• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stanisław Mateusz Rzewuski

    Przeczytaj także...
    Chanat Krymski (Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Półwyspie Krymskim, istniejące od XV do XVIII wieku, pod panowaniem tatarskich chanów.Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.
    Pułkownik – stopień oficerski. W SZ RP jest to najwyższy stopień wojskowy korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości sił zbrojnych po stopniu pułkownika (ang. i fr. – colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są stopnie generalskie.

    Stanisław Mateusz Rzewuski herbu Krzywda (ur. 1662, zm. 4 listopada 1728 we Lwowie) – wojewoda bełski w 1728 roku, hetman wielki koronny w 1726 roku, wojewoda podlaski w 1710 roku, hetman polny koronny w 1706 roku, starosta chełmski w latach 1687-1728.

    Jego rodzicami byli podskarbi nadworny koronny Michał Florian Rzewuski i Anna Dzierżkówna, brat Adama. Pułkownik królewski od 1690, następnie generał wojsk cudzoziemskiego autoramentu. Brał udział w wyprawach mołdawskich z lat 1686 i 1691. W roku 1693 udał się z poselstwem na Krym.

    Ziemia chełmska – w okresie I Rzeczypospolitej jednostka administracyjna Królestwa Polskiego, wchodząca w skład województwa ruskiego. Ziemia chełmska posiadała status szczególny, zbliżony do województwa, dlatego w niektórych źródłach określana jest jako palatinatus chelmensis ("województwo chełmskie"). Przejawem autonomii ziemi chełmskiej była pozycja sejmiku chełmskiego, który obradował w terminach sejmików wojewódzkich i delegował posłów ziemskich bezpośrednio na sejm walny bez konsultacji z sejmikiem generalnym województwa ruskiego.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Był posłem ziemi chełmskiej na sejm konwokacyjny 1696 roku. Był elektorem Augusta II Mocnego w 1697 roku. Następnie brał udział w kampanii przeciw Tatarom w roku 1698 do Turcji.

    W 1699 roku posłował do Turcji, by dokonać ratyfikacji traktatu karłowickiego, Turcy jednak zakwestionowali jego kompetencje w tej materii, ponieważ na dokumencie ratyfikującym brakło podpisu polskiego kanclerza. Został krajczym wielkim koronnymm w 1702 roku. Mianowany przez Augusta II w 1703 referendarzem wielkim koronnym.

    Krajczy wielki koronny (łac. incisor Regni) – urząd dworski Korony I Rzeczypospolitej, przejął kompetencje średniowiecznego urzędu krajczego.August II Mocny, niem. August II der Starke (ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (według kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca Polski z dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą.

    Jako regimentarz wojsk koronnych tłumił w roku 1703 powstanie Kozaków Semena Paleja. Był konsyliarzem ziemi chełmskiej w konfederacji sandomierskiej 1704 roku. W 1705 roku brał udział w bitwie warszawskiej. Wkrótce potem Rzewuski otrzymał buławę polną w 1706 i już jako hetman dowodził częścią wojsk polskich podczas bitwy kaliskiej w 1706. Po ograniczeniu przywilejów hetmańskich na sejmie 1717 roku prowadził opozycję przeciw dworowi.

    Konfederacja sandomierska zawarta 20 maja 1704 roku była odpowiedzią na zawiązaną w lutym tego roku w Warszawie konfederację warszawską (zainicjowaną w porozumieniu z Karolem XII, który zdetronizował Augusta II i pod naciskiem Szwedów przeprowadził wybory nowego władcy, którym został Stanisław Leszczyński).Wacław Piotr Rzewuski herbu Krzywda, allonimy i krypt.: J. R. S. D. G. L. W. K.; Józef Rzewuski starosta drohobycki, generał lejtnant wojsk koronnych; Pewien kompacjent; S. R. S. C. R. P. W. K. JKMci; Stanisław Rzewuski; W. R. W. K. H. P. K., (ur. 29 października 1706 w Rozdole, zm. 27 października 1779 w Sielcu) – kasztelan krakowski w latach 1778-1779, hetman wielki koronny w latach 1773-1774, wojewoda krakowski w latach 1762-1778, hetman polny koronny w 1752 roku, wojewoda podolski w 1736 roku, pisarz polny koronny, starosta kowelski, bohusławski, romanowski w 1724 roku, drohobycki w 1728 roku, kruszwicki w 1730 roku, marszałek sejmu nadzwyczajnego pacyfikacyjnego w Warszawie w 1736., poeta, dramatopisarz, pisarz polityczny, teoretyk poezji i wymowy, mecenas sztuki, bibliofil i kolekcjoner.

