• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Storczykowate



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Epidendronowe (Epidendroideae) – podrodzina w obrębie storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niej ok. 650 rodzajów liczących ok. 18 tysięcy gatunków występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych i pustyń. Jest to grupa siostrzana podrodziny storczykowych (Orchidoideae). Zaliczane tu rośliny są często epifityczne, nierzadko myko-heterotroficzne.Wenezuelę na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1952 reprezentowało 38 zawodników, 36 mężczyzn i 2 kobiety. Reprezentanci Wenezueli zdobyli 1 brązowy medal na tych igrzyskach, pierwszy w historii olimpijskich startów Wenezueli.
    Zasięg[edytuj kod]

    Storczykowate są rodziną kosmopolityczną, występującą w prawie każdym środowisku oprócz lodowców i na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. Największe zróżnicowanie gatunkowe storczyków występuje w strefie tropikalnej, zwłaszcza w Azji, Ameryce Południowej oraz Ameryce Środkowej. Można je znaleźć także powyżej koła arktycznego w południowej Patagonii. Dwa gatunki Nematoceras występują na Wyspie Macuarie poniżej południowego równoleżnika 54°.

    Dwulistnik, dwulist, dwójlist (Ophrys L.) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 60 gatunków, spośród których typowym jest Ophrys insectifera L.Lista przedstawia rodzaje roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Pierwotna wersja oparta była na liście The Families of Flowering Plants L. Watsona i M.J. Dallwitza. Była następnie aktualizowana na podstawie bieżących publikacji w Orchid Research Newsletter, wydawanego dwukrotnie w roku przez Royal Botanic Gardens w Kew. Na bieżąco aktualizowane listy gatunków z rodziny storczykowatych zestawiane są na stronach World Checklist of Selected Plnt Families oraz e-monocot.org: Orchidaceae Juss. publikowanych przez Royal Botanic Gardens w Kew. Zweryfikowane nazwy rodzajowe storczykowatych zestawiane są także na stronie The Plant List tworzonej przez konsorcjum najaktywniejszych w badaniach taksonomicznych ogrodów botanicznych świata i innych instytucji zajmujących się taksonomia roślin.

    Poniższa lista przedstawia zróżnicowanie rodzajowe różnych obszarów:

  • Oceania: 50-70 rodzajów
  • Ameryka Północna: 20-26 rodzajów
  • tropikalna Ameryka: 212-250 rodzajów
  • tropikalna Azja: 260-300 rodzajów
  • tropikalna Afryka: 230-270 rodzajów
  • Europa i umiarkowana Azja: 40-60 rodzajów
  • Systematyka[edytuj kod]

    Pozycja rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

    Klad bazalny (najstarsza linia rozwojowa) w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych.

    Kukułka, stoplamek, storczyk (Dactylorhiza Neck. ex Nevski ) – rodzaj bylin należących do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 48 gatunków, które bardzo łatwo krzyżują się między sobą dając płodne mieszańce. Występują w umiarkowanych rejonach Eurazji, regionie śródziemnomorskim oraz na Alasce. W Europie 30 gatunków, w Polsce występuje 10 gatunków (11 licząc razem z ozorką zieloną), wszystkie są objęte ochroną prawną. Gatunkiem typowym jest Orchis umbrosus Karelin.Wanilia płaskolistna (Vanilla planifolia Andrews) – gatunek pnącza z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w stanie dzikim w lasach tropikalnych w Ameryce Południowej i Środkowej.

    Pozycja filogenetyczna rodziny w obrębie rzędu szparagowców: Pozycja rodziny w systemie Reveala (1999)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd storczykowce (Orchidales Raf), podrząd Orchidineae Rchb., rodzina storczykowate (Orchidaceae Juss.).

    Pseudobulwa, nibybulwa – zgrubiały, nadziemny fragment łodygi obecny u wielu roślin storczykowatych (Orchidaceae) cechujących się wzrostem sympodialnym. W odróżnieniu od bulw nie jest skróconym pędem o ograniczonym wzroście. Pseudobulwy powstają z jednego międzywęźla (heteroblastyczne) lub z kilku międzywęźli (homoblastyczne). Na szczycie pseudobulw heteroblastycznych wyrastają pojedyncze liście, czasem kwiatostan. W przypadku pseudobulw homoblastycznych mogą być one ulistnione, przy czym zwykle albo liście na zgrubiałym odcinku szybko odpadają pozostawiając wyraźne blizny (zwłaszcza w dolnej części zgrubienia) lub liście dolne są suche, papierzaste.Kultywar (łac. cultus = uprawny, varietas = odmiana) – wyraźnie odrębna, jednorodna i trwała odmiana uprawna (hodowlana) rośliny wyróżniająca się walorami użytkowymi lub estetycznymi (określoną cechą lub kombinacją cech), uzyskana w wyniku zabiegów hodowlanych (selekcji, krzyżowania, poliploidyzacji, działania mutagenów), ewentualnie odnaleziona w naturze lub uprawie.
    Pozycja rodziny w systemie Cronquista (1981)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), klasa jednoliścienne (Liliopsida Scop. 1760), podklasa Liliidae, rząd storczykowce. Podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website Podrodzina Apostasioideae Horaninov

     Osobny artykuł: Apostasioideae.

