• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Storczykowate



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Epidendronowe (Epidendroideae) – podrodzina w obrębie storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niej ok. 650 rodzajów liczących ok. 18 tysięcy gatunków występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych i pustyń. Jest to grupa siostrzana podrodziny storczykowych (Orchidoideae). Zaliczane tu rośliny są często epifityczne, nierzadko myko-heterotroficzne.Wenezuelę na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1952 reprezentowało 38 zawodników, 36 mężczyzn i 2 kobiety. Reprezentanci Wenezueli zdobyli 1 brązowy medal na tych igrzyskach, pierwszy w historii olimpijskich startów Wenezueli.
    Reprodukcja[edytuj kod]

    Zapylanie

    Ophrys apifera w trakcie dokonywania samozapylenia

    Złożone mechanizmy, które wyewoluowały u storczyków w celu osiągnięcia zapylania krzyżowego były opisywane już przez Kara Darwina w 1862 w jego książce Zapylanie storczyków. Orchidee wypracowały wysoce specjalistyczny system zapylania, więc szanse na zapylenie są często niewystarczające, dlatego kwiaty pozostają otwarte przez długi czas. Gdy zapylenie się powiedzie może powstać później tysiące nasion.

    Dwulistnik, dwulist, dwójlist (Ophrys L.) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 60 gatunków, spośród których typowym jest Ophrys insectifera L.Lista przedstawia rodzaje roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Pierwotna wersja oparta była na liście The Families of Flowering Plants L. Watsona i M.J. Dallwitza. Była następnie aktualizowana na podstawie bieżących publikacji w Orchid Research Newsletter, wydawanego dwukrotnie w roku przez Royal Botanic Gardens w Kew. Na bieżąco aktualizowane listy gatunków z rodziny storczykowatych zestawiane są na stronach World Checklist of Selected Plnt Families oraz e-monocot.org: Orchidaceae Juss. publikowanych przez Royal Botanic Gardens w Kew. Zweryfikowane nazwy rodzajowe storczykowatych zestawiane są także na stronie The Plant List tworzonej przez konsorcjum najaktywniejszych w badaniach taksonomicznych ogrodów botanicznych świata i innych instytucji zajmujących się taksonomia roślin.

    Owady zapylające są często przyciągane przez kształty i kolory kwiatów i słupków. Kwiaty mogą także produkować przyciągający owady zapach. W przypadku storczyków, które produkują pylniki, zapylanie może odbywać się tak jak w wariancie opisanym poniżej. Gdy owad wchodzi do kwiatu, dotyka miejsca w którym znajduje się pyłek, przykleja się on do jego ciała. Odlatując zabiera on ze sobą pyłek i wlatując o innego kwiatu pozostawia go tam. Pyłek przykleja się do słupka i dochodzi do zapylenia. Posiadacze storczyków mogą odtworzyć ten proces za pomocą ołówka, małego pędzelka lub drobnego ostrego narzędzia.

    Kukułka, stoplamek, storczyk (Dactylorhiza Neck. ex Nevski ) – rodzaj bylin należących do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 48 gatunków, które bardzo łatwo krzyżują się między sobą dając płodne mieszańce. Występują w umiarkowanych rejonach Eurazji, regionie śródziemnomorskim oraz na Alasce. W Europie 30 gatunków, w Polsce występuje 10 gatunków (11 licząc razem z ozorką zieloną), wszystkie są objęte ochroną prawną. Gatunkiem typowym jest Orchis umbrosus Karelin.Wanilia płaskolistna (Vanilla planifolia Andrews) – gatunek pnącza z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w stanie dzikim w lasach tropikalnych w Ameryce Południowej i Środkowej.

    Niektóre gatunki storczyków głównie lub całkowicie polegają na samozapyleniu, w szczególności w chłodniejszych regionach, gdzie występuje mniej owadów zdolnych do zapylania kwiatów. Jeśli bardzo długo kwiat nie jest odwiedzony przez żadnego owada, pyłek wysycha i powoli opada wprost na słupek, wtedy dochodzi do samozapylenia.

