• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stanisław Zaleski

    Przeczytaj także...
    Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Olsztynie. Główny kampus, miasteczko akademickie znajduje się w dzielnicy Kortowo. Powstał 1 września 1999 roku w wyniku połączenia Akademii Rolniczo-Technicznej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Warmińskiego Instytutu Teologicznego, na mocy Ustawy z dnia 9 lipca 1999 r. o utworzeniu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (Dz. U. Nr 69, poz. 762). Kształci 33 tys. studentów (na wszystkich rodzajach studiów).Edmund Kazimierz Prost (ur. 9 kwietnia 1921 w Janowie Lubelskim, zm. 20 stycznia 2008 w Lublinie) – polski lekarz weterynarii, profesor nauk weterynaryjnych, specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego.
    Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu – państwowa szkoła wyższa, jedna z dziesięciu funkcjonujących w stolicy Dolnego Śląska. Uczelnia działa w budynkach dawnego Instytutu Rolniczego niemieckiego Uniwersytetu we Wrocławiu. Powojenne początki uczelni to jesień 1945 roku, kiedy w połączonych organizacyjnie Uniwersytecie i Politechnice zaczęły funkcjonować Wydziały: Rolniczy i Medycyny Weterynaryjnej. W 1951 roku wyodrębniła się z nich samodzielna uczelnia – Wyższa Szkoła Rolnicza, która od 1971 roku funkcjonuje jako Akademia Rolnicza we Wrocławiu. W listopadzie 2006 roku, zgodnie z podpisaną przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego ustawą (treść ogłoszonej ustawy (Dz. U. z 2006 r. Nr 202, poz. 1483)) uczelnia zmieniła nazwę na Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.

    Stanisław Józef Zaleski (ur. 25 czerwca 1923 we Lwowie, zm. 24 grudnia 1991 we Wrocławiu) – polski uczony, lekarz weterynarii, specjalista mikrobiologii żywności, profesor Akademii Rolniczej w Szczecinie i Akademii Rolniczej we Wrocławiu, rektor uczelni szczecińskiej.

    Życiorys[]

    Do szkół uczęszczał w rodzinnym Lwowie, uzyskując maturę w 1943; w tymże roku podjął naukę w zawodzie weterynarza w szkole wyższej we Lwowie, ówcześnie działającej pod nazwą Tierärztliche Fachkurse. Pracował zarazem w Instytucie Behringa. Po zajęciu Lwowa przez armię radziecką dołączył do 1 Armii Wojska Polskiego, w szeregach której odbył szlak bojowy do Berlina. Zdemobilizowany, we wrześniu 1945 wznowił studia weterynaryjne, początkowo w Lublinie. W styczniu 1946 przeniósł się do Wrocławia, dyplom lekarza weterynarii na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu uzyskując w lutym 1950.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989.

    Po studiach związany był zawodowo z Państwowym Zakładem Higieny, początkowo w Zakładzie Badania Żywności i Przedmiotów Użytku Filii Morskiej w Gdyni, potem w centrali warszawskiej. W 1959 obronił rozprawę doktorską, dwa lata później habilitował się we Wrocławiu, przedstawiając dysertację na temat mechanizmów i diagnostyki toksynotwórczości szczepów Clostridium perfringens, powodujących zatrucia pokarmowe. Jako docent przyjął obowiązki kierownika Katedry Mikrobiologii Rybackiej na Wydziale Rybackim Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie. Przypadło mu w udziale zadanie zorganizowanie od podstaw tej katedry; uczestniczył także w tworzeniu Zakładu Higieny Weterynaryjnej w Olsztynie. Od 1962 roku należał do PZPR. W latach 1963–1966 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Rybackiego, w 1966 został dziekanem; w tym czasie stanął przed kolejnym znaczącym zadaniem organizacyjnym — przeniesieniem Wydziału na Wyższą Szkołę Rolniczą w Szczecinie, gdzie też kontynuował wykonywanie obowiązków dziekana do końca kadencji w 1969. Był już wówczas profesorem nadzwyczajnym (nominacja w 1968). W latach 1969–1972 był rektorem uczelni szczecińskiej, przemianowanej na Akademię Rolniczą. Te obowiązki łączył z dyrektorowaniem Uczelniano-Przemysłowemu Instytutowi Technologii Żywności Pochodzenia Morskiego (1970–1971). Kierował także do 1979 Zakładem Mikrobiologii Żywności. W 1975 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego.