    Należą tu tylko dwa rodzaje – Apostasia i Neuwiedia obejmujące 16–17 gatunków występujących głównie w Azji południowo-wschodniej. Podrodzina waniliowe Vanilloideae Szlachetko

     Osobny artykuł: waniliowe.

    Obejmuje 180 gatunków skupionych w 15 rodzajach, występujących na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej oraz w strefie umiarkowanej we wschodniej części Ameryki Północnej oraz Azji. Najbardziej zróżnicowane rodzaje to wanilia (Vanilla) – 100 gatunków oraz Epistephium – 12 gatunków. Najważniejszym gatunkiem użytkowym jest wanilia płaskolistna (V. planifolia), której owoce są używane jako przyprawa (tzw. laski wanilii).

    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.Keiki – (z języka hawajskiego: dziecko) – u storczyków młoda roślina wyrastająca zamiast rozgałęzienia z jednego z węzłów na pędzie kwiatowym (np. u Falenopsis) lub bezpośrednio na bulwie. Jest rodzajem rozmnóżki. Keiki powstaje w wyniku zgromadzenia się dużych ilości hormonów wzrostu. Może to nastąpić w wyniku naturalnych procesów rozwojowych, lub można tego dokonać sztucznie przez nałożenie specjalnego środka hormonalnego (tę metodę stosuje się w uprawach). Otrzymane w ten sposób rośliny potomne są klonami rośliny macierzystej.
    Podrodzina obuwikowe Cypripedioideae Kosteletzky
     Osobny artykuł: obuwikowe.

    Należy tu 130 gatunków skupionych w 5 rodzajach występujących w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w tropikach Azji południowo-wschodniej i Ameryki Południowej. W Europie środkowej jedynym przedstawicielem jest obuwik pospolity (Cypripedium calceolus).

    Zygopetalum (Zygopetalon W.J. Hooker) – rodzaj z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Liczy 14 gatunków. Rośliny w naturze rosną w Ameryce Południowej rozpowszechnione na całym kontynencie. Wiele gatunków i ich mieszańców jest popularnie uprawianych. Gatunkiem typowym jest Zygopetalon mackaii W. J. Hooker.Korzenie powietrzne – zmodyfikowane korzenie, które pobierają wodę z powietrza. Tkanka pokrywająca korzenie to wielowarstwowa skórka zbudowana z kilku warstw martwych komórek. Warstwa ta, nazywana welamenem niczym gąbka chłonie wodę z opadów deszczu i parę wodną. Welamen tworzy srebrnobiałą okrywę. Jego komórki są wypełnione powietrzem i zazwyczaj w ścianach komórkowych mają pory.
    Podrodzina epidendronowe Epidendroideae Kosteletzky
     Osobny artykuł: epidendronowe.

    Grupa składająca się z ok. 650 rodzajów liczących ok. 18 tysięcy gatunków występujących na wszystkich kontynentach. Zaliczane tu rośliny są często epifityczne, nierzadko myko-heterotroficzne. Przedstawicielami w polskiej florze są: buławnik (Cephalanthera), kruszczyk (Epipactis), gnieźnik (Neottia), storzan (Epipogium), żłobik (Corallorhiza), lipiennik (Liparis), wyblin (Malaxis), listera (Listera), gołek (Leucorchis). Do tej podrodziny należy też szereg rodzajów storczyków często uprawianych, takich jak: falenopsis (Phalaenopsis), katleja (Cattleya), dendrobium (Dendrobium), cymbidium (Cymbidium), zygopetalum (Zygopetalum).

    Myko-heterotrofy (skrót MHP od ang. myco-heterotrophic plants), dawniej rośliny saprofityczne – rośliny, które część lub wszystkie substancje pokarmowe pobierają z grzybów, na których pasożytują. Rośliny te zwykle nie przeprowadzają fotosyntezy i nie mają barwników fotosyntetycznych.Katleja (Cattleya) — rodzaj z rodziny storczykowatych obejmujący około 54 gatunki występujące w Ameryce Południowej. Posiadają najczęściej duże barwne kwiaty, które mogą mierzyć nawet 25 cm średnicy (Cattleya warszewiczii). Katleje krzyżuje się z innymi rodzajami storczykowatych, dzięki czemu uzyskuje się rośliny o efektownych kwiatach. Gatunkiem typowym jest C. labiata J. Lindley.
    Podrodzina storczykowe Orchidoideae Eaton
     Osobny artykuł: storczykowe.

