• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Status ochronny

    Przeczytaj także...
    Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (ang. International Union for Conservation of Nature, w skrócie IUCN) – międzynarodowa organizacja zajmująca się ochroną przyrody założona w 1948 roku jako pierwsza światowa organizacja skupiona na problemach środowiska naturalnego. Jej siedziba mieści się w Gland w Szwajcarii.
    Gatunek zagrożony – w znaczeniu ogólnym to gatunek w większym lub mniejszym stopniu zagrożony wyginięciem, w wąskim znaczeniu to jedna z kategorii zagrożenia stosowanych do klasyfikacji gatunków zagrożonych wyginięciem.

    Status ochronny – status odnoszący się do żyjącego obecnie taksonu, informujący czy gatunek nadal żyje w środowisku naturalnym oraz w jakim stopniu dana grupa narażona jest na wyginięcie, a także w jak dalekiej przyszłości (jeśli jest). W trakcie klasyfikacji branych pod uwagę jest wiele czynników; nie tylko liczba osobników, ale i wzrost lub zmniejszanie się populacji, sukces lęgowy/rozrodczy oraz znane zagrożenia.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Gatunek najmniejszej troski (niższego ryzyka) – w znaczeniu ogólnym to gatunek, którego Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów nie uznaje za w większym lub mniejszym stopniu zagrożony wyginięciem (ang. least concern) lub nawet bliski zagrożenia (ang. near threatened). Do tej kategorii nie zalicza się też gatunków, które według kategorii stosowanych w latach 1994-2001 klasyfikowane były jako uzależnione od zabiegów ochronnych (ang. conservation dependent).

    Najbardziej znana jest Czerwona księga gatunków zagrożonych publikowana przez IUCN. Gatunki są klasyfikowane według dziewięciu kryteriów, jak stopień spadku populacji, ilość osobników, powierzchnia występowania oraz fragmentacja środowiska i populacji. Obejmuje ona także gatunki wymarłe od roku 500 n.e. Termin „zagrożony” obejmuje trzy kategorie: narażony (VU, Vulnerable), zagrożony (EN, Endangered) oraz krytycznie zagrożony (CR, Critical Endangered).

    Gatunek bliski zagrożenia (near threatened – NT) – kategoria w ocenie stopni zagrożenia gatunków przyjęta w Czerwonej Liście Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN Red List), stosowana także w czerwonych listach i księgach gatunków w skali regionalnej i państwowej. Obejmuje gatunki, których zgodnie z kryteriami Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) nie można uznać za zagrożone wyginięciem (nie spełniają określonych kryteriów), ale są blisko spełnienia tych kryteriów lub prawdopodobne jest, że je spełnią w przyszłości ze względu na istniejące ryzyka. Zgodnie z zaleceniami IUCN kategoria niezależnie od języka publikacji, w jakim jest stosowana, powinna być oznaczana skrótowcem pochodzącym od nazwy angielskiej – NT.Gatunek wymarły na wolności (EW), gatunek zanikły w Polsce (EXP) – jedna z kategorii określających stan zagrożenia wyginięciem gatunków zwierząt, używanych w siedmioskalowych systemach kategorii zagrożenia Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych (CKGZ) i stworzonej na jej wzór Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt (PCKZ). Znajduje się między kategoriami gatunku krytycznie zagrożonego i gatunku wymarłego. W listach oznacza odpowiednio:

    IUCN wyróżnia następujące kategorie statusu ochronnego o następującym znaczeniu:

  • wymarły (EX) – nie pozostały żadne żywe osobniki danego gatunku,
  • wymarły na wolności (EW) – gatunek przetrwał jedynie w niewoli,
  • gatunek krytycznie zagrożony (CR) – gatunek skrajnie zagrożony natychmiastowym wymarciem na wolności,
  • gatunek zagrożony (EN) – gatunek silnie zagrożony wyginięciem w najbliższej przyszłości,
  • gatunek narażony (VU) – gatunek zagrożony wyginięciem w nieodległej przyszłości,
  • gatunek bliski zagrożenia (NT) – gatunek, któremu nie grozi obecnie wyginięcie, jednak może być narażony lub zagrożony w niedalekiej przyszłości,
  • gatunek najmniejszej troski (LC) – gatunek szeroko rozprzestrzeniony lub stosunkowo liczny, któremu nie grozi wyginięcie w najbliższej przyszłości,
  • brak danych (DD) – brak danych wystarczających do oszacowania stopnia zagrożenia,
  • nie oszacowano (NE) – nie oszacowano stopnia zagrożenia na podstawie dostępnych danych.
  • Informacje na temat statusu, populacji czy zasięgu występowania w przypadku ptaków dostarcza do IUCN BirdLife International.