    Lekarz weterynarii (pot. weterynarz) – przedstawiciel jednej z trzech nauk lekarskich (obok medycyny i stomatologii) – osoba, która ukończyła 5,5-letnie studia na jednym z wydziałów medycyny weterynaryjnej i uzyskała prawo do wykonywania zawodu nadawane przez okręgową izbę lekarsko-weterynaryjną, posiadająca kwalifikacje do badania i leczenia zwierząt oraz do kontroli środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego.Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie (ZUT) – publiczna uczelnia akademicka powstała 1 stycznia 2009 roku w Szczecinie z połączenia Akademii Rolniczej w Szczecinie i Politechniki Szczecińskiej. Pierwszym rektorem Uniwersytetu został profesor Włodzimierz Kiernożycki, do tej pory pełniący funkcję rektora Politechniki Szczecińskiej. Uniwersytet posiada 10 wydziałów z 47 kierunkami. Uczelnia zatrudnia 2,3 tys. pracowników, a studiuje na niej ok. 15 tys. studentów . Podstawowym celem działalności Uniwersytetu jest kształcenie oraz prowadzenie badań naukowych w zakresie nauk technicznych, rolniczych, ekonomicznych, biologicznych, chemicznych i matematycznych. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 11. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 1306. pośród wszystkich typów uczelni.

    W 1979 przeniósł się na Akademię Rolniczą we Wrocławiu, gdzie był kierownikiem Zakładu Mikrobiologii Żywności i Higieny Przetwórstwa, a od 1984 kierownikiem Katedry Higieny Produktów Zwierzęcych na Wydziale Weterynaryjnym. Na uczelni wrocławskiej pracował do końca życia.

    Ogłosił przeszło 160 publikacji z zakresu mikrobiologii żywności. Pierwsze prace, jeszcze w okresie pracy w Państwowym Zakładzie Higieny, pisał wspólnie z profesorem Józefem Borowikiem na temat kryteriów oceny świeżości oraz wydłużenia okresu przechowalności świeżych ryb morskich. Kierował przygotowaniem szeregu prac magisterskich (także rozpraw doktorskich), omawiających rolę mikroorganizmów jako czynnika decydującego o walorach konsumpcyjnych żywności, a także ważnego w kontekście bezpieczeństwa spożycia żywności; większość tematów dotyczyła żywności pochodzenia morskiego. Przez kilka lat toczył (z powodzeniem) spór naukowy z francuskim autorytetem w dziedzinie mikrobiologii Henri Chaftelem na temat ekstremalnej odporności termicznej gronkowca Staphylococcus aureus. Publikacje Zaleski ogłaszał m.in. "Acta Ichthyologica et Piscatoria", "Acta Microbiologica Polonica", "Acta Alimentaria", "Rocznikach Państwowego Zakładu Higieny", "Die Nahrung", "Journal of Food Sciences", "Annales de'l Institut Pasteur de Lille". Podręczniki akademickie Mikrobiologia żywności pochodzenia morskiego (1978) oraz Mikrobiologia żywności pochodzenia zwierzęcego (1985) ugruntowały jego pozycję jako prekursora mikrobiologii żywności w Polsce. W dorobku miał również 18 patentów, wdrażanych w Polsce i zagranicą, np. dotyczących przetworu krwi zwierzęcej.