    Grupa składająca się z 208 rodzajów liczących ok. 3755 gatunków, występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych i pustyń. Zaliczane tu rośliny są sympodialne, bardzo rzadko myko-heterotroficzne, częste są bulwy na korzeniach lub łodydze. Przedstawicielami w polskiej florze są: tajęża (Goodyera), kręczynka (Spiranthes), koślaczek (Anacamptis), kukułka (Dactylorhiza), gółka (Gymnadenia), miodokwiat (Herminium), kukuczka (Neottianthe), dwulistnik (Ophrys), storczyk (Orchis), podkolan (Platanthera), storczyca (Traunsteinera), potrostek (Chamorchis), ozorka (Coeloglossum).

    Bulwocebula (łac. bulbotuber) – zmodyfikowany pęd podziemny, zewnętrznie przypominający cebulę, w którym jednak organem spichrzowym jest zgrubiała, bulwiasta łodyga, otoczona liśćmi mającymi postać suchych łusek. Funkcję spichrzową pełni rozrośnięta środkowa miękiszowa część łodygi, pozbawiona wiązek przewodzących lub rozrośnięty miękisz międzywiązkowy łodygi (w odróżnieniu od cebuli, gdzie funkcję tę pełni mezofil). Bulwocebule występują np. u krokusów i mieczyków. Mają zdolność wytwarzania cebulek potomnych z pączków bocznych.Pręcik (łac. stamen) – męski organ płciowy w kwiecie, bardzo silnie zredukowany i zmieniony liść. Ponieważ każdy pylnik (theca) ma połączone po dwa woreczki pyłkowe, pręcik okrytozalążkowych jest mikrosporofilem o 4 mikrosporangiach lub 2 synangiach dwusporangiowych. U roślin okrytonasiennych składa się z nitki pręcikowej (filamentum) i główki (anthera), która jest zróżnicowana na dwa pylniki (thecae) połączone płonnym łącznikiem (connectivum). W pylnikach znajdują się komory pyłkowe zawierające tkankę wyściełającą (tzw. tapetum) oraz tkankę zarodnikotwórczą (tzw. archespor), która wytwarza ziarna pyłku kwiatowego lub pyłkowiny. Dojrzałe pylniki pękają, pyłek się wysypuje i zostaje on dalej przenoszony przez wiatr, owady, zwierzęta, a następnie osadza się na znamionach słupków innych kwiatów (następuje zapylenie). Istnieją także rośliny o kwiatach samopylnych.

    Rodzaje[edytuj kod]

     Osobny artykuł: Systematyka storczykowatych.

    Morfologia[edytuj kod]

    Storczyki są łatwo odróżniane od innych roślin, jako że dzielą widoczne synapomorfie. Pośród nich są: dwustronna symetria (zygomorfizm), wiele rozłożystych kwiatów, prawie zawsze wysoce zmodyfikowany płatek (labellum), złączony pręcik i słupek oraz bardzo małe nasiona.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Korzeń (łac. radix) – część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i substancje odżywcze (sole mineralne), utrzymuje rośliny na podłożu i służy do gromadzenia substancji zapasowych. Występuje niemal u wszystkich roślin naczyniowych, nieobecny jest jedynie u posiadających chwytniki psylotowych i niektórych roślin, u których korzeń zanikł wtórnie (np. u pływaczy i wolffii bezkorzeniowej). Rośliny zakorzenione są zwykle w glebie, u epifitów wykształcają się korzenie powietrzne, u hydrofitów korzenie zanurzone.

    Łodyga i korzenie

    Przykład pseudobulw Prosthechea fragrans
    Pseudobulwy gatunku Coelogyne trinervis

    Wszystkie storczyki to wieloletnie zioła, które pozbawione są stałej zdrewniałej łodygi, oraz mogę rosnąć według dwóch wzorców:

  • Monopodialny: Łodyga wyrasta z pojedynczego pączka, liście zaś są dodawane od wierzchołka każdego roku wraz z ciągłym wzrostem łodygi. Łodyga orchidei o monopodialnym wzroście może dochodzić do kilku metrów długości tak jak na przykład, Vanda czy Vanillia.
  • Sympodialny: Roślina produkuje serię sąsiadujących ze sobą pędów, które rosną do pewnego poziomu, zakwitają, a następnie przestają rosnąć i zostają zastępowane przez nowe pędy (pseudobulwy). Storczyki o takim wzroście rosną poprzecznie a nie pionowo. Wzrost kontynuowany jest poprzez tworzenie nowych pędów wyrastających przy pędach z roku poprzedniego. Posiadają one własne liście i korzenie, jednakże są połączone w jedną roślinę, tak jak w przypadku gatunku Cattleya. Podczas gdy powstaje nowe odgałęzienia, kłącze może zacząć swój wzrost od tak zwanego oka, nierozwiniętego pączka.
  • Naziemne storczyki mogą tworzyć kłącze z bulwocebul lub z bulw. Korzenie takich storczyków są gładkie i białe.

