• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stela bankietowa

    Przeczytaj także...
    Melid, Milid – starożytne miasto hetyckie. Położone jest na wzgórzu Arslantepe w Turcji. W XIV wieku p.n.e. zostało zdobyte przez Hetytów, trzy stulecie później popadło w zależność od Asyrii. Zostało splądrowane przez Sargona II w VIII wieku p.n.e., a po najeździe Scytów i Kimerów popadło w ruinę. Odkryto je i zbadano dopiero w XX wieku.Nanna, Nannar – sumeryjski bóg Księżyca. Nazywany też był Suen, Zuen (akad. Sin). Inne imiona: Aszimbabar, Namrasit, Inbu. Jego imię zapisywano również liczbą trzydzieści (tyle jest dni w miesiącu księżycowym).
    Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

    Stela bankietowa (ang. Banquet Stela lub Banquet Stele) – kamienna stela odnaleziona w 1951 roku w Nimrud (starożytne Kalhu) przez kierowany przez Maxa Mallowana zespół archeologów z British School of Archaeology in Iraq. Stela ta, wykonana na rozkaz asyryjskiego króla Aszurnasirpala II (883-859 p.n.e.), stała pierwotnie w jego pałacu (tzw. Pałac północno-zachodni) w specjalnej niszy w pobliżu wejścia do sali tronowej - tam też odnaleźli ją archeolodzy. Swą nazwę stela zawdzięcza umieszczonej na niej inskrypcji klinowej z opisem wielkiego przyjęcia wydanego przez Aszurnasirpala II dla 69574 gości z okazji zakończenia budowy tego właśnie pałacu. Obecnie zabytek znajduje się w zbiorach muzeum w Mosulu (ND 1104).

    Tyr (obecny Sur) – w starożytności miasto fenickie, obecnie miasto i port w południowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Posiada połączenie kolejowe i drogowe z portem Sajda. Jego nazwa znaczy „skała”. W języku fenickim Ṣur, w akadyjskim Ṣurru, po hebrajsku צור Ṣōr, po grecku Τύρος Týros, po arabsku صور (as)-Ṣūr.Inan(n)a (sum. inana), Isztar (akad. ištar) – w mitologii mezopotamskiej bogini wojny i miłości, z czasem główna i jedyna licząca się bogini panteonu mezopotamskiego; jej kult rozpowszechnił się szeroko na całym obszarze starożytnego Bliskiego Wschodu – w Syrii i Fenicji (Asztarte) oraz Anatolii (Szauszka); w Babilonii czczona głównie w Uruk w świątyni E-anna ("Dom nieba").

    Wykonana z piaskowca stela ma rozmiary 104,5 x 128 cm. W górnej części przedniej strony steli znajduje się przedstawienie reliefowe na którym ukazany został Aszurnasirpal II w otoczeniu symboli boskich. Stojący władca odziany jest w bogato zdobioną, sięgającą stóp szatę. Jego włosy i broda są misternie splecione. Na głowie ma rodzaj czapki podobnej do fezu. Na szyi zawieszony ma naszyjnik z amuletami w kształcie symboli boskich. W lewej ręce władca trzyma ceremonialną buławę, a w prawej rodzaj długiego kija lub laski. Po obu stronach głowy króla umieszczonych jest sześć symboli boskich: księżyc (bóg Sin), uskrzydlony dysk (bóg Szamasz lub Aszur), gwiazda z ośmioma promieniami (bogini Isztar), tiara wielorożna (bóg Anu), wiązka błyskawic (bóg Adad) i siedem kropek (bogowie Sebittu). Po bokach przedstawienia reliefowego znajduje się inskrypcja klinowa, która zajmuje również całą dolną część przedniej strony steli. Inskrypcja klinowa pokrywa także tył i lewą stronę zabytku.

