• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Srebrna Biblia



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Faksymile – kopia podpisu odbita sposobem mechanicznym na dokumencie. Dopuszczona przez KC w odniesieniu do dokumentów na okaziciela, a przez KSH – w odniesieniu do akcji.Nomina sacra – skróty imion świętych w greckich i łacińskich rękopisach biblijnych. Zwyczaj skracania imion świętych – odnoszących się do Boga — wypływa z dwu źródeł. Pierwszym jest mocno zakorzeniony w judaizmie – podobnie jak w wielu innych dawnych religiach — nakaz zachowywania w tajemnicy prawdziwego imienia Boga. Wyraźne ślady tego nakazu spotykamy wielokrotnie w księgach Starego Testamentu: np. w Księdze Rodzaju występują zastępcze określenia Boga Adonai i Elohim, Bóg odmawia podania imienia Jakubowi, zakaz używania imienia Bożego „na daremno” znajduje się również w Dekalogu. Nawet, gdy już zapisywano imię Boga — Jahwe — to z racji braku w alfabecie hebrajskim znaków oznaczających samogłoski, zapis ten przypominał skrót JHWH. Zapewne właśnie tradycja czci okazywanej imieniu Boga skłoniła tłumaczy Biblii na język grecki (przekład zwany Septuagintą), od stosowania skróconej formy zapisu. W ślad za pisarzami greckimi poszli również łacińscy. Chrześcijańscy kopiści ksiąg Starego i Nowego Testamentu zasadą skracania objęli imiona dwóch pierwszych osób Trójcy Świętej oraz najczęściej występujących terminów.
    Pierwsza strona Srebrnej Biblii, u dołu Harmonia czterech Ewangelii; kolumny oraz łuki zdobiące Harmonię są w stylu przedromańskim

    Srebrna Biblia (łac. Codex Argenteus) – pochodzący z VI wieku, pisany srebrnym tuszem, kodeks purpurowy, zawierający tekst czterech Ewangelii w języku gockim według przekładu dokonanego przez Wulfilę. Pierwotnie zawierał 336 kart, z których zachowało się 188. Przechowywany jest w bibliotece Uniwersytetu w Uppsali (1 karta w Spirze). Znana historia kodeksu zaczyna się w XVI wieku, wcześniejsza jego historia oraz miejsce powstania jest przedmiotem spekulacji. Powstało kilka hipotez usiłujących odtworzyć wczesną historię kodeksu.

    Tekst zachodni – jedna z czterech podstawowych rodzin typów tekstu Nowego Testamentu. Nazwę tę po raz pierwszy wprowadził Johann Salomo Semler (1725-1791).Purpura (z łac purpura, z gr. πορφύρα (porphyra)) – naturalny barwnik o zakresie barw od intensywnie czerwonego do fioletu, także w głębokich odcieniach zbliżonych do barwy śliwki czy do koloru granatowego. Uzyskiwany był z żyjących w Morzu Śródziemnym mięczaków z gatunków (łac.) Purpura haemastoma oraz Murex trunculus (szkarłatniki i rozkolce). Jeden z najstarszych wymienianych w źródłach historycznych barwników. Także określenie barw odpowiadających tym, które można uzyskać z zastosowaniem tego barwnika. Potocznie w polszczyźnie purpurę kojarzy się z czerwienią, chociaż wiele jej odmian daleko odbiega od czystej czerwieni.

    Jest najstarszym tekstem germańskim i jednym z najcenniejszych rękopisów świata. W 2011 został wpisany na listę obiektów dziedzictwa dokumentacyjnego Pamięć Świata. Kodeks jest cytowany w krytycznych wydaniach tekstu Nowego Testamentu. Był wielokrotnie wydawany, niektóre z wydań były przeznaczone dla filologów, inne dla krytyków tekstu, a jeszcze inne dla paleografów.

    Pierwsza wojna szmalkaldzka 1546-1547 – to konflikt na tle religijnym pomiędzy cesarzem Karolem V i związkiem szmalkaldzkim.Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.

