• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Stan przedrakowy

    Przeczytaj także...
    Przełyk Barretta – stan chorobowy polegający na pojawianiu się w błonie śluzowej dolnej części przełyku ognisk metaplazji jelitowej. Dochodzi do zastąpienia nabłonka wielowarstwowego płaskiego (prawidłowego dla przełyku) nabłonkiem walcowatym (charakterystycznym dla żołądka). Dochodzi do przemieszczenia granicy pomiędzy nabłonkami (tzw. linia Z) w okolicy połączenia przełyku z żołądkiem.Wrzód (łac. ulcus) – wykwit wtórny mający charakter otwartej rany na powierzchni skóry, błony śluzowej lub rogówki. Do wytworzenia wrzodu dochodzi w wyniku uszkodzenia tkanek wikłanego toczącymi się lokalnie procesami o charakterze zapalno-martwicowym, co skutkuje przerwaniem ciągłości nabłonka i uszkodzeniem leżących głębiej struktur tkankowych. Do bezpośrednich przyczyn powstawania wrzodów można zaliczyć uraz (fizyczny, chemiczny, termiczny), zakażenie lub niedokrwienie tkanek. Gojenie się wrzodów zwykle przebiega z trudnościami, miewa charakter przewlekły i kończy się wytworzeniem blizny.
    Róg skórny (łac. cornu cutaneum) - to brodawkowaty rozrost naskórka charakteryzujący się nadmiernym rogowaceniem. Pojawia się najczęściej na skórze u osób starszych, w miejscach eksponowanych na promieniowanie słoneczne. Róg skórny przybiera postać stożkowatego tworu, najczęściej niewielkich rozmiarów. Opisano przypadki dużych kilkunastocentymetrowych zmian przyjmujących poskręcaną formę. Róg skórny ma charakter łagodny. Zmiana traktowana jest jednak jako stan przednowotworowy, zwłaszcza gdy powstaje na podłożu fotodermatozy. Leczeniem z wyboru jest usunięcie chirurgiczne.

    Stan przedrakowy (łac. status praecancerosus) jest to patologia, na podłożu której, w ujęciu statystycznym, częściej niż w przypadku innych chorób może rozwinąć się nowotwór. Stany przedrakowe dzielą się na właściwe stany przedrakowe oraz stany przedrakowe w szerokim ujęciu.

    Histopatologia, histologia patologiczna (gr. ἱστός πάθος -λογία) jest działem patomorfologii (dawniej nazywanej anatomią patologiczną), która bada i rozpoznaje zjawiska mikroskopowe zachodzące w komórkach oraz tkankach organizmu przy różnego rodzaju schorzeniach. Zakres wykorzystania diagnostycznego i znaczenie histopatologii w codziennej praktyce klinicznej stale się zwiększa.Rak w miejscu, CIS (łac. carcinoma in situ, rak przedinwazyjny, rak 0 stopnia (określenie klinicznego zaawansowania)) – postać nowotworu, który ograniczony jest do jednej tkanki danego narządu i nie przekracza jej granicy (np. rak śródnabłonkowy). Z tego powodu rak w miejscu przeważnie jest zmianą płaską i nie ma postaci guza. Rak w miejscu odznacza się znikomą inwazją i nie nacieka tkanek otaczających.

    Do właściwych stanów przedrakowych można zaliczyć:

  • polipowatość rodzinną jelita grubego,
  • rogowacenie starcze skóry,
  • róg skórny,
  • skórę pergaminową,
  • leukoplakię,
  • przełyk Barretta
  • erytroplakię.
  • Natomiast do stanów przedrakowych w szerokim ujęciu zaliczają się:

  • starcza skóra,
  • przewlekłe owrzodzenia,
  • nadżerka szyjki macicy w okresie epidermizacji,
  • polipy jelita grubego.
  • Czynnikami ryzyka stanów przedrakowych są:

    Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenów i antyonkogenów. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.Dysplazja (łac. dysplasia, z gr. dys = zły + plassein = tworzyć, kształtować) - nieprawidłowości w wyglądzie komórek (zmiany cytologiczne) oraz zaburzenia w architekturze tkanki wskazujące na wczesny krok w kierunku transformacji nowotworowej, zaburzeniami budowy komórek (polimorfizm, nieprawidłowości jąder), ich dojrzewania i różnicowania (liczne mitozy) oraz struktury (utrata biegunowości komórek i warstwowości jąder). Zjawisko dysplazji polega na stopniowej przebudowie dotychczas zdrowego narządu. To zaburzone różnicowanie jest ograniczone do warstwy nabłonkowej (dysplazja dotyczy głównie nabłonka i tkanki łącznej) i nie ulega inwazji do głębszych tkanek - nie przekracza błony podstawnej. Dysplazja jest najbardziej stałym wykładnikiem histopatologicznym stanu przedrakowego nabłonka. Dysplazja bywa nawet określana jako stan przejściowy pomiędzy rozrostem (hyperplasia) a nowotworem. Jest zaburzeniem cięższym od metaplazji ale lżejszym od anaplazji.
  • palenie tytoniu
  • alkohol
  • nadmierna ekspozycja na słońce
  • brak higieny
  • Istotą stanu przedrakowego jest często zaburzenie "na poziomie komórkowym" – np. występujące aberracje chromosomowe czy mutacje genowe. Często właśnie od takiej komórki rozpoczyna się rozwój nowotworu. Zmiany mikroskopowe w stanach przedrakowych występują często. Jedną z powszechnie występujących jest dysplazja. Może być ona małego, średniego lub dużego stopnia. Dysplazja dużego stopnia zwłaszcza bardzo nasilona jest praktycznie nie do odróżnienia z początkową histopatologicznie postacią raka, tzw. rakiem w miejscu (łac. carcinoma in situ). Jest to postać nowotworu, która ograniczona jest do jednej tkanki danego narządu i nie przekracza jej granicy (np. rak śródnabłonkowy). Rak w miejscu odznacza się znikomą inwazją i nie nacieka tkanek otaczających.

    Szyjka macicy (łac. Cervix uteri) – zgrubiała, dolna część mięśniówki macicy. Łączy pochwę z jamą macicy. Dzięki licznym zmarszczeniom sprzyja wydostawaniu się płodu na zewnątrz. Szyjka macicy jest kanałem dla plemników, który je wiedzie z pochwy do macicy.Rak śródnabłonkowy (łac. carcinoma intraepitheliale) to postać nowotworu, który ograniczony jest do tkanki nabłonkowej danego narządu, nie rozprzestrzenił się na okoliczne organy ani nie zaatakował innych tkanek. Rak śródnabłonkowy jest nowotworem o wysokiej wyleczalności.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Zmiany i stany przedrakowe (pol.). [dostęp 2010-01-02].



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nadżerka (łac. erosio) – ubytek naskórka lub nabłonka błony śluzowej, spowodowany najczęściej urazem mechanicznym, kontaktem ze środkami chemicznymi, bądź procesem chorobowym (np. drożdżyca, rak szyjki macicy). Często jest zejściem innego wykwitu, np. pęcherzyka, pęcherza lub krosty.
    Polip (łac.) polypus z gr. πολύπους/polypos – polip (w znaczeniu głowonóg, ośmiornica), polip (w znaczeniu: narośl, guz); z gr. πολύς /polys/ – przedrostek oznaczający m.in.: liczny, wielki + gr. πούς/pous – stopa, noga, łapa, macka, ramię – guzowaty twór patologiczny wyrastający z błon śluzowych wysłanych nabłonkiem gruczołowym, często mnogi (polipowatość).
    Skóra pergaminowa (skóra pergaminowata i barwnikowa, łac. Xeroderma pigmentosum) – bardzo rzadkie schorzenie dziedziczone autosomalnie recesywnie spowodowane genetycznym defektem polimerazy DNA β, skutkiem czego dochodzi do nieodwracalnych uszkodzeń DNA w komórkach skóry narażonych na działanie promieni UV.
    Leukoplakia (rogowacenie białe, łac. leukoplakia) – zmiana przedrakowa w obrębie jamy ustnej charakteryzująca się powstawaniem białych plam lub smug na powierzchni błony śluzowej.
    Aberracja chromosomowa (mutacja chromosomowa) – zmiana struktury lub liczby chromosomów. Do aberracji chromosomowych może dochodzić spontanicznie lub pod wpływem czynników mutagennych (np. promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, wysokiej temperatury).
    Patologia (z języka greckiego πάθος "pathos - cierpienie" i -λογία "-logia" - przyrostek tworzący rzeczowniki oznaczające gałęzie nauki) – nauka o chorobach albo stan chorobowy, w ogólniejszym znaczeniu nieprawidłowość (również w odniesieniu do nauk społecznych).
    Choroba – jedno z podstawowych pojęć medycznych; ogólne określenie każdego odstępstwa od pełni zdrowia organizmu. Zdefiniowanie stanu chorobowego jest tak samo trudne, jak sprecyzowanie stanu pełni zdrowia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.