• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stopa - miara

    Przeczytaj także...
    Prim - znak (U+2032). Stosowany jest w matematyce, fizyce i chemii do wyróżniania grup zmiennych, liczebników lub lokantów.Cal (ang. inch) – pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca początkowo potrojonej długości średniego ziarna jęczmienia. Jedna z tzw. jednostek imperialnych. W USA ta jednostka miary jest podstawową jednostką miary używaną m.in. w budownictwie, medycynie, policji (np. do pomiaru wzrostu człowieka), mechanice i wielu innych dziedzinach.
    Systemy miar stosowane na ziemiach polskich – w Polsce stosowano wiele systemów miar. Było to związane z wpływami ośrodków władzy i handlu. Wynikało z konieczności ujednolicenia miar stosowanych do wymiaru podatków i w wymianie towarowej. W późniejszym okresie mnogość systemów była wynikiem ujednolicania miar, narzucanego przez zaborców na terenie zaborów. Jednocześnie trwały starania o powszechne ujednolicenie miar, którego efektem było wprowadzenie jednostek metrycznych.

    Stopa – jednostka miary nawiązująca do przeciętnej długości stopy ludzkiej. W różnych krajach miała inną długość. Zmieniała się także na przestrzeni wieków. Obecnie przez stopę najczęściej rozumie się stopę angielską (foot) = 30,480 cm, czyli 1 m = 3,280840 stóp. Skrót: ft. Stosowany jest także symbol (prim), np. 50′. Dawniej spotykało się również zapis z użyciem apostrofu zastępczego (np. 50').

    Łokieć (niem. Elle, franc. Aune, ang. Ell) – jednostka długości o różnej wartości w zależności od państwa, regionu i epoki historycznej. Tradycyjna miara nawiązująca do średniej długości ręki od stawu łokciowego do końca palca środkowego. Dzielił się najczęściej na 2 stopy albo 24 cale.Podstawową jednostką rzymskich miar długości była stopa: pes. Mniejsze jednostki, na które dzielono stopę, noszą te same nazwy co jednostki wagi, na które dzielono librę: dodrans (3/4), bes (2/3), triens (1/3), quadrans (1/4), sextans (1/6), uncia (1/12), semiuncia (1/24), sicilicus (1/48).

    Najczęściej stanowiła 1/2 łokcia i dzieliła się na 12 cali.

    W Polsce:

  • stopa staropolska, tj. warszawska – do 1819 r. = 29,78 cm
  • stopa galicyjska, tj. lwowska – 1787-1856 r. = 29,77 cm
  • stopa wrocławska – do 1816 r. = 28,80 cm
  • stopa krakowska – 1836-1857 r. = 29,8 cm
  • stopa litewska = ok. 32 cm
  • Za granicą:

  • stopa duńska (fod) – ok. 1835 = 31,384 cm
  • stopa angielska (foot) – ok. 1835 = 30,480 cm
  • stopa szwedzka (Fot) – ok. 1835 = 29,690 cm
  • stopa hanowerska (Fuss) – ok. 1835 = 29,199 cm
  • stopa lubecka (Fuss) – ok. 1835 = 28,852 cm
  • stopa hamburska (Fuss) – ok. 1835 = 28,649 cm
  • stopa drezdeńska (Fuss) – ok. 1835 = 28,326 cm
  • stopa lipska (Fuss) – ok. 1835 = 28,266 cm
  • stopa madrycka (pies) – ok. 1835 = 28,266 cm
  • stopa paryska (pied) – ok. 1769 = 32,484 cm (144 linie paryskie)
  • Miary antyczne:

    Centymetr (symbol: cm) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS (centymetr gram sekunda). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10 m.
  • stopa attycka = 29,6 cm
  • stopa eginecka = 33,3 cm
  • stopa egipska = 35 cm
  • stopa grecka = 30,83 cm
  • stopa olimpijska = 32 cm
  • stopa pergameńska = 35 cm
  • stopa rzymska = 29,6 cm
  • stopa używana w architekturze = 29,4-29,6 cm i 32,6 cm
  • Zobacz też[]

  • miary staropolskie – przegląd historyczny
  • Miary rzymskie
  • Przypisy

    1. Robert Bringhurst: Elementarz stylu w typografii. Wyd. 3. Kraków: d2d.pl, 2013, s. 346. ISBN 978-83-927308-6-6.
    2. Poradnia Językowa PWN.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.008 sek.