• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Strzykawka

    Przeczytaj także...
    Pen – automatyczny wstrzykiwacz insuliny z wbudowaną skalą. Jego nazwa wywodzi się od jego kształtu (pen ang. – pióro) i powszechnie przyjęła się w języku polskim.Kaniula dożylna obwodowa (zwykle nazywana wenflonem) - plastikowa rurka umieszczana tymczasowo w żyle, wraz z zewnętrzną częścią pozwalającą na przyłączenie strzykawki lub kroplówki. Niektóre kaniule uwalniają antykoagulant zapobiegający powstawaniu skrzepu w świetle rurki. Wprowadzana do żyły przy pomocy stalowej igły. Dzięki kaniuli pacjent może otrzymywać dożylnie lekarstwa bez konieczności każdorazowego wykonywania nowego wkłucia. Pojedynczy wenflon powinien być zmieniony na nowy po 72 godzinach. Często jednak wymagane jest wcześniejsze jego usunięcie ze względu na ryzyko powstania infekcji, stanu zapalnego żyły oraz zaczopowania światła wenflonu przez skrzep. Przy trudnościach z założeniem wenflonu i dobrym stanie poprzedniego wkłucia, wenflon może pozostać w żyle tak długo jak długo będzie drożny i nie rozwinie się stan zapalny. Wkłucie należy zawsze przepłukiwać solą fizjologiczną (0,9% NaCl) przed podaniem i po podaniu leku.
    Aspirowanie - zabieg stosowany przy iniekcjach domięśniowych mający na celu sprawdzenie czy koniec igły nie tkwi w naczyniu krwionośnym. Może on polegać na odłączeniu igły od strzykawki lub niewielkim podniesieniu tłoka strzykawki. Przy właściwym wkłuciu krew nie powinna pojawić się ani w igle, ani w strzykawce.
    Plastikowa strzykawka o pojemności 12 cm³
    Strzykawka metalowo-szklana
    Strzykawka gotowa do iniekcji

    Strzykawka − instrument medyczny z pojemnikiem z podziałką i tłokiem, służący do wykonywania zastrzyków lub do pobierania płynów ustrojowych (najczęściej krwi).

    Strzykawka metalowo-szklana Record z zestawem igieł, z 1965
    Zestaw do gotowania strzykawek i igieł Record, z 1965

    Historia[ | edytuj kod]

    Już w czasach Hipokratesa używano przyrządu składającego się z pęcherza zwierzęcego, stanowiącego zbiornik wstrzykiwanego płynu i rurki (kaniuli), którą wypływał strumień płynu. Podobne pierwowzory dzisiejszych strzykawek znaleziono w wykopaliskach Pompei. Ich zastosowanie było ograniczone, gdyż nie znano jednego z najważniejszych układów fizjologicznych: układu krążenia krwi. Dopiero w 1616 roku William Harvey podał pierwszy prawidłowy opis całości krwiobiegu, schemat dużego i małego układu krążenia, opublikowany w 1623, oraz stwierdził, że jest to układ zamknięty, wypełniony w całości krwią, której ruchy są wywołane skurczami serca. Odkrycie to umożliwiło podjęcie doświadczeń nad podawaniem leków bezpośrednio do układu krążenia. Doświadczenia takie prowadził w Oxfordzie w latach 1656-1657 Christopher Wren, który wraz z fizykiem Robertem Boyle'em wlewał dożylnie zwierzętom wino, piwo, mleko lub krew, stosując w tym celu strzykawkę z pęcherza zwierzęcego, zakończoną rurką z pióra gęsiego. Richard Lower z Oxfordu przetaczał krew od jednego osobnika do drugiego, łącząc srebrną rurką ich naczynia krwionośne - tętnicę dawcy z żyłą biorcy. Strzykawka nie była mu do tego potrzebna. Niezależnie od prób dokonywanych w Anglii lekarze niemieccy D. Major, J. S. Elsholz i M. Ettmüller usiłowali wprowadzić leki bezpośrednio dożylnie. Major w 1664 wykonał pierwszy zastrzyk dożylny u psa, a wiosną 1668 u człowieka. Używał specjalnej kaniuli metalowej połączonej z pęcherzem wypełnionym płynem. Kaniulę wprowadzono do żyły po jej wypreparowaniu i nacięciu. Podskórne i domięśniowe wprowadzanie leków znacznie później zainteresowało lekarzy. Pierwsze próby zapoczątkował dopiero w 1845 Francis Rynd z Edynburga, który wstrzykiwał leki podskórnie. Strzykawka jego pomysłu nie przyjęła się. W historii medycyny zasługę zastosowania pierwszej tłokowej strzykawki, która stała się prototypem rozpowszechnionej dzisiaj na całym świecie strzykawki typu Record, przypisuje się francuskiemu lekarzowi Charles'owi Gabrielowi Pravazowi. Lekarz ten w 1853 badał możliwość leczenia tętniaków, czyli miejscowych rozszerzeń tętnic, metodą wstrzykiwania do nich chlorku żelazowego, aby spowodować powstanie tam skrzepu krwi. Wyniki okazały się niekorzystne, ale po badaniach pozostała metalowa strzykawka w kształcie walca, mająca tłok oraz końcówkę, na którą nasadzano element przypominający trójgraniastą kaniulę. Mniej więcej w tym samym czasie strzykawką Pravaza zainteresował się szkocki lekarz Alexander Wood, który skonstruował cienką, ściętą na końcu igłę i zastosował wstrzyknięcia podskórne. Podobno pierwsze wstrzyknięcie zastosowano u pacjenta z neuralgią, któremu podano podskórnie morfinę.

