• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stronnictwo Polityki Realnej - 1905-1923

    Przeczytaj także...
    Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.Rada Państwa (ros. Государственный Совет) - najwyższy organ ustawodawczy w Imperium Rosyjskim oraz najwyższy organ doradczy carów rosyjskich w latach 1810-1906. W latach 1906-1917 Rada Państwa stanowiła izbę wyższą parlamentu Imperium Rosyjskiego.
    Konserwatywny liberalizm zwany także konserwatyzmem liberalnym (w USA konserwatywny libertarianizm) – pogląd będący połączeniem liberalizmu w gospodarce i konserwatyzmu w kwestiach społeczno-obyczajowych i politycznych, a także ustrojowych. Konserwatywni liberałowie uważają, że idee konserwatyzmu (poszanowanie tradycji) i liberalizmu (połączenie wolności z odpowiedzialnością) nie tylko nie są sprzeczne ze sobą, ale dobrze się uzupełniają. Odwołują się do myślicieli takich jak David Hume, John Locke, Edmund Burke, Alexis de Tocqueville czy John Acton..

    Stronnictwo Polityki Realnej – utworzone formalnie 18 października 1905 w Warszawie ugrupowanie klasyfikowane jako konserwatywne, chociaż sami działacze określali partię jako konserwatywno-liberalną. Uprawiała politykę gabinetową. Pismami wyrażającymi poglądy realistów były: tygodnik „Kraj” oraz dziennik „Słowo”.

    Narodowa Demokracja lub ruch narodowy (popularna nazwa endecja od skrótu ND) – polski ruch polityczny o ideologii nacjonalistycznej, powstały pod koniec XIX wieku. Głównym ideologiem i współzałożycielem Narodowej Demokracji był Roman Dmowski.Henryk Potocki herbu Pilawa ( ur. 20 marca 1868 w Warszawie, zm. 29 marca 1958 w Montresor, we Francji ) – ziemianin, polityk konserwatywny, działacz społeczny, przemysłowiec.

    Zrodziła się z ugrupowań ugodowych, próbujących podjąć dialog z państwem i społeczeństwem rosyjskim i uzyskać ugodę z nimi. Stosowała metodę „drobnych kroczków” w celu osiągnięcia swych postulatów. W konflikcie pomiędzy wolą narodu a jego interesem zawsze stawali po stronie interesu.

    Międzypartyjne Koło Polityczne – (MKP), organizacja polityczna utworzona z inicjatywy zwolenników Komitetu Narodowego Polskiego w październiku 1915. Koło działało do 1918 w Królestwie Polskim, luźno jednocząc ugrupowania burżuazyjne i stronnictwa pasywistyczne.Rada Regencyjna Królestwa Polskiego – organ władzy zwierzchniej Królestwa Polskiego aktu 5 listopada, zastępujący króla lub regenta. Rada Regencyjna została powołana reskryptami niemieckich i austro-węgierskich władz okupacyjnych, na podstawie nadanego przez te władze patentu w sprawie władzy państwowej w Królestwie Polskim z 12 września 1917 roku. Objęła urząd 27 października tegoż roku.

    Partia elitarna, skupiająca ludzi sprawujących często kierownicze funkcje w polityce, gospodarce, na polu moralnym, religijnym i intelektualnym. Mimo swej elitarności była pozbawiona w szerokim społeczeństwie prestiżu i akceptacji. Realiści starali się pogodzić w swoim programie idee konserwatywne i umiarkowanie postępowe. Głosili potrzebę ciągłego i ewolucyjnego postępu, konieczności poprawy bytu wszystkich klas i warstw społecznych. Charakter partii najlepiej oddają słowa jej członka Ludomira Grendyszyńskiego: „jesteśmy realistami, bo stoimy na realnym gruncie stosunków wytworzonych przez dzieje i dążymy do zmiany, do naprawy, do polepszenia tych stosunków, do szczęścia i rozwoju naszego narodu – za pomocą realnych środków politycznych. Jesteśmy zachowawcami tylko w tym rozumieniu, że nie możemy odstąpić od podstawowych zasad ładu społecznego, jesteśmy liberałami i postępowcami, gdy chodzi o wielkie idee wolności, tolerancji i humanizmu, gdy chodzi o pełnię swobód ludzkich i praw narodowych”.

