Stare Miasto w Bydgoszczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Widok lotniczy na Stare Miasto w Bydgoszczy
Wyspa Młyńska
Nabrzeże północne
Łąka rekreacyjna
Plaża
Elektrownia wodna Kujawska
Młynówka z Wenecją Bydgoską
Część wschodnia Wenecji Bydgoskiej
Kładka nad Brdą wiodąca do Opery Nova
Kłódki
Kładka Wenecji Bydgoskiej
Łąka rekreacyjna
Wypoczynek
Jesień nad Młynówką
Nabrzeże Brdy
Przepławka dla ryb
Zabawy w Międzywodziu
Dom na wodzie

Stare Miasto w Bydgoszczy – najstarsza część Bydgoszczy, wywodząca się z XIV-wiecznego miasta lokacyjnego wraz z najbliższym otoczeniem.

Stary Rynek – prostokątny (ok. 100 x 125 m), główny plac miejski w Bydgoszczy usytuowany w pobliżu ścisłego centrum miasta. Przechodzi przez niego 18. południk długości geograficznej wschodniej. Przy rynku znajduje się ratusz, a nieopodal - katedra.Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.

Centrum Starego Miasta stanowi Stary Rynek, a miasto lokacyjne rozciąga się między Brdą na północy, ul. Wały Jagiellońskie na południu, rzeką Młynówką na zachodzie i ul. Przy Zamczysku na wschodzie. W szerszym ujęciu, uwzględniającym granice dawnych przedmieść oraz zagęszczenie zabudowy, granicami Starego Miasta są ulice:

Stary kościół św. Stanisława w Bydgoszczy – historyczny (1505-1817), nieistniejący obecnie kościół szpitalny w Bydgoszczy.Stary kościół św. Trójcy w Bydgoszczy – historyczny (1550-1829), nieistniejący obecnie kościół w Bydgoszczy. Na jego miejscu w latach 1910-1912 zbudowano neobarokowy Kościół św. Trójcy.
  • od północy ul. Jagiellońska;
  • od południa tzw. Skarpa Południowa;
  • od wschodu ul. Bernardyńska;
  • od zachodu ul. św. Trójcy.
  • Należy zaznaczyć, że Stare Miasto jest niewielkim elementem składowym dużej dzielnicy staromiejskiej Bydgoszczy, jaką jest Śródmieście. O ile Starówka w obrębie miasta lokacyjnego oferuje krajobraz nadrzeczny oraz historycznie rozplanowane ulice i place miejskie wraz z reliktami gotyckimi i barokowymi, to Śródmieście oferuje rozległą malowniczą zabudowę w stylach historyzujących (eklektyzm, neorenesans, neobarok, neogotyk, historyzm malowniczy, secesję i modernizm) wpisaną w zieleń parków.

    Opera Nova – teatr operowy, pełniący również rolę teatru muzycznego, zlokalizowany w Bydgoszczy, założony w 1956 r., upaństwowiony w 1960 r. Jest jedną z 10 scen operowych w Polsce oraz jedynym tego typu teatrem na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Budynek Opery mieści również Regionalne Centrum Kongresowe, a od 2010 r. użycza także scenę kameralną Bydgoskiemu Teatrowi Lalek Buratino.Ulica Jatki w Bydgoszczy – nieistniejąca ulica na terenie miasta lokacyjnego Bydgoszczy. Obecnie trwają przygotowania do jej odbudowy, planowanej na lata 2011-2013.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    „Bydgoska starówka” obejmuje obszar trzech dawnych wysp:

    Wyspa Młyńska – zabytkowa wyspa rzeczna w rejonie staromiejskim Bydgoszczy, o powierzchni ok. 6,5 ha, mieszcząca obiekty kulturalne i rekreacyjne, otoczona bulwarami i urządzeniami hydrotechnicznymi.Jezioro Jezuickie – jezioro wytopiskowe, położone w środkowej części województwa kujawsko-pomorskiego, w powiecie bydgoskim i gminie Nowa Wieś Wielka, ok. 3,5 km na południowy wschód od miejscowości Brzoza i 10 km na południe od granic miasta Bydgoszczy. Znajduje się na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wydm Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej.
  • miejskiej – obszar miasta lokacyjnego otoczonego do XVIII wieku ciekami wodnymi: rzeką Brdą, Młynówką, fosą zamkową i fosą miejską,
  • zamkowej – dawna wyspa grodowa, na której znajdował się zamek królewski,
  • Młyńskiej – dawna wyspa królewska, na której znajdowały się młyny, tartak, folusze oraz mennica.
  • Cechą charakterystyczną bydgoskiego starego miasta jest malownicze rozlokowanie nad Brdą oraz innymi ciekami wodnymi (Młynówka, Międzywodzie). Z tego wynika stosunkowo duża liczba bulwarów oraz budowli stojących w bezpośrednim sąsiedztwie rzek, które odbijają w przepływającym nurcie swoje wizerunki.