    Alergia (popularnie stosowane synonimy uczulenie, nadwrażliwość) – patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem doprowadzają do uwolnienia różnych substancji – mediatorów stanu zapalnego. Może się objawiać łagodnie, jak w przypadku kataru czy łzawienia, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny i śmierć.Płyn ustrojowy – roztwór zdysocjowanych substancji jonowych zwany elektrolitem, a także niejonowych substancji tworzących układ koloidalny. Występuje w komórkach i przestrzeniach pozakomórkowych.

    Budowa i użycie[ | edytuj kod]

    Do połowy lat pięćdziesiątych XX wieku używano strzykawek metalowo-szklanych lub szklanych. Były to instrumenty wielokrotnego użytku, wymagające każdorazowo sterylizacji, dlatego stwarzały wysokie ryzyko przenoszenia zakażeń (np. wirusami HIV i HBV). Jednorazowa strzykawka wykonana z tworzywa sztucznego została wynaleziona w roku 1956 przez nowozelandzkiego farmaceutę i lekarza weterynarii Colina Murdocha. Obecnie używane są niemal wyłącznie jednorazowe strzykawki plastikowe, które przy zachowaniu odpowiedniej ostrożności nie powodują zakażeń. Brak tej ostrożności może jednak spowodować zakażenie pacjenta (na przykład żółtaczką), jeśli osoba obsługująca strzykawkę dotknie tłoka, który następnie przeniesie czynnik zakażający do jej wnętrza, a stamtąd wraz z lekiem do ciała pacjenta.

    Charles Gabriel Pravaz (ur. 24 marca 1791 w Pont-de-Beauvoisin, zm. 24 czerwca 1853 w Lyonie) - francuski lekarz, ortopeda. Wynalazca prototypu współczesnej strzykawki z igłą do zastrzyków podskórnych. Niezależnie od niego podobne urządzenie skonstruował Szkot Alexander Wood.Wirus zapalenia wątroby typu B (WZW B, ang. hepatitis B virus, HBV) – otoczkowy wirus DNA z rodziny Hepadnaviridae, hepatotropowy i limfotropowy, powodujący wirusowe zapalenie wątroby typu B, zidentyfikowany przez Barucha Samuela Blumberga w 1967 roku.

    Niektóre leki oraz szczepionki są fabrycznie pakowane w jednorazowe strzykawki, tak zwane ampułkostrzykawki. Inne trzeba napełniać roztworem leku przed użyciem. Najmniejsze strzykawki jednorazowe, o pojemności 1 ml, są stosowane do zastrzyków podskórnych (np. z insuliny) i śródskórnych (np. przy mezoterapii albo testach uczuleniowych). Strzykawki średnich rozmiarów, o pojemności 2-10 ml, służą do domięśniowego i dożylnego podawania leków oraz pobierania krwi. Największe strzykawki, o pojemności kilkudziesięciu mililitrów, są używane do biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej, płukania cewników oraz innych celów.

