• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sprzęgło wychylne

    Przeczytaj także...
    Girolamo Cardano, Geronimo Cardano, Gerolamo Cardano, Hieronymus Cardanus, (ur. 24 września 1501 w Pawii, zm. 21 września 1576 w Rzymie) – włoski matematyk, astrolog i lekarz epoki renesansu.Wał – część maszyny, najczęściej w kształcie walca, obracająca się wokół własnej osi wraz z zamocowanymi na niej elementami, służąca do przenoszenia momentu obrotowego. Na wale mogą być osadzone: koła zębate, piasty, tarcze hamulcowe itp.
    Przegub Rzeppa – przegub homokinetyczny kulowy, w którym sześć kul przenoszących moment obrotowy znajduje się w rowkach prowadzących, wykonanych na wewnętrznych powierzchni kulistej oprawy oraz zewnętrznej powierzchni piasty. Kule są utrzymywane w określonym położeniu przez koszyk, którego położenie ustalane jest przez dźwigienkę sterującą. Końce tej dźwigienki są osadzone na napędzającej i napędzanej części przegubu. Poważną wadą tego mechanizmu jest mała trwałość. W roku 1957 firma Birfield dopracowała ten rodzaj przegubu tworząc przegub Birfielda (zwany też przegubem Birfielda – Rzeppy).
    Rysunek sprzęgła Cardana
    Widok sprzęgła Cardana, u dołu przypadek wałów odchylonych
    Przegub krzyżakowy w ruchu
    Ilustracja zmienności przełożenia w funkcji kąta obrotu przy różnych kątach odchylenia przegubu

    Sprzęgło wychylne znane także pod nazwą sprzęgło Cardana, przegub Cardana lub przegub krzyżakowysprzęgło przymusowe nierozłączne, kompensacyjne (sprzęgło nierozłączne, mechaniczne, samonastawne, kątowe – według hierarchii Podstaw Konstrukcji Maszyn), rodzaj przegubu asynchronicznego.

    Przegub dwukrzyżakowy – przegub złożony z dwu połączonych ze sobą przegubów krzyżakowych. Przez odpowiednią geometrię można zapewnić równobieżność wałka wejściowego i wyjściowego, mimo tego, że wałek pośredni będzie poruszał się z cyklicznie zmienną prędkością.Sprzęgło przymusowe - sprzęgło, w którym następuje sztywne połączenie członu napędowego i napędzanego. Oznacza to że średnia prędkość obrotowa wału napędzanego (liczona w czasie pełnego obrotu) jest równa średniej prędkości wału napędzającego.

    Krzyżowy łącznik (1), rodzaj zdwojonego sworznia, łączy dwa widłowe zakończenia wałów czynnego (2) i biernego (3). Takie połączenie pozwala na przeniesienie momentu pomiędzy wałami nawet znacznie odchylonymi względem siebie. Problemem sprzęgieł wychylnych jest to, że prędkość wału biernego jest pulsacyjna. Im kąt pomiędzy osiami wałów większy, tym pulsacja większa. Przeguby zapewniające brak pulsacji noszą nazwę przegubów homokinetycznych. W przypadku sprzęgła wychylnego pulsacje wału biernego można wyeliminować stosując zdwojone sprzęgło wychylne, gdy tylko geometria napędu na to pozwala.

    Przegub Birfielda – przegub homokinetyczny, który charakteryzuje się specyficznym ukształtowaniem prowadnic, gdzie stosowanie elementów środkujących jest zbędne, ponieważ geometria prowadnic zapewnia samoczynne ustawienie się kul we właściwym położeniu. Przeguby te wykazują wiele zalet w porównaniu z innymi przegubami homokinetycznymi. Są one zwarte, odznaczają się dużą wytrzymałością oraz możliwością przenoszenia znacznych obciążeń dynamicznych. Maksymalny kąt odchylenia wałów przekracza 40°. Przeguby te znalazły zastosowanie w samochodach osobowych z przednim napędem.Sworzeń - w budowie maszyn element połączenia sworzniowego. Jest to najczęściej walec wykonany ze stali. W połączeniu pasowany jest luźno, przenosi obciążenia zginające, a przed wypadnięciem zabezpieczać może go łeb lub dodatkowe elementy w postaci zawleczki, nakrętki, pierścień osadczy sprężynujący lub płytka osadcza.

    Zależności kinematyczne[]

    Oznaczając przez α1 kąt obrotu wałka wejściowego, α2 wałka wyjściowego oraz przez β kąt pomiędzy osiami wałków przegubu otrzymuje się zależność:  

    Na podstawie tego równania można wyznaczyć przełożenie i jako stosunek prędkości α2 do α1 w funkcji kąta obrotu wałka wejściowego α1:

    Przegub Weissa – przegub homokinetyczny kulowy, w którym cztery kule przenoszące moment obrotowy toczą się w odpowiednio ukształtowanych prowadnicach wykonanych w widełkach części napędzanej i napędzającej przegubu. Ukształtowanie prowadnic sprawia, że w przypadku przesunięcia względnego widełek kule ustawiają się tak, że płaszczyzna przechodząca przez środki kul dzieli na połowę kąt między wałami napędzanym i napędzającym. Dzięki temu oba wały mają taką samą prędkość. Natomiast występująca piąta kula służy do środkowania widełek. Ustala się ją w określonym położeniu za pomocą kołka wsuniętego jednym końcem w kanał widełek, a drugim w otwór kołka.Przegub homokinetyczny, synchroniczny lub równobieżny – rodzaj przegubu, w którym niezależnie od kąta wychylenia osi, część napędzająca i napędzana obracają się z tą samą prędkością kątową, czyli wzajemna prędkość kątowa jest równa zeru (nie występują pulsacje).
     

    Funkcja ta jest okresowa o okresie równym 180° i wartości średniej równej 1. Osiąga ona minimum dla kąta α1= 0° i 180° wynoszące cosβ. Natomiast maksimum występuje dla kąta α1= 90° i 270° o wartości 1/cosβ.

    Przegub asynchroniczny, nierównobieżny lub prosty – rodzaj przegubu, w którym część napędzająca i napędzana obracają się z tą samą prędkością kątową tylko wówczas, jeśli obydwie części leżą dokładnie w tej samej osi. Jakiekolwiek wychylenie przegubu powoduje powstanie pulsacji, tym większych im większe jest wychylenie.Przegub Tracta – przegub homokinetyczny, w którym zastosowano inne rozwiązanie warunku równobieżności wałów niż w innych przegubach kulowych. Składa się on z płaskich widełek połączonych dwoma pośrednimi ogniwami, sprzęgnienymi ze sobą za pomocą charakterystycznego występu i wcięcia. Taka konstrukcja umożliwia ustawienie się wałów pod kątem 50° w dowolnej płaszczyźnie. Powierzchniami współpracującymi są w tym przegubie dosyć duże powierzchnie płaskie, dzięki czemu naciski powierzchniowe są stosunkowo małe.

    Zobacz też[]

  • przeguby homokinetyczne (synchroniczne)
  • przegub dwukrzyżakowy
  • przegub Weissa
  • przegub Rzeppa
  • przegub Birfielda
  • przegub Tracta
  • Przypisy

    1. Kinematyka przegubów krzyżakowych (niem.). www.gwb-essen.de. [dostęp 2011-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-01-10)].



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.