    Bulwa pędowa – zgrubiała część pędu rośliny, pełniąca funkcję spichrzową, tzn. jest magazynem substancji zapasowych, głównie białek i cukrów – szczególnie skrobi. Bulwy pędowe mogą być podziemne, lub nadziemne. Podziemne bulwy pędowe wytwarza np. ziemniak. Tworzą się one na końcach podziemnych pędów – rozłogów. Występują w nich tzw. oczka, będące zawiązkami pędów, za pomocą których ziemniak może rozmnażać się wegetatywnie. Bulwy te nie wytwarzają korzeni przybyszowych.Pleurothallis – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Rośliny te rosną w różnych środowiskach, od zarośli po mgliste lasy i subparamo na wysokościach powyżej 3000 m n.p.m.

    Niektóre z naziemnych storczyków, takich jak Orhis czy Ophrys, posiadają dwa podziemne korzenie bulwiaste. Jeden jest używany jako rezerwa pożywienia na okres spoczynku oraz jako rezerwa do wzrostu dla drugiej bulwy. W ciepłych i wilgotnych rejonach wiele z naziemnych storczyków nie potrzebuje pseudobulw.

    Epifityczne storczyki posiadają zmodyfikowane korzenie powietrzne, które czasami mogą mieć nawet długość kilku metrów. W starszych częściach korzeni, zmodyfikowana gąbczasta warstwa zwana welamen, ma za zadanie absorbować wodę z powietrza. Składa się ona z obumarłych komórek i ma kolor srebrno-szary bądź brązowy.

    Oceania − nazwa zbiorowa wysp Oceanu Spokojnego, które wraz z Australią tworzą odrębną część świata nazywaną Australią i Oceanią.Coelogyne cristata – gatunek epifitycznej rośliny z rodziny storczykowatych. Pochodzi z chłodnych i wilgotnych terenów wschodnich Himalajów oraz Wietnamu. Kwitnie wiosną przed stopnieniem śniegów. Nazwa rodzaju pochodzi od dwóch greckich słów koilos (wydrążony) i gyne (kobieta), z powodu wyglądu słupka kwiatu. Nazwa gatunku wzięła się od łacińskiego słowa crista (grzebień), z powodu wyglądu brzegów kwiatu.

    Komórki korzenia rosną pod prawidłowym kątem, aby zapewnić roślinie odpowiednią podporę. Składniki odżywcze pochodzą głównie z odchodów zwierzęcych i innych organizmów opadających na powierzchnie nośne rośliny.

    Baza trzonu epifitów sympodialnych lub w przypadku niektórych gatunków cały trzon, może być zgrubiały i przybierać firmę pseudobulwy, która zawiera składniki odżywcze oraz wodę na suche okresy.

    Pseudobulwy mają gładką powierzchnię z podłużnymi rowkami i mogą przybierać różne kształty, często stożkowaty lub podłużny. Wielkość pseudobulwy może być bardzo różna, w przypadku mniejszych gatunków Bulbophyllum jest ona nie dłuższa niż dwa milimetry, podczas gdy u największego z gatunków Grammatophyllum speciosum, może osiągać wielkość trzech metrów. Niektóre gatunki Dendrobium mają podłużną pseudobulwę w kształcie puszki, krótkimi okrągłymi listkami na całej jej długości. Inne zaś storczyki mają schowane lub ekstremalnie małe pseudobulwy, całkowicie włączone w liście.

    Korona (łac. corolla, ang. corolla) – element kwiatu składający się z okółka barwnych płatków korony (petala), które stanowią powabnię dla owadów, lub innych zwierząt zapylających kwiaty. Korona stanowi wewnętrzną część okwiatu.Epifit (gr. epi – na, phyton – roślina), porośle, aerofit – roślina rosnąca na innej roślinie, ale zwykle nie prowadząca pasożytniczego trybu życia. Korzysta z innego gatunku jako podpory, a odżywia się najczęściej samodzielnie. W ekosystemach lądowych wyrasta często w miejscach, gdzie gromadzi się martwa materia organiczna (np. w kącie gałęzi/pędu) lub osiedla się na pędach innych roślin, a składniki odżywcze i wodę pobiera z powietrza i niesionych przez nie pyłów, opadów i detrytusu gromadzącego się w kątach pędów. Nieliczne epifity wykształcają ssawki i wyzyskują w różnym zakresie swego żywiciela (np. jemiołowate i loganiowate). Epifityzm jest szczególnie częsty wśród gatunków organizmów wodnych, które jako peryfiton porastają organy makrofitów.

    Liście Jak większość roślin jednoliściennych, storczyki generalnie mają proste liście z równoległymi żyłami. Jednakże niektóre Vanilloideae mają posiatkowane użyłkowanie. Liście mogą być owalne bądź lancetowate i mogą różnić się pod względem wielkości. Liście wyrastają wprost z pseudobulwy i nie mają ogonków.

    Storczykowce (Orchidales Raf.) – rząd bylin (samożywnych i myko-heterotroficznych) wyróżniany w wielu systemach klasyfikacji roślin okrytozalążkowych w XIX i XX wieku. Obecnie zaliczane tu wcześniej taksony (często tylko rodzina storczykowate Orchidaeceae) włączane są do rzędu szparagowców Asparagales.System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).