    Pseudobulwa, nibybulwa – zgrubiały, nadziemny fragment łodygi obecny u wielu roślin storczykowatych (Orchidaceae) cechujących się wzrostem sympodialnym. W odróżnieniu od bulw nie jest skróconym pędem o ograniczonym wzroście. Pseudobulwy powstają z jednego międzywęźla (heteroblastyczne) lub z kilku międzywęźli (homoblastyczne). Na szczycie pseudobulw heteroblastycznych wyrastają pojedyncze liście, czasem kwiatostan. W przypadku pseudobulw homoblastycznych mogą być one ulistnione, przy czym zwykle albo liście na zgrubiałym odcinku szybko odpadają pozostawiając wyraźne blizny (zwłaszcza w dolnej części zgrubienia) lub liście dolne są suche, papierzaste.Kultywar (łac. cultus = uprawny, varietas = odmiana) – wyraźnie odrębna, jednorodna i trwała odmiana uprawna (hodowlana) rośliny wyróżniająca się walorami użytkowymi lub estetycznymi (określoną cechą lub kombinacją cech), uzyskana w wyniku zabiegów hodowlanych (selekcji, krzyżowania, poliploidyzacji, działania mutagenów), ewentualnie odnaleziona w naturze lub uprawie.

    W przypadku pewnych bardzo wyspecjalizowanych storczyków, jak na przykład azjatycki Ophrys, słupek przybrał kolor, kształt i zapach, który przyciąga męskie owady przypominając mimikę samicy. Zapylenie odbywa się w czasie, gdy samiec próbuje kopulować, ponieważ uważa kwiat za samicę swojego gatunku.

    Wiele subtropikalnych orchidei jest zapylanych przez pszczoły (samce), które odwiedzają kwiaty, aby zebrać lotne substancje chemiczne potrzebne im do syntezy feromonów wabiących. każdy rodzaj orchidei umiejscawia pylniki na różnych częściach ciała pszczół, tak aby możliwe było prawidłowe zapylanie krzyżowe.

    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.Keiki – (z języka hawajskiego: dziecko) – u storczyków młoda roślina wyrastająca zamiast rozgałęzienia z jednego z węzłów na pędzie kwiatowym (np. u Falenopsis) lub bezpośrednio na bulwie. Jest rodzajem rozmnóżki. Keiki powstaje w wyniku zgromadzenia się dużych ilości hormonów wzrostu. Może to nastąpić w wyniku naturalnych procesów rozwojowych, lub można tego dokonać sztucznie przez nałożenie specjalnego środka hormonalnego (tę metodę stosuje się w uprawach). Otrzymane w ten sposób rośliny potomne są klonami rośliny macierzystej.

    Podziemna orchidea, Rhizanthella slateri, występująca w Australii, nigdy nie jest nastawiona na działanie światła i dlatego jej zapylanie zależy od mrówek i innych owadów żyjących pod ziemią. Darwin opisał jeden z gatunków storczyka, Catasetum, który gdy owad wejdzie do kwiatu, z wybuchową siłą rozpyla lepki pyłek i wypcha jednocześnie owada na zewnątrz. Po zapyleniu płatki więdnął i blakną, ale pozostają przytwierdzone do słupka.

    Zygopetalum (Zygopetalon W.J. Hooker) – rodzaj z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Liczy 14 gatunków. Rośliny w naturze rosną w Ameryce Południowej rozpowszechnione na całym kontynencie. Wiele gatunków i ich mieszańców jest popularnie uprawianych. Gatunkiem typowym jest Zygopetalon mackaii W. J. Hooker.Korzenie powietrzne – zmodyfikowane korzenie, które pobierają wodę z powietrza. Tkanka pokrywająca korzenie to wielowarstwowa skórka zbudowana z kilku warstw martwych komórek. Warstwa ta, nazywana welamenem niczym gąbka chłonie wodę z opadów deszczu i parę wodną. Welamen tworzy srebrnobiałą okrywę. Jego komórki są wypełnione powietrzem i zazwyczaj w ścianach komórkowych mają pory.
    Zbliżenie kwitnącego storczyka z rodzaju Phalaenophis

    Rozmnażanie bezpłciowe Niektóre gatunki, takie jak Phalaenopsis, Dendrobium i Vanda, wytwarzają odrosty lub sadzonki formowane z jednego z węzłów wzdłuż trzpienia, poprzez akumulację hormonu wzrostu w tym punkcie. Pędy te zwane są keikami.

    Ewolucja[edytuj kod]

    Badania naukowe przedstawione na łamach czasopisma Nature częściowo potwierdził hipotezę, że początki powstania orchidei sięgają znacznie wcześniej niż zakładano. Wymarły gatunek pszczoły, Proplebeia dominicana, znaleziono uwięziony w bursztynie z miocenu sprzed około 15-20 milionów lat. Pszczoła ta niosła pyłek nieznanego wcześniej taksonu orchidei, Meliorchis caribea, na swoich skrzydłach. To znalezisko jest dowodem na to, że storczyki jednak istniały dużo wcześniej niż zakładali inni badacze. Wymarły gatunek orchidei, Meliorchis caribea, został umieszczony w obecnie istniejącym plemieniu Cranichideae, subplemieniu Goodyerinae (podrodzina Orchidoideae).

