• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Studia Etymologica Cracoviensia

    Przeczytaj także...
    Języki tureckie albo turkijskie (dla wyraźniejszego odróżnienia od języka tureckiego będącego jedynie członkiem całej rodziny) - najliczniejsza podrodzina języków ałtajskich, obejmująca około 140 mln mówiących. Zamieszkują oni obszar Azji Mniejszej (Turcja), Zakaukazia (Azerbejdżan), Azji Środkowej (Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Rosja i Chiny) i Syberii (Jakucja), a także Europy Wschodniej (Karaimi, Tatarzy, Baszkirzy, Czuwasze). Dzielą się na następujące grupy: bułgarską (dziś tylko język czuwaski), oguzyjską, kipczacką, karłucką czyli krachanidzką, północnosyberyjską (tylko język jakucki i dołgański) i południowosyberyjską.Slawistyka – interdyscyplinarna dziedzina nauki, obejmująca badanie i opis najogólniej pojmowanych kultur, krajów, narodów i języków słowiańskich. Najczęściej jest utożsamiana z filologią słowiańską, a więc z dziedziną badającą języki słowiańskie, literatury oraz folklor narodów słowiańskich. W szerszym rozumieniu slawistyka obejmuje także archeologię oraz historię Słowian, począwszy od dziejów najstarszych, zwłaszcza z okresu wspólnoty plemiennej, aż po współczesność.
    Czasopismo naukowe – rodzaj czasopisma, w którym są drukowane publikacje naukowe podlegające recenzji naukowej. Współcześnie szacuje się, że na świecie jest wydawanych ponad 54 tys. czasopism naukowych, w których pojawia się ponad milion artykułów rocznie. Pierwszym wydawanym w Europie czasopismem naukowym był Journal des Savants zajmujące się literaturą. Powstało w 1665, jego redaktorem był Denis de Sallo.

    Studia Etymologica Cracoviensia (= SEC) – międzynarodowy rocznik poświęcony badaniom etymologicznym, założony w 1996 i do dziś wydawany w Krakowie przez Marka Stachowskiego (Uniwersytet Jagielloński), który pełni od początku funkcję redaktora naczelnego. Pojedynczy tom liczy ok. 200 stron. Na treść tomu składają się artykuły i recenzje, przy czym recenzji jest stosunkowo niewiele i nie w każdym tomie. "SEC" publikuje prace wyłącznie oryginalne i tylko w języku angielskim, niemieckim i francuskim. Nadesłane materiały są przed opublikowaniem recenzowane przez anonimowych ekspertów. Redakcja nie stawia ograniczeń co do objętości prac – obok jedno- lub dwustronicowych przyczynków znajdują się tu również studia obejmujące ponad 70 stron.

    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.Leksykografia (gr. leksikón - słownik + gráphõ - piszę) – nauka zajmująca się metodami tworzenia słowników i encyklopedii oraz opracowywaniem haseł i sposobem ich objaśniania.

    Tomy 10 (2005) i 11 (2006) zostały pomyślane jako dwutomowa edycja poświęcona 170. rocznicy ukazania się przełomowego ongiś dzieła Augusta Friedricha Potta Etymologische Untersuchungen auf dem Gebiete der indo-germanischen Sprachen (1833-1836). W niektórych tomach zamieszczane są również krótkie noty nekrologowe informujące o śmierci współczesnych etymologów (zwłaszcza współpracujących z "SEC").

    Onomastyka (ang. onomastics, franc. onomastique, niem. Onomastik lub Namenkunde) – dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (zwanych też onimami), czyli odnoszących się do konkretnych przedmiotów, a nie ich klasy (por. gr. ónōma, oznaczającego imię). Onomastyka zajmuje się m.in. nazwami miejscowości, imionami, nazwiskami.Recenzja (z łac. recensio oznaczającego ‘spis ludności, przegląd’, w jęz. pol. za pośrednictwem niem. Recension) – analiza i ocena dzieła artystycznego, publikacji naukowej, projektu, przewodnika, poradnika, wystawy, przedstawienia teatralnego, publikacji multimedialnej, filmu, przemówienia, meczu, mszy itp. Pełni funkcję informacyjną, wartościującą i postulatywną, nakłaniającą lub zniechęcającą.

