• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stuła

    Przeczytaj także...
    Msza – w części wyznań chrześcijańskich porządek celebracji liturgicznej będącej odniesieniem do Ostatniej Wieczerzy Jezusa.Ornat – w liturgii rzymskokatolickiej, starokatolickiej i anglikańskiej wierzchnia szata liturgiczna zakładana przez kapłana do mszy świętej.
    Orarion (gr. ὀράριον) - długa, wąska szarfa z materiału noszona na sticharionie przez diakonów oraz subdiakonów w kościołach chrześcijańskich obrządków wschodnich, przede wszystkim bizantyjskich. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa ora - módl się, ponieważ wznosząc jeden z końców orarionu, diakon daje znak do modlitwy. Orarion symbolizuje skrzydła aniołów.
    Stuła przewieszona na konfesjonale
    Ewangelicka pastorka w stule liturgicznej

    Stuła od łac. stola (długa szata) – szata liturgiczna używana w liturgii wielu Kościołów chrześcijańskich.

    W liturgii rzymskiej rodzaj szarfy zakładanej przez kapłana (na szyję, końce zwisają swobodnie na piersiach) i diakona (ukośnie) do Mszy świętej i wszelkich innych czynności liturgicznych. Do mszy zakładana jest pod ornat, może być skrzyżowana na piersiach i przewiązywana cingulum. Diakoni przepasują się stułą ukośnie, z lewego ramienia na prawą stronę. Kolor stuły, podobnie, jak barwa ornatu czy kapy, zależy albo od obchodu liturgicznego danego dnia, albo od spełnianego obrzędu. Dla przykładu, przy spowiedzi używa się stuły fioletowej. Stuła kapłana jest symbolem belki krzyża, którą niósł Chrystus.

    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Cingulum – pas lub gruby sznur z frędzlami na obu końcach, używany przez duchownych i usługujących w kościołach chrześcijańskich, jako element stroju liturgicznego. Służy do przewiązania w pasie alby lub habitu. Użycie cingulum nie jest obowiązkowe, gdy alba jest tak uszyta, że przylega do ciała bez tego paska.

    Papież jako jedyny duchowny może używać stuły poza liturgią. Pozostali kapłani nie powinni jej zakładać jeśli zbierają kolektę (tacę), odczytują ogłoszenia parafialne, głoszą homilię oraz gdy nie koncelebrują mszy świętej, a są jedynie uczestnikami jak świeccy lub ministranci. Powinni ją jednak zakładać podczas udzielania wszystkich sakramentów, lecz zawsze z komżą lub albą.

    Alba (łac. vestis alba – biała szata) – długa, biała szata liturgiczna, noszona przez wszystkich duchownych i usługujących wszystkich stopni w czasie liturgii obrządku łacińskiego oraz przez duchownych wielu kościołów protestanckich. W liturgii Kościołów wschodnich odpowiednikiem alby jest sticharion.Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.

    W Kościołach wschodnich (prawosławnych, unickich) odpowiednikiem stuły kapłańskiej jest epitrachelion. Podobny jest do stuły używanej przez kapłanów w rzymskiej liturgii, z tą różnicą, że dolne części są ze sobą na trwale złączone. Odpowiednikiem stuły diakońskiej we wschodniej liturgii jest orarion. Od stuły diakońskiej, używanej w rzymskiej liturgii, różni się, tym, że nie jest spinany na biodrze diakona, ale jego końce wiszą swobodnie na piersi i plecach. Istnieją także orariony podwójne, przeznaczone dla protodiakonów i archidiakonów. Są znacznie dłuższe, więc diakoni dodatkowo przewiązują się nimi, w podobny sposób, jak łacinnicy. We wschodniej liturgii także subdiakoni noszą orarion, która ma postać szarfy krzyżującej się na plecach.

    Kapa (pluwiał) – szata liturgiczna, używana przez kapłana (w Polsce także diakona), w czasie sprawowania uroczystej liturgii poza mszą świętą, jak chrzest, błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem, czy wspólnotowa Liturgia Godzin. Jest to rodzaj długiej peleryny sięgającej stóp, zapinanej pod szyją. Zakłada się ją na komżę lub albę oraz stułę. Jej kolor jest uzależniony od sprawowanej czynności lub koloru oficjum.Komża – szata liturgiczna w Kościele katolickim; skrócona alba o szerokich rękawach. Komża jest białego koloru, co oznacza czystość serca i ducha.
    Stuła noszona przez diakona obrządku łacińskiego
    Diakon prawosławny ubrany m.in. w podwójny orarion

    Zobacz też[]

  • Manipularz
  • Przypisy

    1. Ks. Jan Kuźniar, Książka o mistyce Eucharystii. Mały przewodnik dla świeckich, Kraków 2004, s.23.
    2. Liturgia.pl - o używaniu stuły. [dostęp 2012-07-10].