    Gronkowiec złocisty (łac. Staphylococcus aureus) – gram-dodatnia bakteria występująca w jamie nosowo-gardłowej oraz na skórze ludzi i zwierząt. Nosicielstwo występuje szczególnie często pośród personelu szpitalnego, co ma szczególne znaczenie dla szerzenia się zakażeń wewnątrzszpitalnych. Gronkowce wytwarzają termoodporną enterotoksynę tylko w zakażonym produkcie spożywczym. Toksyna gronkowca jest bardzo odporna na działanie wysokiej temperatury, nie niszczy jej nawet gotowanie przez 30 minut. Optymalna temperatura do rozwoju gronkowca wynosi 37 °C. Zatrucia gronkowcem mają krótki okres inkubacji - średnio 2h. Zakażenie gronkowcem może prowadzić do: wymiotów, biegunki, spadku ciśnienia krwi, wstrząsu, a nawet śmierci. Gronkowce nie wytwarzające przetrwalników, łatwo giną przy ogrzewaniu. Natomiast enterotoksyna Staphylococcus aureus, odporna na ogrzewanie, może nie zostać rozłożona nie tylko w czasie gotowania, ale nawet pieczenia produktów uprzednio zakażonych. Przyczyną zatruć gronkowcowych mogą być różne produkty spożywcze takie jak: wędliny, potrawy mięsne, sałatki, ciastka, mleko i przetwory mleczne, kremy, chałwy, lody. Te ostatnie są dość częstą przyczyną zatruć wtedy, gdy mieszanka przeznaczona do zamrożenia nie została natychmiast schłodzona po pasteryzacji lub gdy rozmrożone lody zostały powtórnie zamrożone. Enterotoksyna obecna w produkcie spożywczym nie zmienia zwykle smaku ani zapachu tego produktu. Nie powoduje także bombażu konserw, ponieważ gronkowce nie wytwarzają gazu.Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.

    W Szczecinie organizował kilka znaczących spotkań naukowych — Krajową Konferencję "Nowoczesne kierunki i metody badań w mikrobiologii żywności" (maj 1976), sympozjum międzynarodowe "Food as an Ecological Environment for Pathogenic and Index Micro-organisms" (wrzesień 1977), XIX Ogólnopolski Zjazd Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów "Drobnoustroje a człowiek. Środowisko i gospodarka narodowa" (wrzesień 1979). Opiekował się około 200 pracami magisterskimi, wypromował 26 doktorów.

    Laseczka zgorzeli gazowej (łac. Clostridium perfringens, syn. Clostridium welchii) jest Gram-dodatnią, beztlenową laseczką, wytwarzającą endospory należącą do rodzaju Clostridium. Rezerwuarem C. perfringens jest przewód pokarmowy koniowatych C. perfringens jest dość rozpowszechniona w środowisku za sprawą rozpowszechnienia koni i może być odnaleziona jako składnik kompostu, osadu dennego, układu pokarmowego człowieka (flora fizjologiczna) i innych kręgowców , a także u owadów oraz w glebie.1 Armia Wojska Polskiego – utworzona 29 lipca 1944 z przemianowania rzutu bojowego 1 Armii Polskiej w ZSRR sformowanej 16 marca 1944 roku. Była częścią odrodzonego Wojska Polskiego. Szlak bojowy zakończyła w maju 1945 wyjściem na brzeg Łaby i szturmem części swoich oddziałów na Berlin.

    Przez wiele lat brał udział w pracach Komitetu Mikrobiologii przy Wydziale II Polskiej Akademii Nauk. Reprezentował Polskie Towarzystwo Mikrobiologów w Komitecie Mikrobiologii Żywności i Higieny Międzynarodowej Unii Towarzystw Mikrobiologicznych oraz był członkiem komitetu redakcyjnego "International Journal of Food Microbiology".

    Przez współpracowników zapamiętany został jako pasjonat eksperymentu naukowego, wizjoner, a zarazem człowiek ciepły i wyrozumiały, także dla studentów, których umiejętnie zachęcał do pracy naukowej oraz potrafił zainteresować swoimi wykładami.

    Zmarł we Wrocławiu 24 grudnia 1991.

    Przypisy

    1. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 1123. ISBN 8322320736.

    Bibliografia[]

  • 50 lat Wydziału Rybactwa Morskiego i Technologii Żywności (przewodniczący zespołu redakcyjnego Edward Kołakowski), Akademia Rolnicza w Szczecinie, Szczecin 2001, s. 183-184 (z fotografią)
  • Wybitni polscy lekarze weterynarii XX wieku w nauce i zawodzie (opracowanie Edmund Prost), Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Lublin 2005, s. 458-459 (z fotografią)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.