    Kalchu, Kalhu (biblijne Kalach) – starożytne miasto w północnej Mezopotamii, jedna ze stolic Asyrii. Obecnie stanowisko archeologiczne Nimrud w Iraku, leżące na wschodnim brzegu Tygrysu, na południe od Mosulu.Hubuszkia – starożytne miasto i królestwo leżące w krainie Nairi, na pograniczu Asyrii i Urartu, znane głównie ze wzmianek w źródłach asyryjskich z 1 połowy I tys. p.n.e. Lokalizowane zazwyczaj na południe lub zachód od jeziora Urmia (współczesny Kurdystan).

    Na początku inskrypcji wyliczone zostają tytuły i zwycięstwa Aszurnasirpala II (wiersze 1-19). Dalej tekst opisuje prace budowlane tego władcy przy pałacu i świątyniach w Kalhu oraz podaje szczegółową listę różnych gatunków drzew, które kazał on sprowadzić z różnych stron imperium i zasadzić w mieście (wiersze 20-77). Dwa kolejne fragmenty (wiersze 78-101) to opis prac budowlanych tego króla w innych miastach i jego myśliwskich dokonań w trakcie królewskich polowań. Koniec tekstu (wiersze 102-154) dotyczy wielkiego przyjęcia wydanego przez Aszurnasirpala II w Kalhu z okazji ukończenia prac budowlanych przy jego nowym pałacu. Na przyjęcie to zaprosił on z całego imperium 69574 gości, których podejmował ucztą przez dziesięć dni:

    Anu (sum. An, akad. Anu, Anum) – w mitologii mezopotamskiej "Bóg-Niebo", "ojciec wszystkich bogów", "król Anunnaków", bóg stojący formalnie na czele panteonu sumeryjskiego i babilońskiego, tworzący wraz ze swym synem Enlilem "Panem Powietrza" i Enkim "Panem Ziemi" wielką trójcę bogów.Hindanu (też Hinzanu i Giddan) – w I tys. p.n.e. miasto i państwo w Mezopotamii, nad środkowym biegiem Eufratu, położone pomiędzy Laqe na północy a Suhu na południu.
    „Kiedy Aszurnasirpal, król Asyrii, konsekrował w Kalhu pałac pełen radości i mądrości, oraz zaprosił do jego wnętrza Aszura, wielkiego pana, i bogów całego kraju, (wtedy przygotował) 100 tłustych wołów, 1000 jagniąt (i) owiec ze stajni, 14000 owiec (UDU.DAM.GÀR.MEŠ) należących do Isztar, mej pani, 200 wołów należących do Isztar, mej pani, 1000 owiec siserḫu, 1000 baranków, 500 jeleni aiialu, 500 jeleni, 1000 kaczek (işşūrū rabûtu), 500 kaczek (usū), 500 gęsi, 1000 ptaków mesukku, 1000 ptaków qāribu, 10000 gołębi, 10000 turkawek, 10000 małych ptaków, 10000 ryb, 10000 skoczków pustynnych, 10000 jajek, 10000 chlebów, 10000 dzbanów piwa, 10000 bukłaków z winem, 10000 naczyń z ziarnem (i) sezamem, 10000 naczyń z gorącą ..., 1000 skrzynek z zieleniną, 300 (naczyń z) oliwą, 300 (naczyń ze) słodem, 300 (naczyń) zmieszanych roślin raqqatu, 100 (naczyń) rośliny kudimmu, 100 (naczyń) ..., 100 (naczyń) prażonego jęczmienia, 100 (naczyń) zboża uruḫšennu, 100 (naczyń) dobrego piwa billatu, 100 (skrzynek) granatów, 100 (skrzynek) winogron, 100 (skrzynek) owoców zamru, 100 (skrzynek) pistacji, 100 (skrzynek) ..., 100 (skrzynek) cebuli, 100 (skrzynek) czosnku, 100 (skrzynek) kunipḫu, 100 skrzynek rzepy, 100 (naczyń) ziaren ḫinḫinu, 100 (naczyń) giddū, 100 (naczyń) miodu, 100 (naczyń) ghi, 100 (naczyń) prażonych ziaren abšu, 100 (naczyń) prażonych ziaren šu'u, 100 (skrzynek) roślin karkartu, 100 (skrzynek) roślin tiiatu, 100 (naczyń z) musztardą, 100 (naczyń z) mlekiem, 100 (naczyń z) serem, 100 mis z napojem mīzu, 100 (naczyń z) soloną wołowiną, 10 imēru łuskanych orzechów dukdu, 10 imēru łuskanych pistacji, 10 imēru (jedzenia) ḫabbaququ, 10 imēru daktyli, 10 imēru (owoców) titipu, 10 imēru kminku, 10 imēru (przyprawy?) saḫūnu, 10 imēru anyżu, 10 imēru (warzywa) andaḫšu, 10 imēru (warzywa) šišanibu, 10 imēru (owoców) simberu, 10 imēru (przyprawy) ḫašû, 10 imēru dobrej oliwy, 10 imēru dobrych aromatycznych przypraw, 10 imēru ..., 10 imēru (warzywa) naṣṣabu, 10 imēru cebul zinzimmu, 10 imēru oliwek. Kiedy konsekrowałem pałac w Kalhu 47074 mężczyzn (i) kobiet zostało zaproszonych z każdego zakątka mego kraju, 5000 dostojników (i) wysłanników ludów z krain Suhu, Hindanu, Patinu, Hatti, Tyru, Sydonu, Gurgum, Melid, Hubuszkii, Gilzanu, Kummu i Musasiru, 16000 mieszkańców Kalhu (i) 1500 dworzan z mego pałacu. Im wszystkim - razem 69574 (osobom, włączając) tych wezwanych ze wszystkich krain i mieszkańców Kalhu - przez dziesięć dni dawałem jeść i pić, kazałem ich kąpać i namaszczać olejkami. (W ten sposób) uhonorowałem ich (i) odesłałem do ich krain w pokoju i radości”

