• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stos - Beskid Sądecki

    Przeczytaj także...
    Radziejowa (1266 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego. Należy do Korony Gór Polski. Nazwa szczytu pochodzi od osoby o nazwisku lub przydomku Radziej.Gmina Piwniczna-Zdrój (do końca 2001 gmina Piwniczna) – gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim. Siedzibą gminy jest Piwniczna-Zdrój.
    Polana na Kordowcu – duża polana na szczycie i podwierzchołkowych stokach Kordowca (763 m) w Beskidzie Sądeckim w Paśmie Radziejowej. Główna część polany znajduje się na tuż pod wierzchołkiem Kordowca, na północnych, opadających do doliny Popradu stokach. W dolnej części polany ma swoje źródła potok Kordowiec.

    Stos lub Stus – polana w Paśmie Radziejowej, znajdująca się na grzbiecie NiemcowaKordowiec. Na grzbiecie tym – kolejno od dołu do góry – jest 5 polan: Kordowiec, Poczekaj, Stos, Niemcowa i Kramarka. Polana Stos znajduje się na wysokości około 790–820 m n.p.m. i należy do miejscowości Młodów w gminie Piwniczna-Zdrój.

    Piwniczna-Zdrój (do 6 lutego 1998 Piwniczna) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piwniczna-Zdrój. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego. W skład gminy wchodzi 6 sołectw: Kokuszka, Głębokie, Młodów, Wierchomla, Łomnica-Zdrój, Zubrzyk oraz siedem miejscowości. Według danych z 30 czerwca 2010 miasto liczyło 5825 mieszkańców.Pasmo Radziejowej – pasmo górskie w Beskidzie Sądeckim będące, obok Pasma Jaworzyny, jedną z jego dwóch głównych części. Rozciąga się od doliny Dunajca na zachodzie po Gromadzką Przełęcz na wschodzie. Znajdują się tu wszystkie szczyty Beskidu Sądeckiego wznoszące się powyżej 1200 m n.p.m., łącznie z najwyższą Radziejową, od której pasmo wzięło swoją nazwę.

    Opis polany[]

    Polana Stos zajmuje wschodnie, opadające do doliny Młodowskiego Potoku stoki pod grzbietem Niemcowa–Kordowiec. W miarę rozwoju osadnictwa, gdy pod uprawę roli zajęto już wszystkie nadające się do tego tereny w dolinie rzek, ludzie stopniowo posuwali się coraz wyżej w góry, poprzez wyrąb lub wypalanie uzyskując nowe tereny pod uprawę i pasterstwo. Z początkiem XIX wieku i przed II wojną światową wsie na Podhalu stały się już przeludnione. W górach istniało znacznie więcej niż obecnie polan zajętych pod uprawę roli, Beskidom groziło wręcz wylesienie. Po drugiej wojnie światowej, gdy pojawiły się większe możliwości zarobkowe, młodzi ludzie odpływali do miast. Po 1989 również pasterstwo stało się nieopłacalne. Wskutek trudnych warunków bytowania (w szczególności brak wody i prądu elektrycznego) w ciągu lat powojennych mieszkańcy (lub ich potomkowie) przenieśli się do nowych siedzib położonych w dolinach; proces ten dotyczy też wielu okolicznych zasiedlonych dawniej przysiółków. Opuszczone siedziby uległy od tego czasu zniszczeniu np. w wyniku pożarów, m.in. spowodowanych przez nieostrożnych turystów, chroniących się w nich i rozpalających wewnątrz ogniska.