    Struktura liści odpowiada specyficznemu środowisku w jakim występuje dany gatunek. Gatunki, które typowo rosną w strefach o dużym nasłonecznieniu oraz gdzie może występować okres czasowego przesuszenia, posiadają grubsze i bardziej skórzaste liście, które bardzo często pokryte są woskiem, który pomaga zatrzymywać wodę. Gatunki, które rosną w cienistych obszarach posiadają cieńsze i długie liście.

    Storczyk (Orchis L.) – rodzaj bylin należących do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). W zależności od ujęcia systematycznego klasyfikowanych jest do tego rodzaju od 17 do 33 gatunków, przy czym większa liczba podawana jest w starszych klasyfikacjach. Po odkryciu w końcu lat 90. XX wieku polifiletycznego charakteru tradycyjnie definiowanego rodzaju, część zaliczanych tu gatunków przeniesiona została przez taksonomów do rodzaju koślaczek (Anacamptis) i Neotinea. Gatunkiem typowym jest storczyk kukawka (Orchis militaris L.).Welamen (łac. velamen = okrycie, suknia) – gąbczasta warstwa obumarłych komórek skórki na korzeniach powietrznych epifitów z rodziny storczykowatych i obrazkowatych. Służy do gromadzenia i wychwytywania wody z atmosfery oraz przytwierdzania roślin do nierówności pni. Gruba warstwa pustych komórek ma barwę srebrzystą w stanie suchym. Korzenie z welamenem nasączone wodą stają się zielone. U niektórych gatunków warstwa komórek welamenu jest postrzępiona w formie filcowato zbitych włosków (np. storczykowate z rodzaju pafiopedilum).

    Liście większości storczyków są wieloletnie, z którymi żyją kilka lat, podczas gdy u Catasetum jest odwrotnie. Gatunek tek wytwarza liście, które osłaniają roślinę przez słońcem i rozwijają nowe liście wraz ze wzrostem pseudobulwy.

    Liście u niektórych storczyków są uważane za ozdobne. Liście Macodes sanderiana są częściowo naziemne, widać na nich błyszczące srebrne i złote użyłkowanie na jasnym zielonym tle. Sercowate liście Psychopsiella limminghei są jasno broązowo-zielone z ciemno bordowymi plamkami, wytworzonymi przez pigmenty rośliny. Atrakcyjne cętkowanie gatunku występującego w tropikalnej i subtropikalnej Azji (Paphiopedilum), jest spowodowane nierówną dystrybucją chlorofilu w roślinie. Phalaenopsis schilleriana jest gatunkiem różowego storczyka z liśćmi w jasne i ciemne zielone plamki. Ludisia discolor jest uprawiana bardziej ze względu na wygląd jej liści, aniżeli na swoje kwiaty.

    Kukuczka (Neottianthe (Rchb.) Schltr.) – rodzaj bylin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy tu 8 gatunków. Gatunkiem typowym i zarazem jedynym przedstawicielem we florze polskiej jest kukuczka kapturkowata (N. cucullata (Linnaeus) Schlechter).Rozgałęzienia typu monopodialnego – charakteryzują rośliny jednoosiowe (monopodialne). Oś główna roślin o tym typie rozgałęzień rośnie silniej od odgałęzień bocznych, w efekcie zawsze jest od nich dłuższa. Odgałęzienia każdego kolejnego rzędu rosną słabiej od odgałęzień wyższych rzędów.

    Niektóre ze storczyków, jak na przykład Dendrophylax lindenii (orchidea duch), Aphyllorchis i Taeniophyllum poprzez brak liści i zielone korzenie, przeprowadzają fotosyntezę właśnie w nich, tak jak wszystkie heteromorficzne gatunki.

    Storczyki z gatunku Corallorhiza z powodu braku liści, owijają swoje korzenie wokół drzew i przy użyciu wyspecjalizowanych grzybów pobierają z nich cukry.

    Kwiaty

    Liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.) – podklasa roślin należąca do klasy jednoliściennych. Nazwa podklasy pochodzi od typowego przedstawiciela – lilii (Lilium).Storzan (Epipogium) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należą do niego 3–4 gatunki. Gatunkiem typowym i jedynym przedstawicielem we florze Polski jest storzan bezlistny (E. aphyllum Swartz).
    Dendrochilum
    Oncidium ornithorhynchum

    Orchidaceae są dobrze znane ze swoich strukturalnych wariacji w wyglądzie kwiatów.

    Niektóre ze storczyków mają pojedyncze kwiaty, jednakże większość posiada kwiatostan, który wytwarza kwiaty i rośnie, czasami jest to duża liczba kwiatów. Trzon kwiatowy może wyrastać wprost z pseudobulwy, tak jak u gatunków Cymbidium, wierzchołkowy, czyli wyrasta z wierzchołka łodygi, tak jak u gatunków Cattleya lub wyrastający przy nasadzie liścia, tak jak w przypadku gatunków Vanda.

