• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Streptophyta

    Przeczytaj także...
    Zielenice (Chlorophyta) – parafiletyczna grupa jednokomórkowych (o strukturze wiciowcowej, kapsalnej i kokoidalnej) lub wielokomórkowych, samożywnych roślin występujących w wodach słodkich i słonych, rzadko w środowisku lądowym – wówczas są to higrofity lub symbionty. Należy tu ok. 9000 gatunków. Swą polską nazwę wzięły od dominującej barwy chlorofilu a i b, występują jednak w nich również karoteny (α-, β- i γ-) i ksantofile (luteina, zeaksantyna, wiolaksantyna, neoksantyna, astaksantyna). Jako substancja zapasowa wykorzystywana jest głównie skrobia, a u niektórych również inulina lub podobne do niej związki, sacharoza, maltoza lub erytrytol. W ścianie komórkowej znajduje się celuloza, a czasem również mannany i ksylany. Zielenice stanowią jedną z trzech linii rozwojowych roślin (obok glaukofitów i krasnorostów). Współcześnie dzielone są na dwie lub cztery równorzędne grupy (gromady). W rygorystycznych ujęciach taksonomicznych do zielenic zaliczane są także rośliny lądowe, przy czym dla takiego ujęcia stosuje się odrębną nazwę rośliny zielone. Termin zielenice oznacza w aktualnym ujęciu wszystkie linie rozwojowe roślin zielonych po wyłączeniu z nich roślin lądowych.Ramienicowce, ramienice właściwe (Charales) – rząd glonów należący do gromady ramienic (Charophyta). Współcześnie jest to takson monotypowy zawierający jedną rodzinę ramienicowatych (Characeae), jednak zaliczana jest do niego również wymarła rodzina Aclistocharaceae, a wyróżniano również inne wymarłe rodziny Palaeocharaceae i Clavatoraceae. Kosmopolityczny, liczy ok. 400 gatunków. W Polsce stwierdzono 34 gatunki, z czego dwa obecnie uważane są za wymarłe.
    Wiciowce (łac. Mastigota, Flagellata, Mastigophora) - pierwotniaki, zazwyczaj jednojądrowe haplonty. Poruszają się przy pomocy wici, rozmnażają się przez podział podłużny (bezpłciowo). Heterotrofy, niektóre z nich posiadają zdolności autotroficzne (więc są miksotrofami).

    Streptofity (Streptophyta) – takson roślin różnie definiowany, obejmujący zasadniczo rośliny określane dawniej jako wyższe oraz ramienice i spokrewnione z nimi glony.

    Pierwotnie, w ujęciu Charlesa Jeffreya, Streptophyta były gromadą roślin charakteryzujących się gametami niesymetrycznymi, spiralnie skręconymi, z jedną lub dwiema wiciami, ewentualnie zredukowanymi do jąder komórkowych o funkcji gamet, a także gametangiami zebranymi w grupy. Taki klad obejmuje oprócz roślin lądowych ramienice właściwe, a jego kladami siostrzanymi miały być Isophyta (Chlamydomonadophyta), czyli klasycznie ujmowane zielenice oraz Zygophyta (Zygnemophyta) czyli sprzężnice. Później, wraz z rozszerzaniem zakresu taksonu Charophyta, rozszerzał się zakres taksonu Streptophyta. Według ujęcia Kennetha G. Karola i jego współpracowników z 2001 nazwa Charophyta powinna obejmować właśnie wszystkie rośliny z grupy Streptophyta. Czasem jest odwrotnie i w anglojęzycznej literaturze spotykane jest określenie streptophyte algae dla przedstawicieli streptofitów będących tradycyjnie uznawanymi za glony, a więc taksonu odpowiadającego Charophyta rozumianego szeroko, ale bez roślin telomowych.

    JSTOR (/dʒeɪ-stɔːr/, skrót od ang. Journal Storage) – biblioteka cyfrowa utworzona w 1995 roku. Początkowo zawierała cyfrowe kopie czasopism naukowych o wyczerpanym nakładzie. Następnie zaczęła zbierać także książki, materiały źródłowe oraz aktualne numery czasopism naukowych. Pozwala na wyszukiwanie w pełnej treści niemal 2000 czasopism naukowych. Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).

    Część badań wskazuje, że klad bazalny dla Streptophyta stanowi tworzony przez jednokomórkowego wiciowca Mesostigma viridae.

    Taksony podrzędne[ | edytuj kod]

    Jeffrey 1967[ | edytuj kod]

  • gromada Streptophyta (Anthocerophyta)
  • podgromada Charicae (klasycznie ujmowane ramienice)
  • podgromada Anthocericae (odpowiadające współcześnie wyróżnianemu kladowi rośliny telomowe)
  • Bremer i Wanntorp 1981[ | edytuj kod]

  • gromada Streptophyta
  • podgromada Charophytina
  • podgromada Embryophytina
  • Ruggiero i in. 2015[ | edytuj kod]

  • infrakrólestwo Streptophyta
  • nadtyp Charophyta
  • nadtyp Embryophyta
  • Adl i in. 2019[ | edytuj kod]

    W systemie tym niektóre klady reprezentowane są przez pojedyncze rodzaje (w takich sytuacjach zwykle tworzone są monotypowe taksony wyższych rang np. Mesostigmatophyceae obejmujące tylko rodzaj Mesostigma, jednak autorzy zrezygnowali z tej konwencji).