    Wśród uczonych nie ma zgody co do daty powstania steli. Według Wisemana powstać ona miała nie później niż w 879 r. p.n.e., tj. w początkach panowania Aszurnasirpala II. Brinkman datuje jej powstanie na okres pomiędzy 874 a 866 r. p.n.e., z kolei de Filippi uznaje za mało prawdopodobne, by powstała ona przed ok. 864 r. p.n.e.

    Ghi, ghee (Hindi: घी ghī, Nepali: घ्यू ghyū, Urdu: گھی ghī, Bengali: ঘী ghī, Marathi: तूप Toop, Kannada: ತುಪ್ಪ tuppa, Tamilski: நெய் ney, Telugu: నెయ్యి neyyi, Arabski: سمنة samna) – rodzaj masła klarowanego, tłuszcz zwierzęcy wytwarzany przez długotrwałe gotowanie na małym ogniu i usuwanie szumowin oraz osadów (klarowanie) masła. Ma bardzo długi okres przydatności do spożycia i cechuje się dobrą palnością. W Indiach uważany jest za szlachetny i poza kulinariami używany jest też do celów sakralnych (pudźa, homa).Suhu, Suhum – kraina nad środkowym biegiem Eufratu, na południe od Mari. Jej znane dzieje obejmują okres od środkowej epoki brązu (ok. 2000-1700/1600 p.n.e.) do epoki żelaza (ok. 1200-700 p.n.e.).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. The Standard Inscription of Assurnasirpal II (ang.). oracc.museum.upenn.edu. [dostęp 2013-07-21].
    2. The Banquet Stele of Ashurnasirpal II (ang.). ancient.eu. [dostęp 2013-07-21].
    3. Grayson A.K., Assyrian Rulers..., s. 288.
    4. miara pojemności, biblijny chomer; hasło imēru, The Assyrian Dictionary, tom 7 (I/J), The Oriental Institute, Chicago 1960, s. 110-115.
    5. Grayson A.K., Assyrian Rulers..., s. 292-293.
    6. Marchetti N., Texts Quoting Artworks: The Banquet Stele and the Palace Reliefs of Assurnasirpal II, "Revue d'assyriologie et d'archéologie orientale" 1/2009 (Vol. 103) , s. 85-90.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Grayson A.K., Assyrian Rulers of the Early First Millennium B.C. I (1114–859 B.C.), „The Royal Inscriptions of Mesopotamia. Assyrian Periods” vol. 2 (RIMA 2), University of Toronto Press, 1991.
  • Fez (arab. tarbusz lub szaszijja) – nakrycie głowy o kształcie przypominającym ścięty stożek, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem. Występują odmiany tego nakrycia głowy w innych kolorach i nieco zmodyfikowanych kształtach. Noszą je mężczyźni głównie w krajach muzułmańskich: poza Bliskim i Środkowym Wschodem w Pakistanie, Sri Lance, Indonezji i Malezji. Nazwa stosowana najczęściej w języku polskim pochodzi od marokańskiego miasta Fez, gdzie produkowano je co najmniej od XVIII wieku.Gilzanu – starożytna kraina leżąca na zachód lub południowy zachód od jeziora Urmia (obecnie w północno-zachodniej części Iranu) wzmiankowana w źródłach asyryjskich z 1 połowy I tys. p.n.e.




