• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stateczność

    Przeczytaj także...
    Międzynarodowa Organizacja Morska, IMO (ang. International Maritime Organisation) jest organizacją wyspecjalizowaną systemu Narodów Zjednoczonych, zajmującą się sprawami morskimi, a w szczególności bezpieczeństwem na morzu oraz zapobieganiem zanieczyszczeniu środowiska morskiego przez statki.Efekt powierzchni swobodnej (ang. free surface effect, FSE) – jeden z kilku czynników zmniejszających stateczność jednostki pływającej.
    Wysokość metacentryczna - w teorii okrętu jest to odległość pozornego środka obrotu jednostki pływającej w czasie przechyłu od środka ciężkości (na rysunku odcinek GM). Wysokość metacentryczna jest podstawową wielkością określającą stateczność początkową statku.
    Działanie sił w czasie przechyłu statku.
    G – środek ciężkości, F – środek wyporu, F1 – środek wyporu w czasie przechyłu, M – pozorny środek obrotu, D – siła wyporu, P – siła ciężkości jednostki pływającej, φ – kąt przechyłu, W – poziom wody przed przechyłem, W1 – poziom wody w czasie przechyłu

    Stateczność – pojęcie z teorii okrętu dotyczące zdolności jednostki pływającej do przeciwstawiania się siłom zewnętrznym mogącym spowodować jego przewrócenie. Wyróżnia się stateczność wzdłużną i poprzeczną.

    Próba przechyłów – badanie przeprowadzane po zbudowaniu jednostki pływającej lub remoncie związanym ze zmianą albo przemieszczeniem stałych ciężarów na niej. Ma ono na celu wyznaczenie środka ciężkości metodą doświadczalną. Polega na przemieszczaniu określonych ciężarów z burty na burtę w celu wywołania znanych co do wielkości momentów wymuszających. W czasie trwania próby mierzy się kąty uzyskanego przechyłu w celu wyliczenia współrzędnych środka ciężkości oraz wysokości metacentrycznej, a także koryguje się wyliczone teoretycznie krzywe ramion momentu prostującego.Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.

    Uproszczoną definicją stateczności jest stwierdzenie – zdolność powracania do stanu równowagi założonego podczas projektowania oraz określonego podczas normalnej eksploatacji jednostki pływającej, zaburzonego przez siły zewnętrzne (falowanie morza, wiatr itp.).

    Przy rozpatrywaniu stateczności poprzecznej podstawowymi pojęciami są: wysokość metacentryczna (dot. tzw. stateczności początkowej) i stateczność przy dużych kątach przechyłu. Ze względu na rodzaj działających sił zewnętrznych stateczność można podzielić na statyczną i dynamiczną.

    Żegluga (transport wodny) – jedna z form transportu. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.Jacht – jednostka pływająca o napędzie żaglowym lub motorowym, w zależności od konstrukcji i wyposażenia służąca najczęściej do celów turystycznych. Jachty budowane i wykorzystywane są także do rekreacji, uprawiania sportu, do celów szkoleniowych lub reprezentacyjnych.

    W przypadku zdecydowanej większości jachtów balastowych, mylne jest założenie, jakoby środek ciężkości leżał poniżej środka wyporu. Taki przypadek, który bywa nazywany statecznością ciężaru można spotkać tylko w niektórych wyczynowych konstrukcjach regatowych.

    Gdy środek ciężkości statku leży powyżej środka wyporu mówi się także o stateczności kształtu, a równowaga jednostki w takim przypadku zależna jest od szerokości kadłuba (wodnicy pływania).

    Jednostka pływająca – pojęcie szersze w stosunku do statku wodnego. Jest to każda konstrukcja zdolna do samodzielnego unoszenia się na powierzchni wody lub do czasowego przebywania pod jej powierzchnią, z napędem własnym ew. cudzym (holowana lub pchana), lub też zakotwiczona na stałe, o jednym lub wielu z niżej wymienionych przeznaczeń:Środek ciężkości (barycentrum) ciała lub układu ciał jest punktem, w którym przyłożona jest wypadkowa siła ciężkości danego ciała.

