• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stanisław Szczęsny Potocki



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Maria – powieść poetycka w dwóch pieśniach Antoniego Malczewskiego, pierwsze zastosowanie tego gatunku na gruncie literatury polskiej. Powstała w Warszawie w 1824, wydana w 1825 tamże, dedykowana Julianowi Ursynowi Niemcewiczowi.Bolesław Potocki herbu Pilawa (ur. 29 marca 1805 w Tulczynie, zm. 22 listopada 1893 w Petersburgu), zwany "Bobiche", syn Stanisława Szczęsnego i Zofii Potockiej, jego trzeciej żony. Brat przyrodni: Aleksandra, Włodzimierza, Mieczysława i Zofii Kisielew. Najprawdopodobniej biologiczny syn Szczęsnego Jerzego, pasierba swojej matki. Ziemianin, fundator szkół, ochmistrz dworu rosyjskiego. Został pochowany w Petersburgu.
    Stanisław Szczęsny Potocki z synami Stanisławem i Szczęsnym Jerzym, obraz pędzla Jana Chrzciciela Lampiego (starszego)

    Stanisław Szczęsny Feliks Potocki herbu Pilawa, pseud.: Libatide Strimonio; Mąż Obywatel, znany jako Szczęsny Potocki (ur. 1751 w Tartakowie albo Krystynopolu, zm. 14 marca 1805 w Tulczynie) – polityk polski o orientacji prorosyjskiej, wolnomularz, wojewoda ruski w latach 1782–1788, generał-lejtnant wojsk koronnych 1784–1792, generał lejtnant komenderujący Dywizją Ukraińską i Podolską (Podolską i Bracławską, później Bracławską i Kijowską), generał artylerii koronnej w latach 1788–1792, targowiczanin – marszałek konfederacji targowickiej 1792 w Koronie, rosyjski general-en-chef od 1797, chorąży wielki koronny w latach 1774–1780, starosta bełski, dyplomata i poeta.

    Tartaków (ukr. Тартаків, do 1939 także Tartaków Miasto) – wieś (dawniej miasto) na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim. Liczy około 1500 mieszkańców.Antoni Robert Felicjan Chrząszczewski, krypt.: A. C., (ur. 6 czerwca 1770 w Pieczychwostach, zm. 1851 w Międzyrzeczce) – literat, pamiętnikarz, poeta, oficer w powstaniu listopadowym, szlachcic w służbie Potockich.

    Spis treści

  • 1 Początek życia
  • 2 Pierwsze małżeństwo
  • 3 Drugie małżeństwo
  • 4 Trzecie małżeństwo
  • 5 Majątek
  • 6 Życie i kariera
  • 7 Schyłek życia i śmierć
  • 8 Twórczość
  • 8.1 Ważniejsze utwory i mowy
  • 8.2 Listy i materiały
  • 9 Ciekawostki
  • 10 Zobacz też
  • 11 Przypisy
  • 12 Bibliografia
  • Początek życia[]

    Kwestią sporną jest data urodzin Szczęsnego. Jerzy Łojek za Jerzym Piechowskim – wydawcą pamiętników Antoniego Chrząszczewskiego, oficjalisty Potockich – przyjął datę 1751 r. Uzasadnia to w następujący sposób: Próbowano bowiem już w XVIII wieku zamącić tę kwestię, a w ślad z apologetami Szczęsnego poszło nawet cenione wydawnictwo Polskiego Słownika Biograficznego. Rzecz w tym, iż z uwagi na sprawę mordu popełnionego na pierwszej żonie Szczęsnego, Gertrudzie Komorowskiej, i wobec haniebnego zachowania się w tej sprawie jej męża, sympatycy Szczęsnego usiłowali utrzymywać, jakoby było on wówczas chłopcem nieletnim, nie mającym jeszcze 18 lat; sytuacja rodziny Komorowskich, dopuszczających do seksualnego zbliżenia się Szczęsnego z Gertrudą, byłaby wówczas haniebna. Jednakże wszystko, co wiadomo o rodzinie Potockich, skłania do uzasadnionych przypuszczeń, że przyszły szef Targowicy urodził się w początkach 1751. Natomiast Emanuel Rostworowski – autor biogramu Szczęsnego w Polskim Słowniku Biograficznym – wśród wielu dat rocznych, przyjął za datę urodzin rok 1752, kierując się napisem umieszczonym na trumnie Szczęsnego.