    Słowo – konserwatywny dziennik informacyjno-polityczny wydawany w latach 1882-1919 w Warszawie. Do 1887 r. był redagowany przez Henryka Sienkiewicza, który opublikował w nim między innymi Trylogię (Ogniem i mieczem w latach 1883-1884 i Pana Wołodyjowskiego w latach 1887-1888 jako pierwodruki oraz Potop w latach 1884-1886 prawie równocześnie z pierwodrukiem wydanym w Krakowie). Jednym z korespondentów był działacz pracy organicznej Michał Mosiołek. Po 1905 r. dziennik był organem Stronnictwa Polityki Realnej.Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne (SND), Stronnictwo Demokratyczno-Narodowe – ugrupowanie polityczne o charakterze narodowym utworzone w 1897, będące legalnym przedstawicielstwem ruchu narodowo-demokratycznego, na którego czele stanął Roman Dmowski.

    Do I Rady Państwa w Imperium Rosyjskim, w 1906 roku z ramienia partii zostali wybrani Leopold Julian Kronenberg, Józef Ostrowski (prezes SPR do 1908) i Eustachy Dobiecki.

    W 1907 w wyborach do II Dumy wraz ze Stronnictwem Narodowo-Demokratycznym tworzyło Centralną Komisję Wyborczą. Do II Dumy zostali wybrani z ramienia partii Henryk Dembiński (prezes SPR w latach 1908–1915) i Henryk Potocki. W tym czasie wystąpiło zbliżenie między SPR a endecją.

    W I wojnie światowej poparło Radę Regencyjną, weszło w skład Międzypartyjnego Koła Politycznego (MKP).

    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.Kraj – polski tygodnik społeczno-polityczny o charakterze konserwatywnym wydawany w latach 1882–1909 w Petersburgu. Jego założycielami i redaktorami byli Włodzimierz Spasowicz i Erazm Piltz (redaktor do 1906). Wsparcia finansowego udzielał mu m.in. Hipolit Wawelberg. Kraj osiągał duży nakład i miał ogólnopolski zasięg. Czytany był przede wszystkim w zaborze rosyjskim, gdzie kształtował tzw. politykę ugody polskich kręgów konserwatywnych z caratem. Z tygodnikiem współpracowali m.in. Marian Zdziechowski i Henryk Sienkiewicz.

    Nie posiadające charakteru masowego i demagogicznego, mające za to piętno ugodowców Stronnictwo Polityki Realnej przestało istnieć w marcu 1923 roku. Część jego członków wybrało później przynależność do endecji, część przeszło do ugrupowań konserwatywnych i ziemiańskich, a niektórych działaczy można spotkać po roku 1926 w szeregach sanacji. Wielu realistów obejmowało w okresie międzywojennym poselstwa i ambasady a także pełniło odpowiedzialne funkcje w administracji rządowej, szczególnie w MSZ.

    Henryk Wojciech Stanisław Dembiński (ur. 23 kwietnia 1866 w Krakowie, zm. 11 grudnia 1915 w Warszawie) – polski ziemianin, polityk, poseł do Dumy Państwowej Imperium Rosyjskiego, prezes Stronnictwa Polityki Realnej, członek Komitetu Narodowego Polskiego.Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka – kadłubowe państwo polskie istniejące w latach 1815-1832, a później do 1918 r. jako część składowa Imperium Rosyjskiego. Zostało utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego. Wbrew obiegowym opiniom Królestwo Polskie było państwem suwerennym i niepodległym (do 1832 r.), posiadającym własną konstytucję, Sejm, wojsko, monetę i szkolnictwo z Uniwersytetem Warszawskim, a czynności urzędowe odbywały się w języku polskim. Polskę łączyły z Rosją - osoba Monarchy (każdorazowy Imperator Rosji był jednocześnie Królem Polski i pod takim tytułem występował w Królestwie) oraz polityka zagraniczna, należąca do prerogatyw królewskich. Koroną królestwa była Polska Korona Cesarska. 26 lutego 1832 roku król Mikołaj I Romanow zniósł konstytucję Królestwa zastępując ją Statutem Organicznym, który likwidował Sejm i samodzielną armię, znosił unię międzypaństwową i włączał Królestwo do cesarstwa na zasadzie autonomii administracyjnej, przywrócił urząd namiestnika sprawującego władzę cywilną i wojskową.