    Spis treści

  • 1 Opis
  • 2 Historia
  • 2.1 Znane dzieje kodeksu
  • 2.2 Karta ze Spiry
  • 2.3 Rekonstrukcja wczesnej historii kodeksu
  • 2.4 Wydania tekstu
  • 3 Zobacz też
  • 4 Uwagi
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Opis[]

    Kolumny i łuki Sant'Apollinare Nuovo przypominają zdobienia Harmonii czterech Ewangelii kodeksu
    Fragment wydania faksymile z 1927 (Mt 5,34); „Bóg” zapisane skrótem

    Pierwotnie kodeks liczył 336 pergaminowych kart, z których do czasów współczesnych zachowało się 188. Rozmiary kart wynoszą 25 na 19,5 centymetra, wyjątek stanowi karta znaleziona w Spirze, która jest o 2 centymetry szersza. Pergamin jest bardzo cienki, długo sądzono, że do jego wykonania użyto skóry z młodych lub nawet jeszcze nienarodzonych cieląt, ale nowsze badania dowodzą, że prawdopodobnie jest to skóra koźląt. Tekst pisany jest srebrnymi i złotymi literami na nasączonym purpurą pergaminie. Purpura nie została pozyskana, jak zazwyczaj, z morskich mięczaków, lecz z barwników roślinnych. Litery są tak regularne, że można uznać, iż zostały odciśnięte przez czcionkę. W niektórych miejscach na marginesie są podane warianty tekstowe innych rękopisów. Srebro jest dzisiaj ciemne i utlenione. W tekście Ewangelii Jana i Marka użyto więcej srebra niż w Ewangeliach Mateusza i Łukasza. Srebro jest też innego pochodzenia.

    Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Św. Szczepana w Spirze (niem. Kaiser- und Mariendom zu Speyer) – kościół katedralny z XI/XII wieku w Spirze w Nadrenii-Palatynacie w południowo-zachodniej części Niemiec. Największa zachowana do dnia dzisiejszego świątynia romańska na świecie, niegdyś ustępowała wielkością jedynie kościołowi opackiemu w Cluny. Wzniesiona z fundacji cesarzy salickich, służąca dla prestiżowych nabożeństw i dworskich ceremonii. Katedra była kościołem grzebalnym cesarzy i władców Rzeszy dynastii salickiej oraz staufickiej i habsburskiej. Spalona w 1689. Odbudowana i częściowo zrekonstruowana w XVIII–XIX wieku. Cenny przykład architektury romańskiej w Niemczech, jedna z trzech (obok katedr w Moguncji i Wormacji) katedr cesarskich typu nadreńskiego.Ostrogoci, Goci wschodni lub Greutungowie (dosł. "ludzie stepu") – jedno z plemion germańskich. W 378 r. n.e. Ostrogoci wspomogli Wizygotów w bitwie pod Adrianopolem, w wyniku której zginął cesarz rzymski Walens. Nowy cesarz zgodził się na zamieszkanie przez Ostrogotów Dacji i Mezji pod warunkiem, że nie będą nękać Konstantynopola.

    Ewangelie ułożone są według zachodniej kolejności: Mateusz, Jan, Łukasz, Marek. Tekst dzielony jest według sekcji Ammoniusza (brak odniesień do kanonów Euzebiusza). W dolnym marginesie znajduje się Harmonia czterech Ewangelii, w czterech kolumnach zestawiono paralelne partie czterech Ewangelii. Harmonia jest zdobiona przy pomocy łuków i kolumn. Zdobienia przypominają łuki i kolumny zbudowanej przez Teodoryka bazyliki Sant’Apollinare Nuovo w Rawennie.

    Ewangelia Marka [Mk lub Mar] – druga z kolei, a zarazem najkrótsza i najstarsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek napisał Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego oraz zwyczajów żydowskich. W przeciwieństwie do Mateusza terminy aramejskie zawsze są objaśniane, podobnie jak zwyczaje żydowskie. Pod względem stylu i języka ustępuje pozostałym Ewangeliom. Niewiele jest mów Jezusa i są one krótkie (poza dwoma, tj. Mk 4,1-34 oraz Mk 13,1-37). Marek koncentruje się na opisie cudów i czynów Jezusa.Kodeks purpurowy – rękopis spisany na pergaminie nasączonym purpurą. Purpurę uzyskiwano z żyjących w Morzu Śródziemnym mięczaków z gatunków (łac.) Purpura haemastoma oraz Murex trunculus (szkarłatniki i rozkolce). Tekst pisany jest złotem lub srebrem. Kodeks purpurowy używany był w rzymskim i bizantyjskim imperium.