    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Godny zauważenia jest waterfront, jaki prezentują nabrzeża Brdy. W wodzie odbijają się zarówno:

  • stare bydgoskie zabytki (np. katedra, spichrze),
  • budynki municypalne (np. Poczta Główna, była Dyrekcja Kolei Wschodniej),
  • budynki poprzemysłowe (np. Młyny Rothera, garbarnia Buchholza, obecny gmach PZU),
  • budowle nowoczesne (Opera Nova, „nowe spichrze” i inne),
  • liczne kamienice nad Brdą oraz Młynówką (Wenecja Bydgoska, ul. Przyrzecze, ul. Stary Port).
  • Nie ma natomiast na obszarze starówki wielu zabytków z okresu staropolskiego. Zachowały się jedynie relikty w postaci:

    Neobarok – nurt w architekturze historyzmu, nawiązujący formalnie do baroku, szczególnie w dekoracji elewacji, rozpowszechniony w końcu XIX wieku (od 1880).Kolejny, po renesansie, styl w architekturze nowożytnej nazywany jest barokiem. Wyodrębniony został w latach późniejszych, bowiem twórcy żyjący w tym okresie uważali się raczej za kontynuatorów renesansu. Kierunek ukształtował się w Rzymie z odmiany późnego renesansu nazywanej stylem dekoracyjnym (tzw. barok rzymski). Umowny czas trwania baroku to okres od połowy XVI do połowy XVIII wieku.
  • trzech gotyckich świątyń:
  • katedry pw. św. Marcina i Mikołaja,
  • kościoła pobernardyńskiego,
  • kościoła Klarysek,
  • gmachu byłego kolegium jezuickiego z XVII w.
  • fragmentów murów obronnych.
  • Kilkanaście kamienic i spichlerzy pochodzi z XVIII wieku. Zachowały się również w wielu miejscach gotyckie sklepienia, fundamenty, piwnice, a także miejscami XVII-wieczne stropy oraz ściany kamienic wzniesionych na nowo w XIX wieku.

    Wielka Wioślarska o Puchar Brdy to coroczna impreza wioślarska, której pierwsza edycja odbyła się w 1992 roku w Bydgoszczy.Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.

    Większość zabudowy Starego Miasta pochodzi z XIX wieku. Generalne przekształcenie zabudowy Bydgoszczy w duchu wielkomiejskim, jakie miało miejsce w latach 1890-1914, dotyczyło przede wszystkim „Nowego Miasta” (Śródmieścia). Na obszarze przyległym do najstarszej części miasta częściowo zmodernizowano jedynie ul. Mostową, plac Teatralny, a także powstało wiele monumentalnych budowli na obrzeżach Starego Miasta (Sąd Okręgowy, fara ewangelicka, synagoga i inne). W związku z tym, że większość zabudowy Starówki pochodzi z I i II połowy XIX wieku, elewacje kamienic są zwykle klasycyzujące, eklektyczne, neorenesansowe i neobarokowe.

    Wał obronny – budowla ziemna w kształcie podłużnego nasypu o różnym profilu, wzniesiona sztucznie z ziemi, kamieni, piasku itp. stanowiąca podstawowy element fortyfikacji do końca XIX w. Stosowany był we wszystkich systemach obronnych, pełnił rolę zarówno przeszkody, jak i stanowiska. Jego zasadnicze części to stopa, stoki (wewnętrzny i zewnętrzny) i korona. Na koronie nasypywano (nadbudowywano) przedpiersie, które umożliwiało stworzenie stanowisk obronnych np. strzeleckich. Siedziba BRE Banku w Bydgoszczy – zespół budynków należących do mBanku w Bydgoszczy. Zwane są „nowymi spichrzami” lub „szklanymi spichrzami” i zaliczają się do najbardziej udanych realizacji architektonicznych w Polsce po 1990 r.

    Historyczne ulice[ | edytuj kod]

    Stare Miasto lokacyjne zachowało do dzisiaj średniowieczne rozplanowanie. Główne ulice miasta schodzą się na Starym Rynku.

    Najdłuższą ulicą Starego Miasta jest ulica Długa, która niegdyś łączyła ze wschodu na zachód bramy Kujawską i Poznańską. Drugą pod względem ważności ulicą staromiejską jest ulica Mostowa łącząca rynek z mostem na Brdzie i dawną Bramą Gdańską.

    Ulicę Długą z rynkiem łączą ulice: Jana Kazimierza oraz Stefana Batorego.

    W Bydgoszczy znajduje się ponad 50 pomników, obelisków i rzeźb ustawianych w różnym czasookresie. Dzielą się one na następujące grupy tematyczne:Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis, biał. Казімір I Ягелончык (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 1440–1492, król Polski w latach 1447–1492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Pomorze Gdańskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii, przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.

    Rynek opasują ponadto inne uliczki:

  • z północy ul. Grodzka,
  • ze wschodu ul. Podwale,
  • z zachodu ul. Jezuicka
  • Najbardziej wysunięta na południe ul. Pod Blankami graniczyła niegdyś z murem obronnym.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Budynek Plac Kościeleckich 8 w Bydgoszczy – zabytkowy budynek oświatowy w Bydgoszczy, początkowo szkoła powszechna, od 2010 r. w gestii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
    Waterfront (front wodny) - w urbanistyce terminem tym określa się obszary ulokowane nad naturalnym zbiornikiem wodnym, jeziorem, rzeką, bądź morzem. Z reguły jednak termin odnosi się do obszarów stykowych znajdujących się pomiędzy strukturami miejskimi a portowymi.
    Zbigniew Urbanyi (ur. 13 września 1931 w Bydgoszczy, zm. 6 listopada 2004 tamże) – społecznik, żeglarz i dziennikarz.
    Bocianowo – osiedle w Bydgoszczy położone na tzw. Dolnym Tarasie. Sąsiaduje z osiedlami: Jachcice, Rynkowo, Zawisza, Leśnym, Bielawy oraz Śródmieściem.
    III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.
    Mennica w Bydgoszczy – zakład (mennica) zajmujący się produkcją (biciem) monet oraz medali czynny w latach 1594-1688 w Bydgoszczy. W latach 1627-1644 i 1677-1679 był to jedyny tego typu zakład czynny na terenie Korony Polskiej. W 1621 r. wybito w niej największą i najwartościowszą monetę doby staropolskiej.
    Karmelici (pełna nazwa po łac. Ordo fratrum Beatae Virginis Mariae de monte Carmel) – katolicki zakon kontemplacyjny Marii Panny z góry Karmel o surowej regule.

    Reklama