    Uniwersał – list władz lub akt prawny odczytywany publicznie, dotyczący ważnych wydarzeń, spraw gospodarczych, wojskowych, wyznaniowych.Hrabia – tytuł szlachecki, w Polsce od wyrazu grabia i graf, wyraz pochodzenia czeskiego i niemieckiego, w czasach wczesnośredniowiecznych comes, jednakże średniowieczni comites byli wyższymi urzędnikami, kasztelanami oraz wojewodami.

    Za młodu pisał się Stanisław, później Stanisław Szczęsny, natomiast pod koniec życia znany był jako Szczęsny i tak przeszedł do historii. Używał tytułu hrabiowskiego, który nigdy nie został mu przyznany.

    Szczęsny był jedynym synem wojewody kijowskiego Franciszka Salezego Potockiego (krajczego wielkiego koronnego, od 1756 r. wojewody kijowskiego), i Anny Elżbiety z Potockich (wojewodzianki poznańskiej). Ojciec Szczęsnego dzięki otrzymanemu spadkowi po stryju Stanisławie (zm. w 1732 r.), który przekazał mu ogromny spadek na Ukrainie oraz małżeństwu z Anną stał się najbogatszym magnatem Rzeczypospolitej.

    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Sąd Najwyższy Kryminalny dla Korony i Litwy – najwyższy sąd insurekcji kościuszkowskiej utworzony 17 czerwca 1794 przez Radę Najwyższą Narodową.

    Szczęsny miał starszą siostrę Mariannę (1743–1770) oraz trzy młodsze: Antoninę (ur. ok. 1754), Pelagię (ur. ok. 1755) i Ludwikę (ur. ok. 1757 r.).

    Kształcony był w domu, w rodzinnym Krystynopolu, pod kierunkiem swojej matki. Znamienne jest to, że właśnie uczył się w domu, zaś nie uczęszczał do żadnego kolegium jezuickiego czy pijarskiego, co było normą w przypadku młodzieży średnioszlacheckiej i magnackiej. W liście do Ignacego Potockiego (z 1773 r.) wśród przyczyn swoich nieszczęść wymieniał: sposób edukacyi ostry, którą miałem. Wybitny badacz XVIII w. – Emanuel Rostworowski – zawierza relacji Hugona Kołłątaja, który powołując się na świadków oczywistych (być może swoich krewnych Hulewiczów) pisał, że Szczęsny wychodząc z „audiencji” u rodziców, zawsze wychodził połajany lub pobity. Natomiast z relacji Antoniego Chrząszczewskiego, oficjalisty u Potockich, wynika, że matka wychowywała syna „pieszczotliwie”. Nauczycielem Szczęsnego był profesor poetyki wareskego kolegium pijarskiego, ks. Maurycy Wolf (Wolff). Być może dzięki niemu uczeń posiadał pewną kulturę literacką, pisał bowiem wiersze i był dobrym stylistą. Natomiast wadliwie pisał po polsku (fonetycznie), a po francusku, nawet na tle ówczesnej praktyki – fatalnie (kłopoty z pisownią mogą świadczyć o dysleksji). Prawdopodobnie jako tako wypowiadał się po francusku. Zapewne uczył się tego, co wydawało się wówczas przydatne i użyteczne, czyli: gramatyki, retoryki i poetyki. Nie wiadomo, czy cokolwiek czytał, choć biblioteka w Krystynopolu była dobrze zaopatrzona.

    Aleksander Kraushar, pseud. Alkar (ur. 17 stycznia 1843 w Warszawie, zm. 11 grudnia 1931 tamże) – polski adwokat, historyk, publicysta, poeta, działacz kulturalno-oświatowy pochodzenia żydowskiego. Ojciec Zuzanny Rabskiej.Bełz (ukr. Белз, jid. בעלז) – obecnie miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon sokalski, nad rzeką Sołokiją, dopływem Bugu; 2400 mieszkańców (2004). Położony przy samej granicy z Polską.