    Postulaty[]

  • poszanowanie prawa własności,
  • równość cywilna i polityczna obywateli,
  • zabezpieczenie praw mniejszości narodowych i kulturalnych,
  • reforma sądownictwa,
  • rozszerzenie samorządu lokalnego, ziemskiego i miejskiego w Królestwie,
  • uznanie praw języka polskiego w urzędach, sądach i instytucjach krajowych,
  • nauczanie w języku i duchu narodowym,
  • popieranie Kościoła katolickiego w krzewieniu wiary i moralności,
  • zniesienie stanu wojennego i praw wyjątkowych,
  • później autonomia Królestwa.
  • Przypisy

    1. Ludomir Grendyszyński, Najbliższe zadania polityczne, „Słowo”, nr 15, 15 I 1907.

    Bibliografia[]

  • A. Kidzińska, Stronnictwo Polityki Realnej. 1905–1923, Lublin 2007, ISBN 978-83-227-2694-5.
  • Ministerstwo Spraw Zagranicznych – resort odpowiedzialny za kształtowanie i prowadzenie polityki zagranicznej R.P. Do zadań Ministra Spraw Zagranicznych należy:Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Konserwatyzm ((łac.) conservare – zachowywać, dochować zmian) − ideologia, która bazuje na hasłach obrony porządku społeczno-gospodarczego oraz zachowywania i umacniania tradycyjnych wartości, takich jak: religia, naród, państwo, rodzina, hierarchia, autorytet, własność prywatna. Konserwatyści chcą obronić stary porządek ze względu na przekonanie o ewolucyjnym charakterze zmian społecznych. Konserwatyzm zrodził się na przełomie XVIII i XIX w., był próbą przeciwstawienia się racjonalistycznej myśli oświeceniowej. Nowoczesny konserwatyzm stanowił reakcję na wydarzenia rewolucji francuskiej. Za twórcę podstaw ideologicznych nurtu uważany jest Edmund Burke. Jako idea polityczna termin ten po raz pierwszy użyty został w 1820 r. przez zwolennika restauracji dynastii Burbonów, François-René de Chateaubriand (1768–1848), który wydawał pismo „Konserwatysta”.
    Duma Państwowa Imperium Rosyjskiego, (ros. Государственная дума Российской империи) – izba niższa parlamentu Imperium Rosyjskiego w latach 1906-1917. Izbą wyższą była Rada Państwa.
    Baron Leopold Julian Kronenberg herbu Strugi (ur. 27 lipca 1849 w Warszawie, zm. 23 lutego 1937 w Brzeziu) – polski finansista, bankier i działacz gospodarczy żydowskiego pochodzenia.
    Józef August Ostrowski (ur. 21 stycznia 1850 w Maluszynie, zm. 20 czerwca 1923 w Maluszynie) – hrabia, polski polityk konserwatywno-liberalny, członek Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego, polski ziemianin. Od 1896 właściciel dóbr Maluszyn. Syn prezesa Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, hrabiego Aleksandra Ostrowskiego i Heleny z Morsztynów. Studiował na Wydziale Prawa Szkoły Głównej Warszawskiej, następnie na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Berlińskim. Ukończył Wydział Rolniczy w Halle i Hohenheim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.