    Tom 13 (2008) poświęcony jest w większości etymologii nazw własnych.

    Tom 14 (2009) poświęcony jest pamięci zmarłego współpracownika redakcji, prof. E. Helimskiego.

    Międzynarodowy charakter pisma wyraża się w publikowaniu prac tylko w trzech największych językach kongresowych; w prezentacji studiów o dowolnych językach świata, jeśli tylko dana praca ma charakter rozprawy etymologicznej – ilościowo dominują tu prace o językach indoeuropejskich i tureckich, ale obecne są także etymologie z innych rodzin językowych, np. etymologie mongolskie, ajnuskie, berberskie, fińskie, węgierskie, koreańskie, japońskie, semickie itd.; we współpracy z autorami z różnych krajów i kontynentów – w 18 opublikowanych dotąd (1996-2013) tomach reprezentowane były następujące kraje: Australia, Austria, Belgia, Bułgaria, Chiny, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Islandia, Japonia, Kanada, Litwa, Łotwa, Niemcy, Polska, Rosja, Serbia, Stany Zjednoczone, Szwecja, Turcja, Ukraina, Węgry, Wielka Brytania, Włochy. Poza Polską (101 tytułów) najwięcej artykułów do publikacji dostarczyli autorzy z następujących krajów (w nawiasie podana jest ilość artykułów z danego kraju): Niemcy (44); Węgry (14); Australia i Stany Zjednoczone (po 13); Holandia i Finlandia (po 11); Francja (7), Rosja (6); Litwa (5).

    Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.Języki indoeuropejskie – jedna z największych i najwcześniej odkrytych rodzin języków. Zalicza się do niej kilkaset spokrewnionych ze sobą języków współczesnych, używanych od kilku tysięcy lat w Europie, Indiach (stąd przymiotnik indoeuropejski) i południowo-zachodniej Azji. W czasach nowożytnych języki indoeuropejskie rozprzestrzeniły się na wszystkie kontynenty, głównie za sprawą angielskiego, hiszpańskiego i portugalskiego. Obecnie jako językami ojczystymi posługuje się nimi ok. 3 miliardy osób na całym świecie (co stanowi ok. 45% ziemskiej populacji).

    "SEC" jest obecnie jedynym w świecie pismem o takiej specjalizacji. W latach 1963-2006 ukazywał się w Rosji rocznik "Etimologija", który jednak od pewnego czasu przeżywa trudności finansowe, a i poprzednio nie było to pismo prawdziwie międzynarodowe, gdyż autorzy wywodzili się w znakomitej większości tylko z ZSRR/Rosji, a językiem publikacji był wyłącznie rosyjski, co zniechęcało etymologów z innych krajów, zwłaszcza nie-slawistów, do współpracy. Natomiast od roku 2000 ukazuje się w Czechach seria "Studia Etymologica Brunensia" – nie jest to jednak czasopismo, ale właśnie seria tomów z materiałami konferencji slawistycznych organizowanych w Brnie. Poszczególne tomy tej serii ukazują się w nierównych odstępach czasu i są poświęcone wyłącznie etymologii słowiańskiej.

    Etymologia, źródłosłów – dział językoznawstwa badający pochodzenie wyrazów, zmiany ich znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Jednocześnie wyraz ten oznacza objaśnienie pochodzenia konkretnego wyrazu i jego znaczenia.Gramatyka (z greki [τέχνη] γραμματική) – dział językoznawstwa zajmujący się badaniem reguł, które rządzą generowaniem wyrazów i zdań języka. W zakres gramatyki wchodzą: fonologia, morfologia oraz składnia. Terminem tym określa się także sam zbiór reguł określających zasady tworzenia poprawnych wypowiedzi, zatem można powiedzieć, że każdy język ma własną gramatykę.