    Po śmierci Adama Mikołaja Sieniawskiego, w roku 1726 został mianowany hetmanem wielkim koronnym i wojewodą podlaskim.

    Jego synem był Wacław Rzewuski, hetman wielki koronny.

    Odznaczony Orderem Orła Białego.

    Przypisy

    1. Urzędnicy województwa bełskiego i ziemi chełmskiej XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Henryk Gmiterek i Ryszard Szczygieł. Kórnik 1992, s. 261.
    2. Volumina Legum t. V, Petersburg 1860, s. 414.
    3. Volumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 438.
    4. Actum In Castro Sandomiriensi Sabbatho Ante Festvm Sanctorum Viti et Modesti martyrum proximo, Anno Domini millesimo sptingentesimo quarto, [b.n.s]
    5. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 141.

    Bibliografia[]

  • Historia Dyplomacji Polskiej, tom II 1572-1795 pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN Warszawa 1982, s. 349-350.
  • Order Orła Białego – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.Michał Florian Rzewuski herbu Krzywda (zm. 1687), syn Stanisława, brat Franciszka Kazimierza, ojciec Stanisława Mateusza oraz Adama. Podwojewodzi lwowski od 1663, pisarz ziemski lwowski w latach (1670 - 1676), pułkownik królewski od 1674, podskarbi nadworny koronny od 1684 oraz starosta chełmski. Dzielny rycerz, brał udział w wszystkich niemal bitwach za Jana II Kazimierza, przyczynił się do zwycięstwa pod Chocimem, odznaczył się w dalszych wojnach tureckich za Jana III Sobieskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.
    Sejm niemy – jednodniowa sesja sejmu Rzeczypospolitej Obojga Narodów, która miała miejsce 1 lutego 1717 w Warszawie, za panowania króla Augusta II Mocnego. Sejm ten został nazwany „niemym” z powodu niedopuszczenia posłów do głosu, w obawie przed zerwaniem obrad. Miał charakter sejmu pacyfikacyjnego kończącego czas walki króla ze szlachtą.
    Adam Mikołaj Sieniawski herbu Leliwa (ur. ok. 1666, zm 1726 we Lwowie), hetman polny koronny w latach 1702 – 1706, a następnie hetman wielki koronny 1706 – 1726, wojewoda bełski w latach 1692-1710, kasztelan krakowski (1710), starosta lwowski, rohatyński, lubaczowski, stryjski, piaseczyński.
    Hetman wielki koronny – z urzędu minister Korony Królestwa Polskiego. Dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych koronnych, czyli armii polskiej. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki litewski, który był dowódcą wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Wzajemny stosunek prawny obu ministrów opisano w haśle: hetman wielki litewski.
    Autorament – sposób rekrutacji lub rodzaj zaciągu w wojskach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, który powstał w ramach reform wojska przez króla Władysława IV w latach 30. XVII wieku. Ustalono podział na autorament narodowy i cudzoziemski. Wojska te stanowiły trzon armii, uzupełniany pospolitym ruszeniem.
    Kozacy, dawniej też Kazacy (ros. каза́ки, kazaki, ukr. коза́ки, kozaki z tur. quazzāq — "awanturnik") – nazwa odnosząca się do grupy ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych pogranicznych ziemiach Rzeczypospolitej i Rosji.
    Adam Michał Rzewuski Beydo herbu Krzywda (zm. 1717) – kasztelan podlaski w latach 1710-1717, starosta wiszeński, starosta wiski w 1701 roku, konsyliarz ziemi lwowskiej w konfederacji sandomierskiej 1704 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.