    Bibliografia[]

    1. Bogusław Nadolski, Liturgika. Tom I, Poznań 1989, ss. 141.
    Epitrachelion (gr. ἐπιτραχήλιον - wokół/na-szyjnik, cs. jepitrachił), szata liturgiczna w obrządkach bizantyjskich oraz wielu innych obrządkach wschodnich, odpowiednik rzymskiej stuły, używana liturgicznie przez prezbiterów (księży) i biskupów. Zdobiony jest haftem ornamentalnym, przeważnie z siedmioma krzyżami, symbolizującymi siedem sakramentów, dary Ducha Świętego oraz pełnię łaski. Podobnie jak stuła, jest symbolem łaski kapłaństwa. Historycznie odpowiednikiem epitrachilionu jest diakoński orarion - w obu przypadkach szata zakładana jest wokół szyi (orarion podobnie jak stuła zakończony jest dwoma końcami zwisającymi w dół).Manipularz (nazywany również sudarium) – w liturgii katolickiej jest to płaska przepaska, tego samego koloru, co ornat i stuła, którą kapłan zakłada na siebie zawieszając na przedramieniu lewej ręki. Łacińska nazwa "manipulus" oznacza snop zboża.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Katolickie Kościoły wschodnie – określenie Kościołów wschodnich, wchodzących w skład Kościoła katolickiego, które pozostają w jedności ze Stolicą Apostolską, uznając władzę i autorytet papieża. Po przyjęciu doktryny katolickiej Kościoły te zachowały liturgie Kościołów wschodnich, z których się wyodrębniły. Składają się one z niezależnych Kościołów, należących do pięciu wielkich tradycji liturgicznych.
    Diakonat (gr. διάκονος diákonos ‘sługa’) – pierwszy z trzech stopni święceń sakramentalnych w katolicyzmie i prawosławiu oraz trzecia posługa urzędu duchownego w Kościołach protestanckich.
    Konfesjonał (łac. confessio, -are - sprzęt, wyznanie, wyznawać; ros. исповедальня) – mebel kościelny (znajdujący się w każdym kościele katolickim) w kształcie zabudowanego krzesła z klęcznikami (bardzo często bogato zdobionego), przy którym ksiądz wysłuchuje spowiedzi. Penitent wyznaje swoje grzechy przed kapłanem, czyni to na klęczniku. Zamontowane kraty (najczęściej zasłonięte tkaniną) mają gwarantować zachowanie intymności.
    Kościoły wschodnie – zbiorcza nazwa Kościołów chrześcijańskich mających swoje korzenie na terenach starożytnych patriarchatów: Konstantynopola, Aleksandrii, Antiochii i Jerozolimy. Właściwe Kościoły wschodnie zwane ortodoksyjnymi dzielą się na trzy grupy powstałe na skutek różnych interpretacji dogmatów chrystologicznych.
    Kapłan – osoba, która spełnia w imieniu wspólnoty religijnej funkcje kultowe i rytualne. Funkcje te nadają jej rolę przynajmniej częściowego pośrednika między Bogiem a ludźmi. Kapłan musi poddawać się określonym wymogom religijnym i zazwyczaj posiada też pewne przywileje. Kapłanom często powierza się funkcje duchowej opieki wspólnotami. Kapłanem wybierany jest przez wspólnotę lub przez innych kapłanów. Dostęp do kapłaństwa może być ograniczony pewnymi względami, takim jak np. cechy psychiczne i duchowe, zdolności, wykształcenie, płeć. Otrzymanie statusu kapłana, zazwyczaj poprzedzone długim okresem nauk i prób, jest połączone z określonym obrzędem i ma duże znaczenie rytualne (zob. np. sakrament święceń).
    Prawosławie – doktryna ortodoksyjnego (gr. ὀρθόδοξος – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z 1054 roku (tzw. schizmy wielkiej – co uznaje się historycznie bardziej uzasadnione niż pojęcie tzw. schizmy wschodniej).
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.