczystsze przysięgi.
    Stygon (stygofauna) – zbiorowiska organizmów zamieszkujących wody podziemne (stygal). Ze względu na specyficzne cechy środowiska (brak światła), stygon reprezentowany jest wyłącznie przez zwierzęta. Występują u nich różnorodne przystosowania takie jak: zanik organów wzroku, odbarwienie ciała.
    Krenal (gr. κρήνη, źródło) – strefa źródliskowa, źródlisko. Krenal dzielony jest na strefę wypływu wód podziemnych – eukrenal oraz strefę odpływu – hypokrenal, sąsiadujący z górnym odcinkiem strefy strumienia – epirhitralem.
    Hyporeal (hiporeal), wody hyporeinczno-interstycjalne, środowisko wody znajdującej się w porach między kamieniami, żwirem i piaskiem w podłożu rzeki lub górskiego potoku. Środowisko to zasiedla bogata fauna. Część to chroniący się bentos (np. młodsze stadia larwalne chruścików z rodzaju Hydropsyche) w ramach rytmu dobowego lub w czasie stanu wysokiej wody. Hyporeal jest ekotonem między wodami powierzchniowymi a wodami podziemnymi (stygal). Strefę tę zasiedlają: nicienie, skąposzczety, wrotki, skorupiaki, larwy owadów wodnych. W regionach górskich w hyporealu spotykane są stygobionty oraz stygofile.

    Reklama