• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stara Płanina

    Przeczytaj także...
    Góry Wschodnioserbskie (t. Rudawy Wschodnioserbskie, Karpaty Serbskie, Karpaty Bałkańskie; serb. Карпатско-балканске планине - Karpatsko-balkanske planine) - pasmo gór fałdowych na Półwyspie Bałkańskim, w centralnej Serbii.Półwysep Bałkański (Bałkany) – półwysep położony w południowo-wschodniej części Europy. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu, np. linia prosta styczna do brzegów Adriatyku i Morza Czarnego, a także linia łącząca Triest z Odesą.
    Szipka (bułg. Шипка) – szczyt górski w środkowej Starej Płaninie o wysokości 1329 m n.p.m., górujący nad przełęczą tej samej nazwy o wysokości 1185 m n.p.m. Szipka znajduje się na terenie Parku Narodowego noszącego tę samą nazwę. Przez przełęcz prowadzi ważna droga łącząca miasta Gabrowo i Kazanłyk.
    Widok z Szipki
    Szipka zimą
    Pasące się owce w Starej Płaninie
    Zbocza środkowej Starej Płaniny

    Stara Płanina (t. Bałkan, Bałkany) – pasmo górskie na Półwyspie Bałkańskim, znajdujące się głównie na terenie Bułgarii. Zasadnicza część podsystemu Bałkanu w łańcuchu alpejsko-himalajskim. Na zachodzie graniczy z Górami Wschodnioserbskimi.

    Wratnik (bułg. Вратник) - przełęcz w Starej Płaninie o długości około 10 km. Przełęcz jest znana też pod nazwą Żelezni wrata (bułg. Железни врата), z powodu usytuowania tam twierdzy obronnej w średniowieczu. Do 1942 przełęcz nosiła nazwę Demir kapija (bułg. Демир капия). Jako przejście między północną i południową Bułgarią, Wratnik był używany jeszcze w czasach pierwszego państwa bułgarskiego. Umownie stanowi granicę między między Średnią Starą Płaniną i Wschodnią Starą Płaniną. Położony jest na wysokości 1097 m n.p.m.Kom (bułg. Ком, t. Wielki Kom - Голям Ком - Goljam Kom, 2016 m) - szczyt w zachodniej części Starej Płaniny, na południe od Berkowicy. Kom i położone na wschód od niego niższe szczyty Sreden (Średni) i Małyk (Mały) Kom tworzą pasmo o przybliżonym położeniu wschód-zachód, zaokrąglonym trawiastym grzbiecie, stromym kamienistym północnym stoku i łagodnym trawiastym południowym stoku. Najbardziej imponująca jest widok na północ od szczytu - widać Berkowicę, Berkowskie pole i oddzielone o 30 kilometrów Montanę i jezioro zaporowe Ogosta.

    Starą Płaninę dzieli się na:

  • część zachodnią – między Bramą Zajeczarską a przełęczą Złatiszki Prochod,
  • część środkową – między Złatiszkim Prochodem a przełęczą Wratnik,
  • część wschodnią – od przełęczy Wratnik do przylądka Emine na wybrzeżu Morza Czarnego.
  • W Starej Płaninie występują liczne przełęcze, np. Szipka 1324 m n.p.m. Ważna dla komunikacji jest także przełomowa dolina Iskyru. Na południe od pasma rozciąga się pas Kotlin Zabałkańskich, oddzielających go od niższego pasma Srednej Gory (Antybałkanu).

    Łańcuch alpejsko-himalajski – wielki system górski w północnej Afryce, południowej Europie i południowej Azji. Należą do niego subsystemy górskie powstałe w orogenezie alpejskiej wskutek zderzenia napierających z południa płyt afrykańskiej, adriatyckiej, egejskiej, arabskiej i indoaustralijskiej z płytą eurazjatycką. Łańcuch alpejsko-himalajski wciąż podlega wypiętrzaniu, wskutek czego jako całość jest drugim co do intensywności wstrząsów obszarem sejsmicznym na świecie (po pacyficznym pierścieniu ognia).Sredna Gora (bułg. Средна гора, tur. Orta Dağ) – łańcuch górski w systemie Bałkanu w środkowej Bułgarii.

    Na terenie Starej Płaniny rozwija się rolnictwo (sadownictwo i warzywnictwo), a także turystyka. Przemysł głównie wydobywczy – rudy metali.

