• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stulatek

    Przeczytaj także...
    Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.Belgowie – grupa ludzi zamieszkująca Belgię, których jest ok. 10 milionów. Składają się na dwie grupy etniczne posługujące się belgijskimi odmianami języków niderlandzkiego (55%) i francuskiego (45%). Belgowie niderlandojęzyczni mieszkają przeważnie w północnej Belgii, mówią flamandzkim dialektem języka niderlandzkiego. Belgowie francuskojęzyczni zamieszkują głownie w południowej Belgii, mówią walońskim dialektem języka francuskiego.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Gillo Dorfles, włoski krytyk sztuki, malarz i filozof w wieku 103 lat

    Stulatek – osoba, która osiągnęła wiek 100 lat. Znacznie rzadziej zdarzają się przypadki superstulatków, czyli osób, które dożyły 110 lat. Szacuje się, że do tego wieku dożywa 1 na 1000 stulatków. Najstarszym człowiekiem w historii którego wiek został dostatecznie udokumentowany była Jeanne Calment, która w chwili śmierci miała 122 lata i 164 dni.

    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Jeanne Louise Calment (ur. 21 lutego 1875 w Arles, zm. 4 sierpnia 1997 tamże) – Francuzka, uznawana za rekordzistkę długości życia ludzkiego – 122 lata i 164 dni (łącznie 44 724 dni). Całe swe życie mieszkała w Arles, we Francji, przeżyła zarówno córkę jak i wnuka.

    Obecna liczba stulatków na świecie[ | edytuj kod]

    Szacuje się, że na świecie żyje ok. 455 tys. stulatków, a do 2050 roku ich liczba może przekroczyć nawet milion.

    DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.Superstulatek (ang. supercentenarian) – osoba, która osiągnęła wiek 110 lat lub więcej. Wiek ten osiąga ok. jeden na tysiąc stulatków. Według Gerontology Research Group obecnie na świecie żyje 300 – 450 takich ludzi, ale tylko około 70 jest zweryfikowanych przez GRG (między innymi w oparciu o Księgę rekordów Guinnessa).

    Obecnie krajem z największą liczbą osób, które przekroczyły 100. rok życia są Stany Zjednoczone, gdzie żyje 53 364 stulatków (dane z 2010 roku). Wysoka statystyka jest głównie wynikiem dużej populacji tego kraju.

    Na drugim miejscu pod względem liczby stulatków znajduje się Japonia, gdzie mieszka 51 376 osób powyżej stu lat (dane z 2012 roku). W Japonii rozpoczęto badania stulatków w 1963 r., gdy żyło tam jedynie 153 ludzi, którzy osiągnęli ten wiek. Do 1998 r. liczba stulatków w Japonii wzrosła do ponad 10 tysięcy. W 2003 r. żyło ich już 20 tysięcy, a w 2009 r. – 40 tysięcy. Uważa się, że do roku 2050 liczba stulatków może wzrosnąć w Japonii do 272 tysięcy.

    Norwegowie (norw. nordmenn) – naród germański żyjący głównie w Norwegii (ok. 4,2 mln) oraz w pozostałych krajach skandynawskich, USA (według różnych szacunków od 630 tys. do 3 mln), Kanadzie (ok. 170 tys.) i Australii. Schrystianizowani w X-XI wieku przeszli na luteranizm w XVI wieku i obecnie większość jest członkami państwowego kościoła ewangelicko-luterańskiego. Język norweski, którym posługują się Norwegowie posiada dwa przyjęte standardy zapisu: bokmål – oparty na duńskim i nynorsk – oparty na gwarach zachodniej części kraju.Najdłużej żyjącym człowiekiem, którego metryka została jednoznacznie potwierdzona, była Francuzka Jeanne Calment (1875-1997), która przeżyła 122 lata i 164 dni. Najstarszym mężczyzną był Japończyk, Jiroemon Kimura (1897-2013), który żył 116 lat i 54 dni.

    W Polsce w 2018 roku (dane z 10 lipca) żyło 4388 osób które ukończyły sto lat życia, wśród nich było 3345 kobiet oraz 1043 mężczyzn.

    Pierwsi udokumentowani stulatkowie[ | edytuj kod]

  • Pierwszą osobą która dożyła 100 lat (rok 1782) a jej wiek został udokumentowany był Eilif Philipsen, Norweg osiadły w Danii, urodzony 21 lipca 1682 i zmarły 20 czerwca 1785 w wieku 102 lat i 334 dni. Był również pierwszą znaną osobą, która dożyła 101 i 102 lat.
  • 103 lat jako pierwszy dożył Anglik, Ferdinand Ashmall, ur. 9 stycznia 1695, zm. 5 lutego 1798, 27 dni po swoich 103. urodzinach.
  • Włoch Lorenzo Malori, ur. 27 sierpnia 1724, zm. 16 marca 1830, jako pierwszy osiągnął wiek 104 i 105 lat. Zmarł przeżywszy 105 lat i 201 dni.
  • Marie-Louise Plante z Nowej Francji, ur. 10 marca 1725, zm. 14 czerwca 1832 jako pierwsza dożyła 106 i 107 lat. Zmarła 96 dni po 107. urodzinach.
  • Belg, Pierre Darcourt, ur. 23 stycznia 1729, zm. 11 maja 1837 jako pierwszy osiągnął wiek 108 lat. Zmarł 108 dni po ostatnich urodzinach.
  • Marie-Rosalie Lizotte (ur. 25 grudnia 1738, zm. 5 marca 1847), pochodząca podobnie jak Marie-Louise Plante z Nowej Francji zmarła w wieku 108 lat i 70 dni, nie pobiwszy ówczesnego rekordu długowieczności Pierra Darcourta, jednak zapisała się w historii jako pierwsza kobieta, która dożyła 108 lat. Ponad wszelką wątpliwość udało się to dopiero Belgijce Anne D’Evergroote w 1892, która dożyła 108 lat i 148 dni. Urodziła się 18 października 1783, zmarła 14 marca 1892. Wiek Holendra Thomasa Petersa, który żył w międzyczasie (ur. 6 kwietnia 1745?, zm. 26 marca 1857), 111 lat i 354 dni budzi wątpliwości.
  • Inny Holender, Geert Adriaans Boomgaard (ur. 21 września 1788, zm. 3 lutego 1899) jako pierwszy dożył 109 i 110 lat (i 135 dni).
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • superstulatek
  • najstarsi ludzie
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. International Database on Longevity, www.supercentenarians.org [dostęp 2017-11-15] [zarchiwizowane z adresu 2012-02-01].
    2. Ilu w Polsce jest stulatków, wyborcza.pl [dostęp 2019-04-28] (pol.).
    3. http://www.grg.org/Adams/OldestCentYear.HTM.
    Nowa Francja – francuska kolonia w Ameryce Północnej, zwana też Kanadą. Kolonia została założona przez Samuela de Champlaina, który został jej pierwszym gubernatorem generalnym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.