    Myko-heterotrofy (skrót MHP od ang. myco-heterotrophic plants), dawniej rośliny saprofityczne – rośliny, które część lub wszystkie substancje pokarmowe pobierają z grzybów, na których pasożytują. Rośliny te zwykle nie przeprowadzają fotosyntezy i nie mają barwników fotosyntetycznych.Katleja (Cattleya) — rodzaj z rodziny storczykowatych obejmujący około 54 gatunki występujące w Ameryce Południowej. Posiadają najczęściej duże barwne kwiaty, które mogą mierzyć nawet 25 cm średnicy (Cattleya warszewiczii). Katleje krzyżuje się z innymi rodzajami storczykowatych, dzięki czemu uzyskuje się rośliny o efektownych kwiatach. Gatunkiem typowym jest C. labiata J. Lindley.

    Oznacza to, że storczyki mogły powstać nawet 76-84 miliony lat temu, w okresie późnej kredy. Innymi słowy mogły one koegzystować z dinozaurami, ale oznacza to także że już wtedy owady aktywnie zapylały kwiaty orchidei. Według Chase et al. (2001) twierdzi, że orchidee mogły powstać nawet 100 000 000 lat temu.

    Za pomocą cząsteczkowego zegara molekularnego, można było określić wiek głównych gałęzi z rodziny orchidei. Potwierdziło to także, że subrodzina Vanilloideae, jest gałęzią, która oddzieliła się bardzo wcześnie i ewoluowała samodzielnie. Ponieważ ten rodzaj występuje globalnie, w rejonach subtropikalnych i tropikalnych Ameryki i Azji, Nowej Gwinei i Afryki Zachodniej, a kontynenty zaczęły się rozdzielać około 100 milionów lat temu, musiała nastąpić intensywna dywersyfikacja gatunkowa po rozdzieleniu rodzin.

    Bulwocebula (łac. bulbotuber) – zmodyfikowany pęd podziemny, zewnętrznie przypominający cebulę, w którym jednak organem spichrzowym jest zgrubiała, bulwiasta łodyga, otoczona liśćmi mającymi postać suchych łusek. Funkcję spichrzową pełni rozrośnięta środkowa miękiszowa część łodygi, pozbawiona wiązek przewodzących lub rozrośnięty miękisz międzywiązkowy łodygi (w odróżnieniu od cebuli, gdzie funkcję tę pełni mezofil). Bulwocebule występują np. u krokusów i mieczyków. Mają zdolność wytwarzania cebulek potomnych z pączków bocznych.Pręcik (łac. stamen) – męski organ płciowy w kwiecie, bardzo silnie zredukowany i zmieniony liść. Ponieważ każdy pylnik (theca) ma połączone po dwa woreczki pyłkowe, pręcik okrytozalążkowych jest mikrosporofilem o 4 mikrosporangiach lub 2 synangiach dwusporangiowych. U roślin okrytonasiennych składa się z nitki pręcikowej (filamentum) i główki (anthera), która jest zróżnicowana na dwa pylniki (thecae) połączone płonnym łącznikiem (connectivum). W pylnikach znajdują się komory pyłkowe zawierające tkankę wyściełającą (tzw. tapetum) oraz tkankę zarodnikotwórczą (tzw. archespor), która wytwarza ziarna pyłku kwiatowego lub pyłkowiny. Dojrzałe pylniki pękają, pyłek się wysypuje i zostaje on dalej przenoszony przez wiatr, owady, zwierzęta, a następnie osadza się na znamionach słupków innych kwiatów (następuje zapylenie). Istnieją także rośliny o kwiatach samopylnych.

    Ekologia[edytuj kod]

    Większość storczyków jest roślinami wieloletnimi, które rosną zakotwiczone do drzew lub krzewów w rejonach subtropikalnych i tropikalnych. Takie gatunki jak Angraecum sororium są porostami rosnącymi wśród kamienistego podłoża. Inne storczyki (większość gatunków z rodziny Orchidaceae występujących w strefie umiarkowanej) rosną w na ziemi, na łąkach i w lasach.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Korzeń (łac. radix) – część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i substancje odżywcze (sole mineralne), utrzymuje rośliny na podłożu i służy do gromadzenia substancji zapasowych. Występuje niemal u wszystkich roślin naczyniowych, nieobecny jest jedynie u posiadających chwytniki psylotowych i niektórych roślin, u których korzeń zanikł wtórnie (np. u pływaczy i wolffii bezkorzeniowej). Rośliny zakorzenione są zwykle w glebie, u epifitów wykształcają się korzenie powietrzne, u hydrofitów korzenie zanurzone.