    Kodeks zawiera następujące fragmenty:

  • Ewangelia Mateusza: 5,15-48; 6,1-32; 7,12-29; 8,1-34; 9,1-38; 10,1.23-42; 11,1-25; 26,70-75; 27,1-19.42-66.
  • Ewangelia Jana: 5,45-47; 6,1-71; 7,1-53; 8,12-59; 9,1-41; 10,1-42; 11,1-47; 12,1-49; 13,11-38; 14,1-31; 15,1-27; 16,1-33; 27,1-26; 28,1-40; 29,1-13.
  • Ewangelia Łukasza: 1,1-80; 2,2-52; 3,1-38; 4,1-44; 5,1-39; 6,1-49; 7,1-50; 8,1-56; 9,1-62; 10,1-30; 14,9-35; 15,1-32; 16,1-24; 17,3-37; 18,1-43; 19,1-48; 20,1-47.
  • Ewangelia Marka: 1,1-45; 2,1-28; 3,1-35; 4,1-41; 5,1-5. 5-43; 6,1-56; 7,1-37; 8,1-38; 9,1-50; 10,1-52; 11,1-33; 12,1-38; 13,16-29; 14,4-72; 15,1-47; 16,1-12 (+ 16,13-20).
  • Wszyscy badacze są zgodni, że kodeks zasadniczo reprezentuje bizantyńską tradycję tekstualną. Jest zgodny z rodziną tekstualną reprezentowaną przez greckie rękopisy Nowego Testamentu E, F, G oraz H, S, U, V (tj. rodzina E). Posiada nieco naleciałości tekstu zachodniego. G.W.S. Friedrichsen przeanalizował 157 wariantów Ewangelii Łukasza i tylko 16 z nich było zgodnych ze standardowym tekstem bizantyńskim, 68 było zgodnych z przedbizantyjskimi typami tekstu, 32 warianty nie zależą do żadnego z podstawowych typów tekstu Nowego Testamentu, ale znajdowały potwierdzenie w poszczególnych kodeksach majuskułowych. Friedrichsen jako przykład wariantów mających słabe potwierdzenie w greckich rękopisach podaje J 16,21; Łk 5,28; 18,7; 19,22. Warianty te nie są cytowane w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu.

    Wczesne przekłady Nowego Testamentu – przekłady Nowego Testamentu powstałe w I tysiącleciu. W tej grupie najwyżej są cenione przekłady starożytne. Odgrywają niemałą rolę we współczesnej krytyce tekstu Nowego Testamentu. Przekłady te dotarły do rąk badaczy również w odpisach i także ulegały zmianom, jednak dalsza historia ich tekstu była niezależna od tekstu greckiego i dlatego są pomocne w odtworzeniu tekstu greckiego. Trzy z nich – syryjski, łaciński, koptyjski – pochodzą z końca II wieku i są starsze niż zachowane pełne rękopisy greckiego tekstu Nowego Testamentu. Powstały przed pierwszymi recenzjami greckiego Nowego Testamentu i dlatego są najwyżej oceniane. Są one obowiązkowo cytowane we wszelkich krytycznych wydaniach tekstu greckiego. Przekłady powstałe po roku 300 (ormiański, gruziński, etiopski) są już uzależnione od recenzji, niemniej są też ważne i z reguły są cytowane w aparacie krytycznym. Przekład gocki i słowiański cytowane są rzadko w wydaniach krytycznych. Pomijane są te spośród przekładów I tysiąclecia, które nie zostały przełożone bezpośrednio z greckiego oryginału, lecz w oparciu o inny przekład (w oparciu o Wulgatę, Peszittę i inne).Przedruk (ang. reprint) – dosłowne lub tylko nieznacznie zmienione, ponowne opublikowanie utworu. Z reguły przedruk jest objętościowo większy niż cytat, i obejmuje cały utwór lub z niewielkimi skrótami. W formie przedruku publikowane są książki lub całe artykuły, także artykuły internetowe. Czasem przedruk artykułu polega na jego przetłumaczeniu i wydaniu w innym języku. W przypadku przedruku konieczne jest zamieszczenie nazwiska autora (autorów) oraz danych pierwotnego druku (nazwa czasopisma, i inne dane bibliograficzne). W odróżnieniu od cytatu, prawo przedruku skierowane jest wyłącznie do prasy, radia i telewizji. Jeżeli z tego uprawnienia będzie chciał skorzystać inny podmiot, konieczne jest uzyskanie zgody wydawcy (lub samego autora).W przeciwnym razie twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. Niektóre wydawnictwa i czasopisma automatycznie zezwalają na bezpłatne przedruki, z różnymi zastrzeżeniami technicznymi lub formalnymi.