    Gametangium (l. mn.: gametangia) jest organem lub komórką, w którym są wytwarzane gamety. Gametangia występują w wielu wielokomórkowych protistach oraz w glonach, grzybach i na gametoficie roślin.Sprzężnice (Zygnematophyceae, Zygnemophyceae, Zygnemaphyceae, a także Conjugatae, Conjugatophyceae, Gamophyta) – klasa glonów z gromady ramienic (Charophyta). Jej pozycja systematyczna przez różnych autorów bywa jednak ujmowana inaczej, w szczególności bywa włączana do zielenic. Spośród innych roślin wyróżniają się procesem płciowym – koniugacją.
  • Streptophyta Bremer & Wanntorp 1981 (Charophyta Migula 1897, emend. Karol et al. 2009, Charophyceae Smith 1938, Jeffrey 1967, Streptophyta Mattox and Stewart 1984)
  • Chlorokybus
  • Mesostigma
  • Klebsormidiophyceae
  • Phragmoplastophyta
  • Zygnematophyceae – sprzężnice
  • Coleochaetophyceae
  • Charophyceae – ramienicowe
  • Embryophyta – rośliny telomowe
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Karol Latowski, DIDUKH Y. P. (red.), Chervona Kniga Ukraïni. Roslinnyj swit [Red Data Book of Ukraine. Vegetable Kingdom]. Wydawnictwo „Globalkonsalting”, Kijów, 2009, 912 str., ponad 820 barwnych fotografi i rysunków, ponad 820 kolorowych map chorologicznych, 4 tabelaryczne zestawienia. Twarda oprawa, format 21 × 30 cm. Cena: nie podano. ISBN 978-966-97059-0-7., „Wiadomości Botaniczne”, 54 (3/4), 2010, s. 179-182 (pol.).
    2. Charles Jeffrey, The Origin and Differentiation of the Archegoniate Land Plants: A Second Contribution, „Kew Bulletin”, 21 (2), 1967, s. 335-349, DOI10.2307/4108533, JSTOR4108533 (ang.).
    3. Jeffrey David Lewandowski: Evolutionary transitions between states of structural and developmental characters among the algal Charophyta (Viridiplantae). College Park: University of Maryland, 10 grudnia 2004, s. 3, 4.
    4. Michael Melkonian, Huan Liu, A Third Phylum of Green Plants, Nature Research Ecology & Evolution Community, 28 czerwca 2020 (ang.).
    5. Kåre Bremer, Hans–Erik Wanntorp, A cladistic classification of green plants, „Nordic Journal of Botany”, 1 (1), 1981, s. 1-3, DOI10.1111/j.1756-1051.1981.tb01025.x, ISSN 0107-055X (ang.).
    6. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLoS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248 (ang.).c?
    7. Sina M. Adl i inni, Revisions to the Classification, Nomenclature, and Diversity of Eukaryotes, „Journal of Eukaryotic Microbiology”, 66 (1), 2019, s. 4–119, DOI10.1111/jeu.12691, PMID30257078 (ang.).
    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.
    Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
    Charophyta – takson glonów w randze gromady wyróżniany niekiedy jako równorzędny wobec gromady Chlorophyta, czyli zielenic. Współczesne ujęcie tego taksonu zaproponował Thomas Cavalier-Smith, choć nazwa ta funkcjonowała już wcześniej w nieco węższym znaczeniu. Również włączanie nowych grup do taksonu, którego nazwa pochodzi od rodzaju Chara, miało miejsce już wcześniej, w pracy Karla R. Mattoxa i Kennetha D. Stewarta z roku 1984, jednak używano wówczas nazwy Charophyceae. W polskiej literaturze nazwie Charophyta najczęściej odpowiada nazwa ramienice, choć jest ona niejednoznaczna, gdyż może odpowiadać również taksonom niższych rang, aż do rodzaju, nie obejmując z kolei niektórych grup obecnie zaliczanych do Charophyta, np. sprzężnic.
    Takson monotypowy, monotyp – w klasyfikacji biologicznej takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy, np. rodzina do której należy tylko jeden rodzaj lub rodzaj, do którego należy jeden gatunek. Taksony monotypowe są niechętnie wyodrębniane przez taksonomów, ponieważ ich tworzenie nie poprawia przejrzystości systemu klasyfikacyjnego na kolejnych szczeblach klasyfikacji. Wyodrębniane są, gdy istnieje wyraźna przerwa (odrębność) między taksonem monotypowym i taksonem siostrzanym.
    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Ramienicowe (Charophyceae) – gromada glonów, w zależności od ujęcia taksonomicznego monotypowa (równoważna rzędowi Charales) lub obejmująca kilka rzędów (wówczas często równoważna gromadzie Charophyta).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.791 sek.