    Tłok – w budowie maszyn element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię.Insulina – anaboliczny hormon peptydowy o działaniu ogólnoustrojowym, odgrywający zasadniczą rolę przede wszystkim w metabolizmie węglowodanów, lecz także białek i tłuszczów. Nazwa insulina z łac. insula - wyspa, pochodzi od wysepek Langerhansa trzustki, gdzie insulina jest produkowana.

    Obecnie na rynku dostępne są również strzykawki automatyczne, na przykład do podawania odmierzonych dawek insuliny (tzw. peny oraz pompy insulinowe), a także do ciągłego podawania leków w warunkach szpitalnych albo środków cieniujących w czasie badania tomograficznego.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • aspirowanie
  • strzykawka laboratoryjna
  • szpryca cukiernicza
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Biopsja (stgr. βίος /bios/ - w znaczeniu: życie biologiczne, odnoszący się do życia i żywych organizmów + stgr. ό̉ψις /opsis/ - obserwowanie, patrzenie) - rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego (badanie histopatologiczne). Niekiedy materiał pobrany metodami biopsyjnymi (tzw. bioptat) jest wykorzystywany do badań innych niż morfologiczne (np. wirusologicznych, biochemicznych itp.).Pompa insulinowa – urządzenie do ciągłego podawania insuliny, ułatwiające kontrolę leczenia cukrzycy i poprawiające jakość życia chorego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Sterylizacja, wyjaławianie – jednostkowy proces technologiczny polegający na zniszczeniu wszystkich, zarówno wegetatywnych, jak i przetrwalnikowych i zarodnikowych form mikroorganizmów. Sterylizacji można dokonać mechanicznie, fizycznie, bądź chemicznie, najczęściej używa się metod fizycznych. Prawidłowo wysterylizowany materiał jest jałowy – nie zawiera żadnych żywych drobnoustrojów (także wirusów) oraz ich form przetrwalnikowych.
    Środek cieniujący, środek kontrastujący, żargonowo kontrast – substancja podawana podczas obrazowania w celu lepszego uwidocznienia (poprawienia kontrastu) badanych struktur (tkanek lub narządów).
    Ampułkostrzykawka (ampułko-strzykawka) – połączenie ampułki z lekiem i strzykawki, gotowe do natychmiastowego wstrzyknięcia. Odmianą ampułkostrzykawki jest autostrzykawka z automatycznym (zwykle sprężynowym) wypychaniem cieczy do iniekcji. Szczególnym rodzajem autostrzykawki są peny insulinowe.
    William Harvey (ur. 1 kwietnia 1578, zm. 3 czerwca 1657) – anatom i fizjolog, profesor w Królewskiej Szkole Medycyny w Londynie. Dyplom doktora medycyny uzyskał w Padwie. Jako pierwszy, w 1628 opisał budowę i funkcjonowanie krwiobiegu. Wykazał że skurcz serca jest pochodzenia mięśniowego; zaczyna się od przedsionków, przechodzi na komory i wyrzuca krew do tętnic. Serce to pompa tłocząca krew. Krew stale krąży, więc można ją upuszczać, uzupełniać, podawać do niej leki. Skutkiem jego odkryć były pierwsze nieudane transfuzje, upowszechnienie puszczania krwi. Swoich odkryć dokonał dzięki eksperymentom na psach. Był jatrochemikiem.
    Mezoterapia - działający miejscowo niechirurgiczny zabieg medyczny polegający na dostarczeniu bezpośrednio do skóry właściwej substancji leczniczych, regenerujących lub odżywczych. Najczęściej stosowany w dermatologii i medycynie estetycznej do leczenia i profilaktyki.
    Zakażenie, infekcja (z łac. infectio) – wtargnięcie do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych. W celu wywołania choroby muszą one pokonać odporność organizmu. Jeżeli wrota zakażenia znajdują się w pobliżu miejsca występowania infekcji mówi się o zakażeniu miejscowym. Gdy zakażeniu towarzyszą objawy ogólnoustrojowej reakcji zapalnej taki stan nazywa się sepsą.
    Zastrzyk, in. iniekcja (łac. iniectio) – wprowadzenie roztworu (najczęściej leku) do tkanki za pomocą strzykawki z igłą.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.