Struma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zlewnia Strumy w granicach Bułgarii
Grecka artyleria konna wstępująca w wąwóz Kresna, w trakcie II wojny bałkańskiej

Struma, starożytny Strymon (bułg. Струма, gr. Στρυμόνας – Strimonas) – rzeka w zachodniej Bułgarii i w północnej Grecji, w zlewisku Morza Egejskiego. Długość – 415 km (290 km w Bułgarii, 125 km w Grecji), powierzchnia zlewni – 10 797 km² (w Bułgarii, oprócz tego niewielkie obszary Grecji i Macedonii Północnej), średni przepływ 76,167 m³/s (w Marino Pole).

Witosza (bułg. Витоша) – masyw górski w zachodniej Bułgarii na obrzeżach Sofii. Najwyższy szczyt Czarny Wierch wznosi się na 2290 metrów n. p. m., wysokość względna masywu Witosza dochodzi do 1100 metrów.Morze Trackie - morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji.

Źródła Strumy znajdują się na wysokości 2180 m n.p.m. na południowych stokach masywu Witoszy (na południe od Sofii). Stamtąd rzeka płynie na zachód przez Rodopy, przecina miasto Pernik, po czym skręca na południe i płynie przez Kiustendił i Błagojewgrad. Na granicy bułgarsko-greckiej rzeka przełamuje się przez wąwóz między masywami Belasicy i Sławjanki. W Grecji dolina Strumy znacznie się poszerza, rzeka buduje dość skomplikowany system odnóg i zasila sztuczne jezioro Kerkini. Struma uchodzi do Zatoki Orfańskiej Morza Trackiego. Dopływy Strumy są liczne i drobne. Największe z nich to Dżerman, Strumica i Angitis.

Morze Egejskie (gr. Αιγαίο Πέλαγος - Egeo Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Pochodzenie nazwy jest najczęściej wiązane z postacią Egeusza, mitycznego króla Aten.Błagojewgrad (bułg. Благоевград, Błagoewgrad, do 1950 Gorna Dżumaja) – miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii, w regionie historyczno - geograficznym Macedonii. Ośrodek administracyjny obwodu Błagojewgrad, nad rzeką Strumą u podnóża gór Riła; 76 977 mieszkańców (2006); główne miasto błagojewgradzkiego zagłębia węgla brunatnego; poza górnictwem rozwinięty przemysł tytoniowy, oparty na uprawach tytoniu w dolinie Strumy; miasto słynie z ciepłych źródeł mineralnych.

W bułgarskiej części doliny Strumy znajduje się zagłębie węgla kamiennego. W greckiej części doliny prowadzi się intensywne rolnictwo. U ujścia Strumy leżało starożytne Amfipolis, zwane niegdyś Ennea Odoi ("Dziewięć Dróg"), założone przez Ateńczyków na gruzach wcześniejszej kolonii o nazwie Myrkinos, następnie centrum finansowe i baza morska Królestwa Macedonii, opuszczone (przeniesione w odleglejszą lokalizację) po wielokrotnych najazdach słowiańskich, pod koniec I tysiąclecia n.e. W 1014 nad Strumą miała miejsce bitwa pod Klidion. W 1913, w drugiej wojnie bałkańskiej jedne z najcięższych walk toczono wzdłuż koryta Strumy, zwłaszcza w wąwozie Kresna. W okresie od zakończenia I wojny światowej, odtworzono grecki ośrodek miejski w Amfipolis, rewaloryzując także teren miasta starożytnego.

Myrkinos (gr. Μύρκινος), to kolonia jońska, założona po roku 510 p.n.e. w Tracji na wschodnim brzegu rzeki Strymon w pobliżu jej ujścia do morza Egejskiego przez tyrana Miletu Histiajosa, który przez dłuższy czas korzystał z poparcia perskiego na dworze królewskim w Suzie.Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Strona poświęcona starożytnemu Amfipolis, pod kątem ekspozycji w Muzeum Archeologicznym Amfipolis
  2. Porównaj: artykuł i narracja historyczna filmu, oparte o tekst Dimitrisa Lazaridisa (gr.), wieloletniego archeologa Amfipolis.
  3. Opracowanie akademickie Emeis oi Ellines- Historia Wojen Współczesnej Grecji, Tom II. i DVD nr 3 Od Katastrofy Małoazjatyckiej do II Wojny Światowej i Okupacji, Ateny: Skai Biblio, 2008, ISBN 978-960-6845-16-1
Strumica (mac. i bułg. Струмица lub bułg. Струмешница) – rzeka w południowo-zachodniej Bułgarii i w południowo-wschodniej Macedonii, prawy dopływ Strumy w zlewisku Morza Egejskiego. Długość – 114 km (81 km w Macedonii, 33 km w Bułgarii), powierzchnia zlewni – 1401 km², średni przepływ – 3,83 m³/s (Nowo Seło przed granicą macedońsko-bułgarską).Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.




Warto wiedzieć że... beta

Kiustendił (bułg. Кюстендил) – miasto w zachodniej Bułgarii, na wschodnich stokach Osogowskiej Płaniny, w dolinie rzeki Strumy.
Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.
Sofia (bułg.: София; sofia z gr. znaczy również mądrość) – stolica i największe miasto Bułgarii. Położona w zachodniej części Bułgarii, w śródgórskiej kotlinie, u stóp masywu Witoszy. Miasto leży nad rzeką Bojanską, która jest lewym dopływem rzeki Iskyr. Sofia stanowi wydzielony obwód miejski, jest ponadto ośrodkiem administracyjnym obwodu sofijskiego.
Bitwa pod Klidion (Κλειδίον, zapisywana również Kleidion, obecnie wieś Kljuć, Ключ ), znana także jako bitwa pod Bełasicą – stoczona 29 lipca 1014 roku pomiędzy wojskami bułgarskiego cara Samuela Komitopula, a siłami bizantyjskiego cesarza Bazylego II. Stanowiła punkt kulminacyjny zmagań pomiędzy tymi państwami. Zwycięstwo Bazylego II otwarło drogę do ostatecznego podboju Bułgarii cztery lata później.
Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.
Pernik (bułg. Перник; w latach 1942-1962 nazwa Dimitrowo) – miasto w zachodniej Bułgarii, administracyjny ośrodek obwodu Pernik, nad Strumą. Położone 30 km na południowy zachód od Sofii. Węzeł kolejowy i drogowy.
Rzeka – naturalny, powierzchniowy ciek płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek o powierzchni dorzecza powyżej 100 km².

Reklama