    W celu zapewnienia właściwej stateczności jednostki i uniknięcia ryzyka jej utraty Międzynarodowa Organizacja Morska wprowadziła specjalne kryteria dla statków towarowych i pasażerskich, będące warunkami dopuszczenia do żeglugi. Specyficzne kryteria dotyczą statku przewożącego ziarno.

    Stateczność – właściwość układu do powracania do warunków równowagi statycznej, w przypadku gdy został z tych warunków wytrącony.Wodnica (linia wodna) – teoretyczna krzywa wyznaczona poprzez przecięcie zewnętrznej powierzchni kadłuba jednostki pływającej płaszczyzną wodnicy konstrukcyjnej. Jest elementem rysunku teoretycznego statku wykreślanego przez konstruktora (szkutnika) na etapie projektowania kadłuba. W rzucie bocznym jest linią prostą. W uproszczeniu, jest to krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej. Wodnica jest symetryczna względem płaszczyzny symetrii kadłuba.

    Dodatkowe wymogi statecznościowe przy przewozie zboża luzem[]

    Oznaczenia:
    kąt Ф min – najmniejszy spośród trzech: kąta zalewania, kąta 40, kąta największej różnicy pomiędzy krzywą ramienia przechylającego od przesypania się ziarna lz a krzywą ramion prostujących
    Mv – moment statyczny objętościowy wytworzony przez przesypujące się ziarno (tabele podają oddzielne momenty dla każdej z ładowni, które to momenty sumujemy) [
    SF – współczynnik sztauerski ziarna [
    D – wyporność statku [T]
    lz – ramię przechylające statek wskutek przesypania się ziarna [m]

    Ziarno zbóż jest specyficznym towarem ulegającym podczas transportu morskiego niebezpiecznym zjawiskom:

    Kadłub statku wodnego – konstrukcja przestrzenna jednostki pływającej nadająca jej kształt oraz zapewniająca pływalność. Kształt i wytrzymałość kadłuba zależą od przeznaczenia jednostki i wymogów określonych przepisami (np. towarzystw klasyfikacyjnych).Wyporność – podstawowy parametr określający wielkość okrętów, rzadziej innych jednostek pływających. Wyporność jest miarą siły wyporu, określa masę wody wypartej przez zanurzoną część okrętu zgodnie z prawem Archimedesa (objętość zanurzonej części okrętu pomnożoną przez ciężar właściwy wody). Miarą wyporności jest tona (1000 kg) lub długa tona (1016 kg).
    1. Przemieszczanie się, powodujące nierównomierne rozmieszczenie masy ziarna spowodowane siłą bezwładności generowaną przez statek podczas kołysań na fali (tzw. efekt powierzchni swobodnej)
    2. Osiadanie, czyli zmniejszenie objętości zajmowanej przez ziarno, wynikające z faktu, iż podczas podróży morskiej ziarno sukcesywnie wypełnia wolne przestrzenie powstałe w całej objętości w trakcie załadunku

    Oba zjawiska są groźne, gdyż mogą spowodować stały statyczny przechył lub utratę stateczności jednostki, dlatego każdy statek przewożący ziarno luzem musi spełniać wymogi stateczności wynikające z kodeksu International Grain Code:

    1. GMp (wysokość metacentryczna poprawiona o wpływ swobodnych powierzchni cieczy) ≥ 0.30 m
    2. Ф (statyczny kąt przechyłu od przesypania się ziarna) ≤ 12ْ
    3. Pole figury utworzonej przez krzywą ramion prostujących, kąt Ф min oraz krzywą ramienia przechylającego od przesypania się ziarna lz, powinno być nie mniejsze niż 0,075 mrad (patrz rysunek)

    Zobacz też[]

  • próba przechyłów
  • stateczność (mechanika)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.