    Mikoryza – jest to występujące powszechnie zjawisko, polegające na współżyciu korzeni lub innych organów, a nawet nasion roślin naczyniowych z grzybami (dotyczy około 85% gatunków roślin wyższych z całego świata). Tego typu symbioza daje obu gatunkom wzajemne korzyści, polegające na obustronnej wymianie substancji odżywczych – rośliny mają lepszy dostęp do wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, ale także do substancji regulujących ich wzrost i rozwój, które produkuje grzyb, ten zaś korzysta z produktu fotosyntezy roślin – glukozy. Odkrycia mikoryzy dokonał w roku 1880 polski botanik, Franciszek Kamieński, który opisał ją w swojej pracy w 1881 roku.Obuwikowe (Cypripedioideae) – podrodzina w obrębie storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niej 130 gatunków skupionych w 5 rodzajach. Rodzaj Cypripedium występuje w strefie umiarkowanej sięgając rejonów subarktycznych na półkuli północnej. Przedstawiciele rodzaju Paphiopedilum rosną w Azji południowo-wschodniej, a zasięg pozostałych przedstawicieli podrodziny obejmuje Amerykę Środkową i Południową.

    Jako synapomorfia z kladu, storczyki są dwustronnie symetryczne, jednakże w przypadku kilku gatunków Mormodes, Ludisia i Macodes symetria ta może być trudna do dostrzeżenia.

    Kwiat orchidei, jak większość roślin jednoliściennych posiada dwa sterylne elementy okółek. Zewnętrzny okółek posiada trzy zmodyfikowane płatki, zaś wewnętrzny posiada trzy płatki. Trzy płatki zewnętrzne są bardzo podobne do właściwych płatków rośliny i dlatego nazywane są działkami, ale mogą być całkowicie niezależne.

    Bulwa – zgrubiała część korzenia lub pędu, pełniąca w roślinie funkcję spichrzową, przetrwalnikową i rozmnażania wegetatywnego. W bulwach gromadzone są substancje zapasowe, głównie białka i cukry – często skrobia. U niektórych roślin bulwa może magazynować wodę. Bulwy zbudowane są głównie z tkanki miękiszowej. Dzięki przetrwalnikowej funkcji bulw byliny mogą po okresie niesprzyjającym wegetacji (np. zimie lub suszy) odtworzyć się z zawiązków pędów znajdujących się w bulwie, mimo że pęd nadziemny tych roślin obumarł.Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

    Górne środkowe płatki, zwane także labellum, są zawsze zmodyfikowane i powiększone. Niższa zalążnia lub szypułka zwykle obraca się o 180 stopni, tak że warżka przechodzi do dolnej części i staje się platformą odpowiednią dla owadów zapylających roślinę. Ta cecha występowała początkowo w całej rodzinie i uważana była za synapomorficzną, ale niektóre gatunki wtórnie utraciły tę zdolność, na przykład Zygopetalum i Epidendrum secundum.

    Miodokwiat (Herminium L.) – rodzaj bylin należących do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 28 gatunków. W Polsce tylko jeden gatunek – miodokwiat krzyżowy, będący zarazem gatunkiem typowym rodzaju. Przedstawiciele rodzaju występują w Europie (tylko jeden gatunek) oraz w południowo-zachodniej, środkowej i wschodniej Azji.Aphyllorchis – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należą do niego 22 gatunki. Występują w południowo-wschodniej Azji od Indii i Cejlonu po Nową Gwineę. Wszystkie gatunki są myko-heterotrofami.

    Normalną postać działki można znaleźć w rodzaju Cattleya, gdzie tworzy trójkąt. W rodzaju Paphiopedilum dwa dolne płatki uformowane są w jedną działkę, podczas gdy warga przybrała formę pantofelka. U Masdevallia wszystkie płatki są połączone.Kwiaty orchidei o nienaturalnych ilościach płatków nazywane są peloriami. Peloria jest cechą genetyczną, ale jest powodowana środowiskiem występowania i może pojawiać się losowo.

    Cymbidium (Cymbidium) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 51 gatunków. Zasięg obejmuje tropikalną i subtropikalną Azję (północne Indie, Japonia, Chiny, Borneo, Filipiny, Malezja) oraz Australię. Istnieje wiele odmian uprawnych różniących się kolorystyką kwiatów (od białego, poprzez żółty, czerwony, zielony, aż po odcienie brązu), kwiaty są jednobarwne lub dwubarwne. Storczyki z rodzaju Cymbidium należą do łatwiejszych w hodowli, zwłaszcza dotyczy to mieszańców.Ameryka Środkowa (ang. Middle America) – centralny region geograficzny Ameryki. Jest definiowany jako południowa część Ameryki Północnej, w której skład wchodzą dwie części: kontynentalna (Ameryka Centralna) i wyspiarska (Karaiby). Obszar liczy około 850 000 km² powierzchni i jest zamieszkany przez ponad 90 mln ludzi.