    Niektóre szczyty[]

  • Botew – 2376 m n.p.m.,
  • Małkija Jumruk – 2340 m n.p.m.,
  • Golam Kademlija – 227 m n.p.m.,
  • Mleczija czał – 2255 m n.p.m.,
  • Małyk Kademlija – 2228 m n.p.m.,
  • Sarykaja – 2227 m n.p.m.,
  • Paradżika – 2211 m n.p.m.,
  • Weżen – 2198 m n.p.m.,
  • Mazałat – 2197 m n.p.m.,
  • Pirgos – 2195 m n.p.m.,
  • Bezimenen wrych – 2171 m n.p.m.,
  • Golam Kupen – 2169 m n.p.m.,
  • Midżur – 2168 m n.p.m.,
  • Lewski/Ambarica – 2166 m n.p.m.,
  • Juruszka gramada – 2137 m n.p.m.,
  • Uszi – 2115 m n.p.m.,
  • Kamenica – 2104 m n.p.m.,
  • Małyk Kupen – 2100 m n.p.m.,
  • Kafadikiłdi – 2072 m n.p.m.,
  • Tetewenska baba – 2071 m n.p.m.,
  • Bułubanja – 2041 m n.p.m.,
  • Kostenurkata – 2035 m n.p.m.,
  • Krystcite – 2035 m n.p.m.,
  • Obow – 2033 m n.p.m.,
  • Kartała – 2033 m n.p.m.,
  • Paskał – 2029 m n.p.m.,
  • Martinowa czuka – 2026 m n.p.m.,
  • Rawnec – 2021 m n.p.m.,
  • Kom – 2016 m n.p.m.,
  • Kosica – 2001 m n.p.m.,
  • Maragidik – 1889 m n.p.m.,
  • Swiszti płaz – 1888 m n.p.m.,
  • Etropolska Baba – 1787 m.n.m.p.,
  • Todorini Kukli – 1785 m n.p.m.,
  • Babin zyb – 1758 m n.p.m.,
  • Czełopeczka Baba – 1722 m n.p.m.,
  • Kawładan – 1710 m n.p.m.,
  • Murgasz – 1687 m n.p.m.,
  • Czumerna – 1536 m n.p.m.,
  • Bedek – 1488 m n.p.m.,
  • Buzłudża – 1441 m n.p.m.,
  • Szipka – 1329 m n.p.m.,
  • Dragojca – 957 m n.p.m.,
  • Golama Wyszkadałnica – 723 m n.p.m.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Stara Płanina
  • Turystyczna Stara Płanina
  • Euroregion Stara Płanina
  • Ptactwo występujące w Starej Płaninie
  • Portal turystyczny Starej Płaniny
  • Lista schronisk w Starej Płaninie
  • Profil Starej Płaniny w światowej górskiej encyklopedii
  • Film: Szczyt Weżen, rezerwat Cariczina, Stara Płanina
  • Stara Płanina w Serbii
  • Zdjęcia Starej Płaniny
  • Galeria Starej Płaniny
  • Midżur (bułg. Миджур, serb. Миџор – Midžor) – szczyt górski w zachodniej Starej Płaninie, na granicy bułgarsko-serbskiej, wysokość – 2169 m n.p.m. Najwyższy szczyt zachodniej Starej Płaniny oraz Serbii (bez Kosowa). Na północnych stokach Midżuru znajduje się źródło rzeki Łom.Bałkan (też Bałkany, Bałkanidy) - system gór fałdowych na Półwyspie Bałkańskim. Część północnego pasma alpidów zawarta między przełomem Dunaju w Żelaznej Bramie a wybrzeżem Morza Czarnego. Przedłużenie Karpat na północy i Gór Pontyjskich na wschodzie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Złatiszki prochod (bułg. Златѝшки проход) – przejście w górach Stara Płanina, łączące miasta Złatica i Etropole.
    Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.
    Murgasz (bułg. Мургаш) – najwyższy szczyt masywu Murgasz w zachodniej Starej Płaninie. Jest położony we wschodniej części masywu i mierzy 1687 m n.p.m.
    Golam Kupen (bułg. Голям Купен – Goljam /Wielki/ Kupen) – ostry skalisty szczyt w centralnej Starej Płaninie o typowym alpejskim charakterze. Jest częścią trawersu Dobriła – Botew. Mierzy 2169 m n.p.m. Od zachodu jest oddzielony wąską przełęczą od sąsiedniego Małyk (Małego) Kupenu. U podnóża między dwoma szczytami znajduje się jedyne wysokogórskie jezioro w Starej Płaninie - Łokwata. Na wschodzie grzbiet znacznie się zwęża i stopniowo przechodzi w skalistą grań Krystcite.
    Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Paskał (bułg. Връх Паскал) – szczyt w Bułgarii, w środkowej części pasma Stara Płanina o wysokości 2029 metrów n. p. m. U podnóży góry wypływa rzeka Paskałska.
    Szipka, Przełęcz Szipczeńska (bułg. проход Шипка - prochod Szipka, Шипченски проход - Szipczenski prochod) – przełęcz w Starej Płaninie na wysokości 1 185 m n.p.m., między miastami Kazanłyk na południowej stronie Bałkanu i Gabrowo na północnej. Przełęcz jest jednym z najważniejszych połączeń transportowych między północną i południową Bułgarią.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.065 sek.