• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Starosta generalny

    Przeczytaj także...
    Urzędy ziemskie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów wywodziły się z urzędów książęcych z czasów rozbicia dzielnicowego.Województwo krakowskie (łac. Palatinatus Cracoviensis) – jednostka terytorialna Korony Królestwa Polskiego, później Rzeczypospolitej Obojga Narodów istniejąca od XIV wieku do 1795 r., część prowincji małopolskiej. Obejmowała powierzchnię 17 650 km² posiadając 8 powiatów. Siedzibą wojewody był Kraków, a sejmiki ziemskie odbywały się w Nowym Korczynie.
    Wojewoda (łac. comes palatinus) – organ administracji państwowej w Polsce, a w przeszłości także w innych krajach słowiańskich i bałkańskich: w Czechach, Rosji, Bułgarii, Mołdawii i Siedmiogrodzie.

    Starosta generalnyurząd ziemski I Rzeczypospolitej.

    Po wprowadzeniu urzędu starosty we wszystkich ziemiach koronnych, niektórym starostom powierzono władzę nad kilkoma powiatami, nazywając ich generalnymi. W Wielkopolsce był tylko jeden starosta generalny dla całej prowincji. Istnieli też generałowie: ruski, ziem podolskich (starosta kamieniecki) oraz małopolski (obejmujący tylko województwo krakowskie). Starosta generalny Księstwa Żmudzkiego był równy wojewodom i jako jedyny starosta wchodził do senatu.

    Starosta – urząd związany z zarządzaniem jednostką administracyjną. W Polsce urząd starosty został wprowadzony podczas panowania króla Wacława II (1291-1305) z czeskiej dynastii Przemyślidów w celu sprawniejszego zarządzania krajem. Stanowisko to na przestrzeni lat zmieniało swoje znaczenie i funkcje, znane jest też w sąsiednich krajach. Obecnie w Polsce funkcja starosty oznacza osobę kierującą powiatem. Powiat – jednostka samorządu terytorialnego i podziału administracyjnego II stopnia w Polsce. Jednostką nadrzędną jest województwo, podrzędną gmina. Ich funkcjonowanie reguluje ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 511).

    W czasach Rzeczypospolitej Szlacheckiej urząd starosty generalnego był już uważany za średniowieczny relikt i był urzędem czysto honorowym. Jedynie starosta generalny wielkopolski posiadał realną władzę nominacyjną w podległych mu starostwach grodzkich i przygródkach. Miał też znaczny wpływ na obiór władz miejskich w miastach królewskich, włącznie ze stołecznym Poznaniem, w którym wybierał magistrat z grona przedstawionych mu kandydatów. Posiadał też obowiązki związane z obroną prowincji, podobnie zresztą jak starosta generalny ziem podolskich, który był zobowiązany strzec pogranicza.

    Miasto królewskie – historyczna jednostka osadnicza, miasto zlokalizowane na gruntach należących do króla (królewszczyźnie).Władysław Smoleński hr. Zagłoba (ur. 6 kwietnia 1851 w Grabienicach Małych w byłym powiecie niedzborskim na Mazowszu, zm. 7 maja 1926 w Warszawie) – historyk, przedstawiciel tzw. szkoły warszawskiej, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i autor wielu prac historycznych.

    Zastępców starosty generalnego nazywano z łac. surrogatorami.

    Przypisy[ | edytuj kod]





    Warto wiedzieć że... beta

    Województwo ruskie – województwo Korony Królestwa Polskiego, część prowincji Małopolska, jednostka administracyjna Królestwa Polskiego w okresie I Rzeczypospolitej, istniejąca w latach 1434–1772.
    Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty; dzielnica historyczna Polski. Stolicą Małopolski jest Kraków.
    Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.
    Województwo podolskie – województwo Korony Królestwa Polskiego część prowincji małopolskiej, utworzone w 1434 roku z ziem Podola przyłączonych do Królestwa Polskiego jeszcze w XIV wieku (zob. księstwo podolskie). Po 1793 przekształcone w gubernię podolską Cesarstwa Rosyjskiego. Starostą grodowym był starosta kamieniecki, któremu podlegał także zamek w Latyczowie.
    I Rzeczpospolita – współczesna, umowna nazwa państwa złożonego z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, stosowana dla okresu od połowy XV wieku, czyli od stworzenia podstaw demokracji szlacheckiej, poprzez okres istnienia Rzeczypospolitej Obojga Narodów do III rozbioru w 1795 roku.
    Wielkopolska (łac. Polonia Maior) – kraina historyczna w środkowej i zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej i dolnej Warty; dzielnica historyczna Polski.
    Księstwo Żmudzkie – księstwo podległe władcom Polski i Litwy, jednostka podziału terytorialnego Wielkiego Księstwa Litewskiego od 1219 i I Rzeczypospolitej od 1569.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.