    Pierwotnie kwiaty orchidei posiadały trzy pręciki, jednakże ta sytuacja obecnie jest ograniczona do rodzaju Neuwiedia. Dwa gatunki Apostasia i Cypripedioideae posiadają dwa pręciki, jeden centralny sterylny i drugi mniejszy zredukowany. Wszystkie inne storczyki, klad zwany Monandria, zachowały tylko pręcik centralny, pozostałe zostały zredukowane do prątniczek. Włókna ciągłe z pręcików są zawsze zrośnięte tworząc coś na pozór kolumny. W bardziej prymitywnym gatunku Apostasioideae ta fuzja jest tylko częściowa, w przypadku rodzaju Vanilloideae jest bardziej pogłębiona, zaś w przypadku gatunków Orchidoideae i Epidendroideae jest całkowita. Słupek jet asymetryczny, wszystkie płatki wewnętrzne są wygięte do środka rośliny.

    Słupek, słupkowie (łac. pistyllum, ang. pistil) – żeński organ płciowy w kwiecie okrytonasiennych. Zbudowany jest ze zrośniętych ze sobą lub wolnych owocolistków (carpellae), które są zmodyfikowanymi liśćmi (najprawdopodobniej utworami homologicznymi do makrosporofili). Słupki zajmują zawsze centralne miejsce w kwiecie, gdzie mogą występować pojedynczo lub w większej liczbie.Shaoxing (chin.: 绍兴; pinyin: Shàoxīng) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Zhejiang, na południowy wschód od miasta Hangzhou. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 531 398. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 4 317 003 mieszkańców. Centrum handlu, turystyki, ośrodek przemysłu metalurgicznego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego i spożywczego; miasto znane z produkcji wina.

    Pyłek jest uwalniany jako pojedyncze ziarenka, tak jak w przypadku innych roślin: Apostasioideae, Cypripedioideae i Vanilloideae. W przypadku innych podrodzin, które zawierają znaczącą większość storczyków, pylnik posiada dwa takie ziarenka.

    Pyłek jest woskowatą masą ziarenek trzymaną razem przy pomocy kleistego alkaloidu, zawierająca zarówno celulozowe nici jak i mukopolisacharydy. Każde ziarenko jest podłączone do włókna, które mogą przybrać formę torebeczki jak u gatunków Dactylorhiza i Habenaria, lub trzonu jak u Vanda. Ziarenka znajdują się w torebeczce, która przykleja się do owada, gdy ten przylatuje po pyłek.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Buławnik (Cephalanthera Rich.) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 20 gatunków. Gatunkiem typowym jest buławnik wielkokwiatowy (Cephalanthera damasonium (Mill.) Druce).

    Na górnej krawędzi piętna storczyków z jednym pylnikiem z przodu nasadki pylników znajduje się tak zwane rostellum, które jest częścią prętosłupa oddzielającą męskie zarodniki od żeńskich. Jak już wspomniano, zalążnia znajduje się na zewnątrz, dlatego zapylanie jest trudniejsze.

    W 2011 roku odkryto nowy gatunek rodzaju Bulbophyllum, Bulbophyllum nocturnum , który kwitnie nocą.

    Epistephium – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje ok. 22-30 gatunków występujących w tropikalnej części Ameryki Południowej oraz na Antylach. Nazwa rodzajowa epistephes w języku greckim oznacza "ukoronowany" i pochodzi od przypominającego koronę zwieńczenia słupka. Rośliny te rosną na otwartych, trawiastych sawannach oraz w wilgotnych lasach równikowych na nizinach i w niższych położeniach górskich.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

    Owoce i nasiona

    Przekrój przez torebki różnych rodzajów orchidei

    Zalążnia typowo rozwija się w torebkę, która posiada trzy lub sześć podłużnych szczelinek, pozostaje zamknięta z obu stron. Pękanie torebki może trwać od dwóch do osiemnastu miesięcy.

    Nasiona są generalnie prawie mikroskopijnej wielkości i bardzo liczne, w przypadku niektórych gatunków nawet ponad milion w jednej torebce. Po pęknięciu są rozwiewane przez wiatr. Brakuje im bielma i muszą wejść w symbiozę z różnymi mikoryzowymi grzybami podstawkowymi (Basidiomycota), które zapewniają im odpowiednie i niezbędne substancje odżywcze potrzebne do kiełkowania. Wszystkie storczyki potrzebują odpowiednich grzybów, aby kiełkować i dorosnąć do dojrzałej rośliny.

    Ara Pacis, Ołtarz Pokoju, Ara Pacis Augustae – został wzniesiony na Polu Marsowym jako wyraz wdzięczności po zakończeniu długotrwałych działań wojennych. Cesarz August ślubował wzniesienie Ołtarza Pokoju w 13 p.n.e., budowla została ukończona w 9 p.n.e. z okazji zakończenia długotrwałej wojny.Wyblin (Malaxis Sol. ex Sw.) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 398 gatunków (w szerokim ujęciu obejmującym dawniej wyodrębniany rodzaj wątlik Hammarbya). Z tradycyjnie, wąsko definiowanego rodzaju tylko jeden gatunek występuje w Europie środkowej – wyblin jednolistny (Malaxis monophyllos). Gatunkiem typowym jest Malaxis spicata Swartz.