    Młodów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój. Graniczy: od pn. z gminą Rytro (Obłazy Ryterskie, Roztoka Ryterska), od pd. z miastem Piwniczna-Zdrój, a od wschodu z Głębokim i Suchą Strugą (gm. Rytro). Leży ok. 5 km na pn. od Piwnicznej, na stokach Kordowca (763m n.p.m.), przy drodze krajowej nr 87 i linii kolejowej Tarnów – Leluchów, u ujścia Młodowskiego Potoku do Popradu. Położona jest na wys. od 350 m n.p.m. do 1001 m n.p.m. (Niemcowa). W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiegoPoprad (słow. Poprad, niem. Popper, węg. Poprád) – rzeka we wschodniej Słowacji i w południowo-wschodniej Polsce, w dorzeczu Wisły. W dokumentach źródłowych nazwa Poprad jest jedną z najstarszych na Podtatrzu. W 1244 występowała jako Poprad, ale także Poprat, Popart, Paprad, Poprut itp., jednak etymologia tego słowa jest wciąż sporna.

    Opuszczona polana przestała być użytkowana i stopniowo w wyniku naturalnej sukcesji wtórnej zarasta lasem. Z rzadkich roślin występuje tutaj koniczyna pannońska, w Polsce występująca tylko na kilku stanowiskach w Beskidzie Sądeckim. Zaprzestanie koszenia niestety grozi jej wyginięciem. Gatunek ten może bowiem rosnąć tylko na koszonych polanach, inaczej zostaje zagłuszony przez wyższe rośliny, a z czasem przez las.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Pasterstwo – rodzaj gospodarki występujący na obszarach, gdzie uprawa roli jest niemożliwa lub nieopłacalna (głównie zaliczyć do nich można obszary górskie, stepowe, tundrę, itp.). Polega na ekstensywnym chowie zwierząt stadnych takich jak owce, bydło domowe, kozy, trzoda chlewna, bawoły, konie, jaki, lamy, osły, renifery, z wykorzystaniem naturalnych pastwisk, często sezonowych.

    Ze szlaku wiodącego górnym obrzeżem polany rozciągają się widoki na dolinę Popradu i Pasmo Jaworzyny.

    Piesze szlaki turystyczne[]

    szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Beskidzki na odcinku Rytro – Niemcowa – Radziejowa (Główny Szlak Beskidzki). Czas przejścia z Rytra Na Niemcową – 2.30 h szlak turystyczny żółty Piwniczna – Niemcowa. Czas przejścia 2h