    Kodeks zawiera dłuższe zakończenie Marka, ale nie zawiera tekstu Pericope adulterae.

    Codex Argenteus jest najważniejszym źródłem języka gockiego i nieocenioną pomocą dla językoznawców badających historię języków germańskich. Jest jednym z najcenniejszych rękopisów świata. Uchodzi za najcenniejszy rękopis przechowywany w Szwecji.

    Kodeks jest cytowany w naukowych wydaniach greckiego tekstu Nowego Testamentu. Wydania Nestle-Alanda cytują go za pośrednictwem drugiego wydania Wilhelma Streitberga. W aparacie krytycznym oznaczany jest przy pomocy siglum got lub goth.

    Samuel Prideaux Tregelles (ur. 30 stycznia 1813, zm. 24 kwietnia 1875 roku) – brytyjski biblista, krytyk tekstu i teolog.UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Paleografia – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem rozwoju pisma w procesie historycznym. Paleografia zajmuje się także badaniem środowiska, w jakim żył i tworzył dany pisarz jak również rozpoznawaniem skrótów (brachygrafia) i "rozszyfrowywaniem" (odczytywaniem) dawnego pisma np. tekstura, bastarda, antykwa. Jest jedną z najwcześniejszych i najważniejszych dziedzin nauk "dających poznawać historię" (Lelewel). Bez znajomości tej nauki badanie źródeł pisanych jest praktycznie niemożliwe. Najważniejsze polskie podręczniki paleografii napisali Władysław Semkowicz oraz Aleksander Gieysztor.
    Filip Melanchton (właściwie Philipp Schwartzerd ur. 16 lutego 1497 roku w Bretten w Palatynacie, zm. 19 kwietnia 1560 roku w Wittenberdze) – reformator religijny, najbliższy współpracownik Marcina Lutra, współtwórca reformacji, profesor uniwersytetu w Wittenberdze, zreorganizował szkolnictwo i wprowadził szkołę humanistyczną w Niemczech, która stała się wzorcem dla szkół na Śląsku i Pomorzu.
    Codex Boreelianus, pełna nazwa Codex Boreelianus Rheno-Trajectinus, oznaczany przez sigla F albo 09 na liście Gregory-Aland, oraz przez ε 86 na liście son Sodena – uncjalny rękopis czterech Ewangelii w języku greckim, sporządzony na pergaminie. Kodeks pisany jest późną uncjałą, paleograficznie datowany jest na IX wiek. Rękopis ma liczne braki i uszkodzenia, których większość powstała w czasach nowożytnych.
    Pamięć Świata (ang. Memory of the World International Register) – międzynarodowy projekt sygnowany przez UNESCO, którego celem jest zgromadzenie najbardziej wartościowych dokumentów (rękopisów, książek, nagrań, filmów, itp.), które obrazują historię świata. Pierwsze obiekty zostały wpisane na listę w 1997, lista uzupełniana jest na specjalnych sesjach co 2 lata.
    Tekst bizantyński (albo bizantyjski) – nazwa używana w odniesieniu do jednej z czterech rodzin podstawowych typów tekstu Nowego Testamentu. Nazwa „bizantyński” nadana została przez B. H. Streetera i F. G. Kenyona. Westcott i Hort nazywali go syryjskim, określany też bywa antiocheńskim. Ponieważ ten typ tekstu reprezentuje ponad 80% rękopisów, nazywany bywa tekstem większości lub większościowym (The Majority Text).
    Język gocki – wymarły język wschodniogermański, który był używany przez germańskie plemię Gotów. Jest on znany głównie dzięki tłumaczeniu Biblii dokonanego przez biskupa Wulfilę w IV wieku n.e.
    Wilhelm Streitberg (ur. 23 lutego 1856 w Rüdesheim am Rhein, zm. 19 sierpnia 1925 w Lipsku) – niemiecki językoznawca, indoeuropeista, jeden z założycieli szkoły młodogramatyków, założyciel indogermanistyki, wydawca Gockiej Biblii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.055 sek.