    Warto wiedzieć że... beta

    Max Mallowan (sir Max Edgar Lucien Mallowan, ur. 6 maja 1904, zm. 19 sierpnia 1978) – brytyjski archeolog specjalizujący się w historii Bliskiego Wschodu. Urodzony w Londynie, studiował na Uniwersytecie Oksfordzkim.
    Adad – bóg burzy, wiatru, deszczu i piorunów oraz siły niszczycielskiej, jedno z ważniejszych bóstw w mitologii babilońskiej. Geneza Adada sięga okresu sumeryjskiego. Był on utożsamiany z pomniejszym bóstwem w panteonie sumeryjskim – Iszkurem, którego cechy rozwinęły się w okresie babilońskim, a następnie asyryjskim, gdy Adadowi przypisano atrybuty i cechy wojskowe. O randze Adada świadczy włączanie jego imienia do imion królów.
    Sydon (także Sidon, Zidon lub Sajda; arab. صيدا Ṣaydā; hebr. צִידוֹן Ẓidon) – trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, liczy około 170 tysięcy mieszkańców. Położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ok. 35 km na północ od Tyru i ok. 41 km na południe od Bejrutu.
    Aszurnasirpal II, właśc. Aszur-nasir-apli II (akad. Aššur-nāṣir-apli, tłum. "bóg Aszur jest strażnikiem syna") – król Asyrii, syn i następca Tukulti-Ninurty II; według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 25 lat. Jego rządy datowane są na lata 883-859 p.n.e. Uczynił Asyrię jedną z największych potęg ówczesnego świata.
    Chomer (kor) – biblijna miara objętości ciał sypkich i płynów (przy czym do płynów stosowano zazwyczaj słowo kor), równa około 393 lub 230 l. Stosowana również jako jednostka pola powierzchni, którą można obsiać 1 chomer ziarna (ok. 2,4 ha).
    Utu (akadyjski Szamasz) – w mitologii mezopotamskiej bóg słońca, syn Nanny i bogini Ningal oraz bliźniaczy brat Inanny. Jego żoną była Szerida (akadyjska Aja). Główne świątynie Utu, zwane E-babbar ("Biały Dom"), znajdowały się w Sippar i w Larsie.
    Siódemka (bogów) - (Sebittu, sumeryjskie Iminbi). "Siódemka" - jest nazwą nadaną grupie bogów opiekuńczych, których moc może być użyta przeciwko złym demonom za pośrednictwem zaklęć magicznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.741 sek.