    BirdLife International (pierwotnie International Council for Bird Preservation - Międzynarodowa Rada Ochrony Ptaków) - to międzynarodowa organizacja, której celem jest ochrona ptaków oraz ich siedlisk. BirdLife International jest federacją organizacji zajmujących się ochroną ptaków z różnych krajów, tzw. organizacji partnerskich. Polskim partnerem BirdLife International jest Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków.Gatunek krytycznie zagrożony (ang. critically endangered, akronim: CR) – stanowi jedną z kategorii w opublikowanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) klasyfikacji gatunków zagrożonych i jest przyjmowana powszechnie do stosowania w różnej rangi i różnego zasięgu Czerwonych Księgach Gatunków Zagrożonych i Listach. Kategoria ta obejmuje gatunki, wobec których stwierdzono wysokie ryzyko wymarcia w warunkach naturalnych, i które spełniają przynajmniej jedno ze ściśle zdefiniowanych kryteriów odnoszących się do zasięgu, liczebności i dynamiki populacji.

    Zadaniem CITES jest upewnienie się, że handel nie zagraża danemu zwierzęciu lub roślinie wymarciem. W wielu państwach wymagana jest zgoda na przewóz zwierząt i roślin wymienionych w załącznikach CITES (Appendix I, I i III).

    Systemy klasyfikacji obowiązujące w wielu państwach[ | edytuj kod]

    W Unii Europejskiej akt prawny EU Wildlife Trade Regulation zapewnia wdrażanie zasad CITES.

    W Ameryce Łacińskiej, USA, Kanadzie oraz na Karaibach obowiązuje system NatureServe conservation status. System ten obejmuje następujące statusy zagrożenia: Presumed Extinct (GX) – uznany za wymarłego, Possibly Extinct (GH) – prawdopodobnie wymarły, Critically Imperiled (G1) – krytycznie zagrożony, Imperiled (G2) – zagrożony, Vulnerable (G3) – narażony, Apparently Secure (G4) – przypuszczalnie bezpieczny oraz Secure (G5) – bezpieczny. Obecny jest także dodatkowy status – Captive or Cultivated Only (C); ma podobne użycie jak „wymarły na wolności” IUCN-u.

    Gatunek zagrożony – w znaczeniu ogólnym to gatunek w większym lub mniejszym stopniu zagrożony wyginięciem, w wąskim znaczeniu to jedna z kategorii zagrożenia stosowanych do klasyfikacji gatunków zagrożonych wyginięciem.Ameryka Łacińska, Iberoameryka – termin obejmujący 20 krajów i 9 autonomii Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej, w których mówi się językami romańskimi, tj. po hiszpańsku, portugalsku lub francusku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, Phil Benstead: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-15733-3.
    2. What is CITES?. cites.org. [dostęp 31 lipca 2013].
    3. EU Wildlife Trade Legislation. Environment - European Commission. [dostęp 1 sierpnia 2013].
    4. Nature Serve. About Us. natureserve.org. [dostęp 1 sierpnia 2013].
    5. Interpreting NatureServe Conservation Status Ranks. Nature Serve. Infonatura. [dostęp 1 sierpnia 2013].
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.Karaiby (Wyspy Karaibskie; dawniej: Indie Zachodnie) – rejon pomiędzy kontynentami Ameryk. Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy niegdyś zamieszkiwali część Karaibów określaną dziś jako Małe Antyle.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gatunek wymarły (ang. extinct – EX) – gatunek, który wyginął wskutek procesów naturalnych lub wywołanych przez człowieka. Jest to jedna z kategorii klasyfikacji gatunków zagrożonych w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych publikowanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN).
    Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (ang. Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, CITES), Konwencja Waszyngtońska – międzynarodowy układ kontrolujący transgraniczny handel różnymi gatunkami roślin i zwierząt oraz wytworzonymi z nich produktami.
    Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 36. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.
    Czerwona księga gatunków zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Jej edycja z roku 2011 zawierała spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1 sek.