    Publikowane w "SEC" artykuły mają dwojaki charakter: są to albo studia szczegółowe, materiałowe o pochodzeniu poszczególnych wyrazów bądź formacji gramatycznych, albo też prace ogólniejsze, dotyczące metodologii badań i leksykografii etymologicznej.

    Ponadto w tomach 2 (1997), 3 (1998) i 5 (2000) ukazała się trzyczęściowa A Current Bibliography of Turkic Etymologies, która obok zwykłego spisu prac etymologicznych przynosi też alfabetyczny indeks wyrazów zetymologizowanych w piśmiennictwie turkologicznym za lata 1994-1999.

    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.Język koreański – izolowany język używany na Półwyspie koreańskim. Według niektórych teorii łączony z językami ałtajskimi lub ajnoskim. Używany jest głównie w Korei Południowej oraz Północnej, a także w sąsiadującej z Koreą Północną chińskiej prefekturze autonomicznej Yanbian. Na świecie językiem tym posługuje się ok. 78 milionów ludzi, włączając w to duże skupiska w republikach dawnego Związku Radzieckiego, USA, Kanadzie, Brazylii i Japonii.

    Również recenzje są dwojakie: są to albo stosunkowo krótkie (2-5 str.) omówienia, albo też obszerne (15-20 str.) polemiczne artykuły recenzyjne.

    Linki zewnętrzne[]

  • Oficjalna strona czasopisma
  • Aktualna strona internetowa (ang.)
  • Poprzednia strona internetowa (pol.)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język mongolski – główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich. W węższym znaczeniu nazwa ta odnosi się do dialektu chałchaskiego, będącego podstawą współczesnego standardu literackiego i języka urzędowego Mongolii (z tego względu język mongolski bywa czasem nazywany także chałcha-mongolskim albo po prostu chałchaskim). W szerszym znaczeniu nazwa ta obejmuje także szereg dialektów ludności mongolskiej z terenów niepodległego państwa mongolskiego, niektórych obszarów Rosji oraz niektórych prowincji Chińskiej Republiki Ludowej, m.in. dialekty: czacharski, uracki, chorczyn-tumucki, chorczyński, udżumczyński, ordoski. Całkowita liczba osób mówiących językiem mongolskim w szerszym znaczeniu szacowana jest na ok. 7 milionów.
    Języki berberyjskie (berberskie) - podrodzina języków afroazjatyckich, używanych głównie na terenach gór Atlas w Maroku (gałąź północna) oraz w Libii, Algierii i Nigrze (gałąź południowa). Widoczna wydaje się unifikacja językowa północnych plemion berberyjskich wyrażająca się w przyjęciu wspólnej wersji języka zwanej tamazight, plemiona południowe (Tuaregowie) posługują się natomiast głównie językiem tamaszek.
    Język węgierski (węg. magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.
    Język ajnuski (ajn. ainu itak), niekiedy także język ajnoski – język o nieustalonej przynależności językowej, którym posługują się Ajnowie zamieszkujący japońską wyspę Hokkaido. Wykazuje pewne podobieństwo do języka niwchijskiego. Z tego względu niekiedy włączany bywa do grupy paleoazjatyckiej, które to pojęcie jednakże nie jest używane w znaczeniu językoznawczym, a jedynie etnologicznym. Do początku XX w. językiem ajnuskim posługiwali się także mieszkańcy Sachalinu oraz Wysp Kurylskich. Ostatni człowiek posługujący się tą mową na Sachalinie zmarł w 1994 roku.
    Języki semickie – rodzina języków, należąca do języków afroazjatyckich, wywodząca się z języka prasemickiego. Językami semickimi posługuje się obecnie ok. 280 mln mówiących, zamieszkujących głównie na Bliskim Wschodzie, w Afryce Północnej i Etiopii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.