    Szansa na to, że nasiono trafi na odpowiedni gatunek grzyba jest bardzo małe, tylko bardzo mały odsetek wszystkich nasion uwolnionych z torebki kiełkuje i dorasta do dojrzałych roślin. Przy uprawie kiełkowanie trwa około kilku tygodni, jednakże istnieje jeden gatunek Paphiopedilum, któremu zajmuje to nawet około piętnastu lat.

    Pafiopedilum, sabotek (Paphiopedilum) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Liczy co najmniej 82 gatunki występujące w południowo-wschodniej Azji, od Himalajów poprzez Półwysep Indochiński i Archipelag Sundajski aż po Nową Gwineę. Rośliny z tego rodzaju występują w różnych siedliskach, stąd wykazują znaczne zróżnicowanie budowy i przystosowań ekologicznych. Gatunki epifityczne rosną w wilgotnych lasach równikowych i wilgotnych lasach podzwrotnikowych. Poza tym dominują gatunki naziemne, choć są też i takie, które rosną na skałach różnego rodzaju (litofity). Rośliny z rodzaju Pafiopedilum należą współcześnie do najbardziej rozpowszechnionych roślin pokojowych.Podkolan (Platanthera) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 135 gatunków, z czego w Polsce występują w środowisku naturalnym tylko dwa. Gatunkiem typowym jest podkolan biały (Platanthera bifolia (L.) Rich.).

    Ogrodnictwo zapewniło i udoskonaliło techniki, które przyspieszają i ułatwiają kiełkowanie storczyków. Wykorzystuje się żel, który eliminuje potrzebę występowania odpowiednich grzybów do kiełkowania nasion. Dzięki temu rozpowszechnione zostały bardzo dekoracyjne gatunki orchidei.

    Głównym komponentem wykorzystywanym do siewu orchidei jest agar-agar. Substancja ta jest połączona z węglowodanami, dzięki której możliwe jest szybsze kiełkowanie. Po przygotowaniu mieszanki agar-agar, wysiewane są nasiona do rurek testowych lub do słoików. Później są wstępnie autoklawowane i pozostawione do kiełkowania.

    Jądro komórkowe, nukleus - otoczone błoną organellum obecne we wszystkich komórkach eukariotycznych, z wyjątkiem tych, które wtórnie je utraciły w trakcie różnicowania, np. dojrzałe erytrocyty ssaków. Zawiera większość materiału genetycznego komórki, zorganizowanego w postaci wielu pojedynczych, długich nici DNA związanych z dużą ilością białek, głównie histonowych, które razem tworzą chromosomy. Geny zlokalizowane w chromosomach stanowią genom komórki. Funkcją jądra komórkowego jest przechowywanie i powielanie informacji genetycznej oraz kontrolowanie czynności komórki, poprzez regulowanie ekspresji genów. Główne struktury, które obecne są w budowie jądra komórkowego to błona jądrowa, podwójna membrana otaczająca całe organellum i oddzielająca je od cytoplazmy oraz blaszka jądrowa, sieć delikatnych włókienek białkowych utworzonych przez laminy, stanowiących rusztowanie dla jądra i nadających mu wytrzymałość mechaniczną. Błona jądrowa jest nieprzepuszczalna dla większości cząsteczek, dlatego obecne są w niej pory jądrowe. Są to kanały przechodzące przez obie błony, umożliwiające transport jonów i innych cząstek. Transport większych cząstek, takich jak białka, jest ściśle kontrolowany i zachodzi na zasadzie transportu aktywnego, kontrolowanego przez białka transportowe. Transport jądrowy jest kluczowy dla funkcjonowania komórki, ponieważ przemieszczanie cząstek poprzez błonę jądrową wymagane jest zarówno przy zarządzaniu ekspresją genów oraz utrzymywaniu chromosomów.Kolumbia (hiszp. Colombia, Republika Kolumbii – República de Colombia) – państwo w północno-zachodniej części Ameryki Południowej leżące nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tajęża (Goodyera R. Br.) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 96 gatunków. Gatunkiem typowym jest tajęża jednostronna (Goodyera repens L.), zarazem jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski.
    Kręczynka (Spiranthes Rich.) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Liczy 24 gatunki, spośród których typowym jest kręczynka jesienna Spiranthes autumnalis (L.) Rich.
    Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.
    Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.
    Astrowate, złożone (Asteraceae Dum., Compositae Gis.) – rodzina roślin należąca do rzędu astrowców (Asterales). Jedna z najliczniejszych rodzin roślin naczyniowych – należy do niej około 23,6 tysięcy gatunków grupowanych w 1620 rodzajów.
    Kwiatostan (ang. inflorescence, łac. inflorescentium) – wyodrębniające się od pozostałej części rośliny skupienie rozgałęzień pędów zakończonych kwiatami. W obrębie kwiatostanu znajdować się mogą poza nimi także liście przykwiatowe (podkwiatek i przysadka), a sam kwiatostan bywa wsparty liściem zwanym podsadką.
    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.098 sek.