    Mierne wyniki domowej nauki bardzo irytowały jego rodziców, którzy dla jedynaka upatrywali znakomitą przyszłość, myśląc nawet o tronie Rzeczypospolitej dla Szczęsnego, którego nie udało się zdobyć jego ojcu. Natomiast J. Łojek podkreśla, że: Osobistą tragedią Szczęsnego było przepojenie go dumą i ambicją magnacką, bez uświadomienia, że niski poziom jego uzdolnień wyklucza jakikolwiek udany udział w życiu publicznym Rzeczypospolitej. Ten sam autor podkreśla: Dzisiaj wydaje się pewne, iż w wypadku Szczęsnego iloraz [inteligencji] ten wynosił poniżej liczby sto. Przyszły szef Targowicy był człowiekiem ledwo przekraczającym poziom debilizmu. Wystarczało mu jednak świadomości, aby ze swoich ograniczeń zdawać sobie sprawę.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Jerzy August Wandalin Mniszech herbu Mniszech z Wielkich Kończyc (1715 – 15 października 1778) – marszałek nadworny koronny w 1742 i 1757-1778, kasztelan krakowski od 1773, starosta generalny Wielkopolski od 1757, łowczy wielki koronny od 1732, podkomorzy wielki litewski od 1736, starosta sanocki, białocerkiewski, grudziądzki, lubaczowski, przeciwnik Czartoryskich, 1758–63 przywódca stronnictwa dworskiego.

    Szczęsny był słabego charakteru, nie umiał podejmować samodzielnych decyzji.

    Jako chłopiec został rotmistrzem. W wieku szesnastu lat, dzięki protekcji posła rosyjskiego Nikołaja Repnina otrzymał pierwszą funkcję publiczną – grodowe starostwo bełskie, które scedował na niego jego ojciec.

    Waręż (ukr. Варяж; 1951-89 Nowoukrainka) - wieś (do 1934 miasteczko) na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim. Do 17 września 1939 leżał w woj. lwowskim, a do 15 lutego 1951 w woj. lubelskim (powiat hrubieszowski) jako siedziba gminy Waręż.Grigorij Aleksandrowicz Potiomkin (ros. Григо́рий Алекса́ндрович Потёмкин, wym. Grigо́rij Aleksа́ndrowicz Patjо́mkin) – ur. 24 września (13 września według kalendarza juliańskiego) 1739 roku, zm. 16 października (5 października) 1791 roku, rosyjski feldmarszałek, prezydent Kolegium Wojskowego, głównodowodzący w wojnie z Turcją toczącej się w latach 1787-1792, jeden z faworytów Katarzyny Wielkiej, książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego od 1776, książę taurydzki od 1783.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chorostków (ukr. Хоростків) - miasto na Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, liczy 7 300 mieszkańców (2006). Ośrodek przemysłu spożywczego.
    Luboml (ukr. Любомль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba rejonu lubomelskiego, do 1945 w Polsce, w województwie wołyńskim, siedziba powiatu lubomelskiego i gminy Luboml.
    Jerzy Łojek ps. Leopold Jerzewski (ur. 3 września 1932 w Warszawie, zm. 7 października 1986 tamże) – polski historyk, działacz opozycji w PRL.
    Zaburzenia urojeniowe (dawniej paranoja prawdziwa, obłęd, z grec. παρά - "obok, poza" i νους - "rozum, sens") - usystematyzowane urojenia, najczęściej prześladowcze i oddziaływania, rzadziej wielkościowe lub inne. Omamy występują sporadycznie, struktura osobowości jest zachowana.
    Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty (pot. szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy) – katolicki zakon rycerski.
    Stojanów (ukr. Стоянів) – wieś (dawniej miasteczko) na Ukrainie w obwodzie lwowskim (rejon radziechowski). Liczy niecałe 3000 mieszkańców.
    Alojzy Fryderyk Józef von Brühl herbu własnego krypt.: A. F. G. V. B. G. F. Z. M. D. K. P., A. F. Gr. v. B., (ur. 21 czerwca 1739 w Dreźnie, zm. 27 stycznia 1793 w drodze do Berlina) – cześnik koronny od 1761, generał artylerii koronnej, dyplomata, dramatopisarz, poeta, wolnomularz, starosta warszawski od 1750, lipnicki, bolimowski i błoński od 1759.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.