    Przypisy

    1. Geoportal. [dostęp 2010-07-10].
    2. Bogdan Mościcki: Beskid Sądecki i Małe Pieniny. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2007. ISBN 978-83-89188-65-6.
    3. Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000. Kraków: Wyd. „Compass”, 2011. ISBN 978-83-7605-080-5.
    4. Marek Cieszkowski, Paweł Luboński: Gorce – przewodnik dla prawdziwego turysty. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2004. ISBN 83-89188-19-8.
    5. Maria Lebdowiczowa. Lata się posypały. Pismo Samorządu Lokalnego Znad Popradu, 2004. ISSN 1234-1223
    6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.Niemcowa (963 m n.p.m.) – polana grzbietowa w Paśmie Radziejowej, znajdująca się na grzbiecie Niemcowa – Kordowiec. Na grzbiecie tym, kolejno od dołu do góry jest 5 polan: Kordowiec, Poczekaj, Stos, Niemcowa i Kramarka. Polana znajduje się tylko częściowo w granicach gminy Rytro. Granica przebiega środkiem polany, większa część polany należy do miasta i gminy Piwniczna-Zdrój (Młodów). Duża część polany jest zalesiona.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kramarka – polana na grzbiecie Kordowiec – Złotułki w Paśmie Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Na grzbiecie tym, kolejno od dołu do góry jest 5 polan: Kordowiec, Poczekaj, Stos, Niemcowa i Kramarka. Najwyżej z nich położona Kramarka zajmuje grzbiety Niemcowej oraz sąsiedniego szczytu Złotułki. Położona jest na wysokości ok. 920-960 m. Znajduje się na niej rozdroże szlaków turystycznych. Dawniej były tutaj także domy, resztki jednego z nich znajdują się obok tego rozdroża szlaków turystycznych. Część polany była kiedyś orana, świadczą o tym zarośnięte borowinami kupy kamieni zbieranych z oranego pola i widoczne jeszcze zagony. Po drugiej wojnie światowej, gdy pojawiły się większe możliwości zarobkowe, młodzi ludzie odpływali do miast. Po 1989 również pasterstwo stało się nieopłacalne. Wskutek trudnych warunków bytowania (w szczególności brak wody i prądu elektrycznego) w ciągu lat powojennych mieszkańcy (lub ich potomkowie) przenieśli się do nowych siedzib położonych w dolinach; proces ten dotyczy też wielu okolicznych zasiedlonych dawniej przysiółków. Opuszczona i nieużytkowana polana stopniowo zarasta lasem. Pierwszym etapem naturalnej sukcesji zespołów roślinnych jest pojawienie się borówek; przy żółtym szlaku z Piwnicznej-Zdroju są ich całe łany.
    Kordowiec (763 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Sądeckim. Jest najdalej na wschód wysuniętą kulminacją głównego grzbietu Pasma Radziejowej. Stok wschodni opada do doliny Młodowskiego Potoku, natomiast zachodni – do Małej Roztoki. Na szczycie Kordowca grzbiet rozdwaja się na dwie boczne odnogi; jedna opada w północno-zachodnim kierunku do Rytra, druga w północno-wschodnim do Młodowa. Pomiędzy nim spływa potok Kordowiec, w dolinie którego znajduje się miejscowość Obłazy Ryterskie. Na północno-zachodnich zboczach znajduje się rozproszona zabudowa przysiółków Młodowa.
    Sukcesja wtórna - sukcesja, której punktem wyjścia jest ekosystem zmieniony przez człowieka - np. półnaturalny albo sztuczny. W Polsce taką sukcesję najczęściej możemy zaobserwować na terenach porolnych, przede wszystkim polach i łąkach odłogowanych. Sukcesja wtórna zmierza do odtworzenia się naturalnego zbiorowiska charakterystycznego dla lokalnych warunków środowiskowych. Jej stadia są zazwyczaj nieco odmienne od występujących w trakcie sukcesji pierwotnej, inny jest bowiem jej punkt startowy. Sukcesja wtórna prowadzi do prawie całkowitego odtworzenia się ekosystemów o dość prostej strukturze - zarówno przestrzennej jak i pokarmowej.
    Poczekaj – przysiółek miejscowości Młodów. Znajduje się na wysoko położonej polanie w Beskidzie Sądeckim w Paśmie Radziejowej na grzbiecie Kordowiec – Niemcowa. Kolejno od dołu do góry jest tutaj 5 polan: Kordowiec, Poczekaj, Stos, Niemcowa i Kramarka. Dawniej na polanach tych były gospodarstwa rolne. Wskutek trudnych warunków bytowania (w szczególności brak wody i prądu elektrycznego) w ciągu lat powojennych mieszkańcy (lub ich potomkowie) w większości przenieśli się do nowych siedzib położonych w dolinach. W 2010 na polanie Poczekaj znajdowały się jeszcze: stajnia i dom Pani Ludwiki Nowakowej, która zamieszkiwała w nim przez lato. Jeszcze niedawno mieszkała tu przez cały rok, miała krowę i kosiła łąkę. Mieszkała w drewnianej, kurnej chacie bez prądu elektrycznego i bez wody bieżącej. Babcia zmarła 16 czerwca 2013 roku w wieku 90 lat. Polana zajmuje grzbiet oraz wschodnie stoki opadające do doliny Młodowskiego Potoku. Porasta ją ciepłolubna roślinność trawiasta. Jest dobrym punktem widokowym na dolinę Popradu, Pasmo Jaworzyny i pobliskie wzniesienia. Szczególnie dobrze widać stąd sąsiedni grzbiet Kamiennego Gronia i Hale. Z powodu nieopłacalności zaniechano już uprawy roli i koszenia trawy na polanie, co grozi zarośnięciem jej przez las.

    Reklama