    Niektóre storczyki, jakie jak Neottia i Corallorhiza, pozbawione są chlorofilu, więc są także niezdolne do samodzielnej fotosyntezy. Zamiast tego gatunki te poradził sobie w inny sposób, żyją w symbiozie z grzybami ziemnymi i w ten sposób pozyskują niezbędne wartości odżywcze. Te storczyki są znane jako myko-heterotrofy, wcześniej mylnie opisane jako saprofity. Uważano, że zdobywają pożywienie poprzez rozkładanie materii organicznej samodzielnie. Istnieją także takie gatunki jak, które są roślinami pasożytniczymi, ale w okresie kiełkowania i pierwszego wzrostu, podczas gdy jako dorosłe rośliny posiadają chlorofil, ale dalej mogą korzystać z symbiotycznych grzybów.

    Bulwa pędowa – zgrubiała część pędu rośliny, pełniąca funkcję spichrzową, tzn. jest magazynem substancji zapasowych, głównie białek i cukrów – szczególnie skrobi. Bulwy pędowe mogą być podziemne, lub nadziemne. Podziemne bulwy pędowe wytwarza np. ziemniak. Tworzą się one na końcach podziemnych pędów – rozłogów. Występują w nich tzw. oczka, będące zawiązkami pędów, za pomocą których ziemniak może rozmnażać się wegetatywnie. Bulwy te nie wytwarzają korzeni przybyszowych.Pleurothallis – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Rośliny te rosną w różnych środowiskach, od zarośli po mgliste lasy i subparamo na wysokościach powyżej 3000 m n.p.m.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Oceania − nazwa zbiorowa wysp Oceanu Spokojnego, które wraz z Australią tworzą odrębną część świata nazywaną Australią i Oceanią.
    Coelogyne cristata – gatunek epifitycznej rośliny z rodziny storczykowatych. Pochodzi z chłodnych i wilgotnych terenów wschodnich Himalajów oraz Wietnamu. Kwitnie wiosną przed stopnieniem śniegów. Nazwa rodzaju pochodzi od dwóch greckich słów koilos (wydrążony) i gyne (kobieta), z powodu wyglądu słupka kwiatu. Nazwa gatunku wzięła się od łacińskiego słowa crista (grzebień), z powodu wyglądu brzegów kwiatu.
    Korona (łac. corolla, ang. corolla) – element kwiatu składający się z okółka barwnych płatków korony (petala), które stanowią powabnię dla owadów, lub innych zwierząt zapylających kwiaty. Korona stanowi wewnętrzną część okwiatu.
    Epifit (gr. epi – na, phyton – roślina), porośle, aerofit – roślina rosnąca na innej roślinie, ale zwykle nie prowadząca pasożytniczego trybu życia. Korzysta z innego gatunku jako podpory, a odżywia się najczęściej samodzielnie. W ekosystemach lądowych wyrasta często w miejscach, gdzie gromadzi się martwa materia organiczna (np. w kącie gałęzi/pędu) lub osiedla się na pędach innych roślin, a składniki odżywcze i wodę pobiera z powietrza i niesionych przez nie pyłów, opadów i detrytusu gromadzącego się w kątach pędów. Nieliczne epifity wykształcają ssawki i wyzyskują w różnym zakresie swego żywiciela (np. jemiołowate i loganiowate). Epifityzm jest szczególnie częsty wśród gatunków organizmów wodnych, które jako peryfiton porastają organy makrofitów.
    Storczykowce (Orchidales Raf.) – rząd bylin (samożywnych i myko-heterotroficznych) wyróżniany w wielu systemach klasyfikacji roślin okrytozalążkowych w XIX i XX wieku. Obecnie zaliczane tu wcześniej taksony (często tylko rodzina storczykowate Orchidaeceae) włączane są do rzędu szparagowców Asparagales.
    System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).
    Storczyk (Orchis L.) – rodzaj bylin należących do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). W zależności od ujęcia systematycznego klasyfikowanych jest do tego rodzaju od 17 do 33 gatunków, przy czym większa liczba podawana jest w starszych klasyfikacjach. Po odkryciu w końcu lat 90. XX wieku polifiletycznego charakteru tradycyjnie definiowanego rodzaju, część zaliczanych tu gatunków przeniesiona została przez taksonomów do rodzaju koślaczek (Anacamptis) i Neotinea. Gatunkiem typowym jest storczyk kukawka (Orchis militaris L.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.063 sek.